Shenzhou-20 ekibi acil durum sonrası Dünya'ya dönüşünü anlattı

Çin'in Shenzhou-20 uzay görevini yürüten üç astronot, 2025 yılında Tiangong Uzay İstasyonu'nda geçirdikleri altı aylık misyonun sonunda, uzay aracının penceresinde tespit ettikleri çatlak nedeniyle beklenmedik bir krizle karşılaştı. Komutan Chen Dong'un liderliğindeki ekip, Dünya'ya dönüş hazırlıkları sırasında pencere camındaki anormallikleri fark etti ve bu bulgu, Çin'in insanlı uzay uçuşu programında bugüne kadar yaşanan ilk acil durum operasyonunu tetikledi. Çin İnsanlı Uzay Ajansı'nın (CMSA) hızlı müdahalesiyle, astronotlar planlanan tarihte Dünya'ya dönemedi ve alternatif bir uzay aracıyla güvenli şekilde geri getirildi.

Chen Dong: 'Çatlaklar içeriye kadar sızdı, güvenliğimiz tehlikedeydi'

Shenzhou-20 görevinin komutanı Chen Dong, kapsülün penceresinde üçgen biçiminde bir anomali fark ettiğini belirtti. Uzayda olmanın verdiği alışılmadık koşullarda, ilk başta dışarıdan bir nesne olabileceğini düşündüğünü ancak bunun imkânsız olduğunu kısa sürede anladığını vurguladı. Chen Dong, bu bulguyu hemen ekibin diğer üyeleriyle paylaştı. Ekip, mevcut ekipmanlarla penceredeki hasarı detaylı biçimde incelemek için büyüteç ve mikroskop kullandı. Mikroskobik incelemede, bazı çatlakların camın iç katmanlarına kadar ilerlediği ve birkaçının uzun mesafeye yayıldığı ortaya çıktı. Chen Dong, "Çatlakların bazıları içeriye kadar sızmıştı ve bu durum güvenliğimiz açısından ciddi risk oluşturuyordu" dedi. Bu gözlemler, uzay enkazının pencereye çarpmasının muhtemel neden olduğu şeklinde değerlendirildi.

Çin uzay ajansından hızlı eylem planı: Alternatif araç devreye alındı

Çin İnsanlı Uzay Ajansı (CMSA), astronotların güvenliğini öncelik olarak belirledi ve acil durum protokolünü devreye soktu. Yer ekipleri, Shenzhou-20'nin penceresindeki çatlak nedeniyle, ekibin dönüşünü erteledi ve yeni bir uzay aracı hazırladı. Shenzhou-21, kısa sürede fırlatılarak Tiangong Uzay İstasyonu'na gönderildi ve üç astronot, 14 Kasım'da bu araçla Dünya'ya döndü. Hasar gören Shenzhou-20 kapsülü ise istasyonda bırakıldı. Bu süreçte, mürettebatsız Shenzhou-22 aracı da 25 Kasım'da fırlatılarak, istasyonda kalan diğer astronotların güvenli dönüşü için yedek olarak yörüngeye yerleştirildi. CMSA, bu operasyonun Çin'in insanlı uzay uçuşu tarihinde bir ilk olduğunu ve uzay güvenliği açısından önemli bir sınav verdiğini açıkladı.

Shenzhou-20 penceresindeki çatlağın tespiti ve teknik analiz süreci

Shenzhou-20 ekibi, penceredeki çatlağın boyutunu ve derinliğini belirlemek için uzay istasyonundaki çeşitli araçlardan yararlandı. Ekip, anomaliyi belgelemek amacıyla fotoğraf çekti ve mikroskopla detaylı analiz yaptı. 40 kat büyütme sağlayan özel bir mikroskop, çatlakların yapısını net şekilde ortaya koydu. Wang isimli uçuş mühendisi, pencerenin dış katmanının koruyucu nitelikte olduğunu, içte ise iki basınca dayanıklı katmanın bulunduğunu ve bu nedenle kabin basıncında bir değişiklik olmadığı sürece güvenli olduklarını belirtti. Ancak, çatlağın ilerlemesi halinde riskin artabileceği de değerlendirildi. Yer ekipleri, çatlağın güvenlik açısından tehlike oluşturup oluşturmadığını analiz etti ve sonuçlara göre eylem planını şekillendirdi.

Arama kurtarma ekipleri Dongfeng'de zorlu koşullarla mücadele etti

Shenzhou-20'nin mürettebatsız kapsülü, 19 Ocak 2026'da Kuzey Çin'in İç Moğolistan Özerk Bölgesi'ndeki Dongfeng iniş alanına paraşütle indi. Arama ve kurtarma personeli, kapsülün inişi sırasında bölgede etkili olan aşırı soğuk ve şiddetli rüzgarlarla mücadele etti. Xu Peng'in komutasındaki ekip, kapsülün paraşütünün otomatik olarak ayrılmaması nedeniyle manuel müdahale gerektiren bir operasyon yürüttü. Hızlı hareket eden ekipler, kapsülün penceresini ve genel yapısını yerinde inceledi. Yapılan kontrollerde, kapsülün dış yüzeyinin genel olarak sağlam kaldığı, içindeki ekipmanın da iyi durumda olduğu raporlandı. Bu operasyon, Dongfeng İniş Alanı'nda kış mevsiminde gerçekleştirilen ilk uzay aracı kurtarma görevi olarak kayıtlara geçti.