Su ürünlerinde büyük kriz! Görünmeyen tehlike hızla yayılıyor

British Columbia Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen ve 1950-2023 yıllarını kapsayan kapsamlı araştırma, su ürünleri yetiştiriciliğinde sürdürülebilirlik açısından kritik riskler oluştuğunu gözler önüne serdi. Araştırmaya göre, dünya genelinde su ürünleri yetiştiriciliği daha riskli türlere yönelirken, özellikle Çin ve Amerika kıtalarında sürdürülebilirlik göstergelerinde belirgin düşüşler yaşandı. Çin, küresel üretimin yüzde 56'sını karşılamasına rağmen, gıda güvenliği endeksi yüzde 14,1, iklim endeksi yüzde 21,6, biyoçeşitlilik endeksi ise yüzde 12,9 oranında geriledi. Kuzey ve Güney Amerika'da ise iklim endeksi yüzde 11,4, biyoçeşitlilik endeksi yüzde 9,1 azaldı, gıda endeksinde ise yalnızca yüzde 0,8'lik sınırlı bir artış görüldü.

British Columbia Üniversitesi: Sürdürülebilirlik potansiyeli azalıyor

British Columbia Üniversitesi'nin araştırmasında, su ürünleri yetiştiriciliğinde somon ve karides gibi yem gereksinimi yüksek türlerin öne çıkmasının, sektörün sürdürülebilirlik hedeflerinden uzaklaşmasına neden olduğu vurgulandı. Buna karşılık, suyu filtreleyen ve karbonu emen midye ve yosun gibi düşük etkili türlerin yetiştiriciliği ise hâlâ yeterince yaygınlaşmadı. Araştırmacılar, tüketici talebinin daha az sürdürülebilir türlere yönelmesinin, sektörün gıda güvenliği ve biyoçeşitliliği koruma hedeflerini zora soktuğunu belirtti. Gıda güvenliğinin yalnızca üretim hacmiyle değil, aynı zamanda besin değeri, erişilebilirlik ve verimlilikle de ilgili olduğu ifade edildi. Su ürünleri yetiştiriciliği, okyanusların tükenmesine karşı önemli bir alternatif olarak öne çıkarken, mevcut eğilimler bu potansiyeli gölgelemeye başladı.

Uzmanlardan politika ve tüketici tercihlerine çağrı

Araştırmanın yazarları, sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için midye ve yosun gibi düşük etkili türlerin yetiştiriciliğinin ölçeklendirilmesi gerektiğini belirtti. Sadece üretim hacminin artırılması yeterli görülmezken, tür çeşitliliğinin artırılması ve üretimin dengeli biçimde planlanması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, sektörün sürdürülebilirliğini güçlendirmek amacıyla koordineli politika önlemlerinin alınması, yenilikçi uygulamalara yatırım yapılması ve tüketici tercihlerinin yeniden gözden geçirilmesi önerildi. Tür seçiminin iklim üzerindeki etkiden hastalık risklerine, kirlilik seviyesinden yem ihtiyacına kadar birçok faktörü doğrudan etkilediği hatırlatıldı. Sonuç olarak, su ürünleri yetiştiriciliğinde sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için hem üreticilerin hem de tüketicilerin sorumluluk alması gerektiği açıkça ortaya kondu.