Süper zenginler iklim hedeflerini tehdit ediyor

Oxfam tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir analiz, küresel iklim hedefleri açısından endişe verici bir durumu ortaya koymaktadır. Araştırmaya göre, dünyanın en varlıklı yüzde 1'lik kesimi, 2026 yılının ilk 10 günü içinde Paris Anlaşması'nda belirlenen yıllık karbon bütçesini tamamen tüketmiştir. Bu durum, CO2 emisyonlarının dünyayı 1,5 derece Celsius ısınma sınırı içinde tutma hedefini aşmış olduğu anlamına gelmektedir. Söz konusu olayın "Kirletokrat Günü" olarak adlandırılması, zenginlerin karbon ayak izinin ne kadar büyük olduğunu açıkça göstermektedir.

Oxfam'ın araştırması daha da ileri giderek, en zengin yüzde 0,01'in yeni yılın ilk 72 saatinde, yani 3 Ocak tarihinde karbon limitlerini aştığını tespit etmiştir. Bu bulgu, uluslararası iklim anlaşmalarının ne kadar ciddi biçimde ihlal edildiğini göstermektedir. Araştırmacılar, yasal olarak bağlayıcı olan Paris Anlaşması'nın hedeflerine ulaşabilmek için ultra zenginlerin 2030 yılına kadar emisyonlarını yüzde 97 oranında azaltması gerektiğini vurgulamaktadırlar. Bu rakam, söz konusu kesimin ne kadar yüksek emisyon ürettiğini ve ne kadar radikal bir değişimin gerekli olduğunu ortaya koymaktadır.

Süper zenginlerin iklim üzerindeki çok yönlü etkisi

Uzun yıllardır, milyarderlerin özel jetler ve lüks yatlar kullanması nedeniyle eleştirilmektedir. Ancak Oxfam'ın analizi, sorununun sadece bu yaşam tarzı seçimlerinden ibaret olmadığını göstermektedir. En zengin bireyler ve şirketler, aynı zamanda dünya siyasetinde orantısız bir güç ve etkiye sahip bulunmaktadırlar. Birçoğu, dünyanın en kirletici endüstrilerine milyarlar düzeyinde yatırım yapmakta ve bu yatırımlar aracılığıyla iklim politikalarını etkilemektedir.

Geçen yıl Brezilya'da düzenlenen COP30 iklim zirvesi, bu durumun somut bir örneğini sunmaktadır. Fosil yakıt şirketlerinden gelen lobicilerin sayısı, ev sahibi ülke dışında herhangi bir delegasyondan daha fazla olmuş ve şaşırtıcı biçimde 1.600 katılımcıya ulaşmıştır. Bu rakam, enerji sektörünün iklim müzakerelerine ne kadar yoğun biçimde müdahale ettiğini göstermektedir.

Oxfam'ın İklim Politikası Lideri Nafkote Dabi, konuyla ilgili olarak önemli bir değerlendirme yapmıştır. Dabi'ye göre, süper zengin bireylerin ve şirketlerin muazzam gücü ve zenginliği, onlara politika yapımı üzerinde adaletsiz bir etki kullanma imkanı vermektedir. Bu etki, iklim müzakerelerini sulandırmakta ve küresel iklim hedeflerinin gerçekleştirilmesini engellemektedir.

Milyarderlerin yatırım portföylerinin karbon ayak izi

Oxfam'ın detaylı araştırması, her milyarderin ortalama olarak yılda 1,9 milyon ton CO2 üretecek şirketlerde bir yatırım portföyü taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu bulgu, zenginlerin sadece kişisel tüketim alışkanlıkları değil, aynı zamanda yatırım seçimleri aracılığıyla da iklim krizini derinleştirdiğini göstermektedir. Söz konusu yatırımlar, dünyayı iklim çöküşüne daha da kilitlemektedir.

Araştırmaya göre, en zengin yüzde birinin sadece bir yılda ürettiği emisyonlar, yüzyılın sonuna kadar tahmini 1,3 milyon sıcağa bağlı ölüme neden olacaktır. Bu ölümler, özellikle düşük ve düşük-orta gelirli ülkelerde yaşayan insanları etkileyecektir. Oxfam, bu kayıpların ekonomik boyutunun da muazzam olduğunu belirtmektedir. Örgütün hesaplamalarına göre, iklim değişikliğinin ekonomik zararları 2050 yılına kadar toplam 44 trilyon dolara, yani yaklaşık 37 trilyon avro değerine ulaşabilecektir.