Suç oranı düşünce hapishaneyi kiraya verdiler! Hollanda ile Norveç arasındaki 25,5 milyon euroluk hücre diplomasisi

Hollanda, 2015 yılında suç oranlarında yaşanan önemli düşüşün ardından, ülkedeki 19 hapishanenin mahkum eksikliği nedeniyle kapatılmasıyla karşı karşıya kaldı. Bu gelişme, Hollanda'yı Avrupa'da eşi benzeri görülmemiş bir adım atmaya yöneltti. Drenthe eyaletindeki tarihi Veenhuizen ceza kolonisinin de dahil olduğu bazı hapishaneler, boş kalmaktansa farklı bir amaçla kullanılmaya başlandı. Hollanda, Norveç'in artan mahkum nüfusu nedeniyle yaşadığı cezaevi yeri sıkıntısına çözüm sunmak için Norgerhaven hapishanesindeki 242 hücreyi Norveç'e yıllık 25,5 milyon euro karşılığında kiraladı. Bu anlaşma, iki ülke arasında resmi bir diplomatik protokolle hayata geçirildi ve üç yıl boyunca Avrupa'nın ceza politikalarında dikkat çeken bir model oldu.

Norgerhaven anlaşması: Hollanda ve Norveç'ten benzersiz iş birliği

Norgerhaven cezaevi kiralama anlaşması, 2 Mart 2015 tarihinde Norveç Adalet Bakanı Anders Anundsen ve Hollandalı yetkililer arasında imzalandı. Anlaşma kapsamında, Norveç adalet sistemi tarafından mahkum edilen kişiler, Hollanda'nın Norgerhaven cezaevine transfer edildi. Tesis, idari açıdan Norveç'in Ullersmo hapishanesine bağlandı ancak günlük operasyonlarda Hollandalı personel görev aldı. İlk mahkumlar, 1 Eylül 2015'te Norveç'ten uçakla getirildi. O dönemde 112 kişilik ilk transferde, sadece 79 mahkumun cezaevine gitmeyi kabul etmesi dikkat çekti. Norgerhaven anlaşması, Avrupa'da bu ölçekte ilk kez uygulanan bir model olarak kayıtlara geçti ve daha önce Belçika ile Hollanda arasında uygulanan Nova Belgica örneğinden farklı olarak, Norveç'in cezaevi kapasite sorununa kısa vadeli bir çözüm sundu.

Suç oranlarındaki düşüş Hollanda'da cezaevi fazlalığı yarattı

2000'li yılların başında, Hollanda ceza politikalarını sertleştirerek suç oranlarında artış bekledi ve bu doğrultuda birçok yeni cezaevi inşa etti. Ancak, beklenenin aksine, suç oranları her yıl istikrarlı biçimde azaldı. Bu durum, binlerce yeni hücrenin boş kalmasına ve ülkenin cezaevi kapasitesinin fazlasıyla artmasına yol açtı. Mahkum sayısındaki azalma, yetkilileri 19 hapishaneyi kapatmaya zorladı. Özellikle Veenhuizen gibi tarihi ceza kolonilerinin atıl kalması riski, hükümeti yaratıcı çözümler aramaya itti. Norgerhaven cezaevinin Norveç'e kiralanması, hem bu altyapıların ekonomik olarak kullanılmasını sağladı hem de Avrupa'da benzeri olmayan bir uygulamanın önünü açtı. Hollanda'nın suç oranlarındaki bu beklenmedik düşüşü, ülkedeki cezaevi yönetiminde köklü değişikliklere neden oldu.

Norveç'te kapasite krizi: Mahkumlar için bekleme listeleri sona erdi

Norveç ise tam tersine, cezaevlerinde yer bulamayan mahkumlar nedeniyle ciddi bir kapasite sıkıntısı yaşadı. Mahkumlar, cezaevine girebilmek için uzun bekleme listelerine alındı. Norgerhaven anlaşması sayesinde, Norveç 242 kişilik ek kapasite elde etti ve bu sayede bekleyen mahkumların cezalarını çekmesi hızlandı. 2015-2018 yılları arasında toplam 650 mahkum Norgerhaven'de kaldı. Ancak dikkat çekici bir detay, bu mahkumların sadece yüzde 20'sinin Norveç vatandaşı olmasıydı. Kalanlar, Norveç'te hüküm giyen ve cezasını tamamladıktan sonra sınır dışı edilmesi planlanan yabancılardan oluştu. Norveç Parlamento Ombudsmanı Sivilombudet, 2016 yılında tesisi ziyaret ederek, mahkumların ailelerinden uzak kalmasının ve Norveç yasalarının yabancı topraklarda uygulanmasının yarattığı zorluklara dikkat çekti.