Polonya sınırında hipersonik kabus! Rusya'nın oreshnik saldırısında neler yaşandı?

Rusya, Perşembe gecesi batı Ukrayna'da, NATO üyesi Polonya sınırına oldukça yakın bir noktayı gelişmiş hipersonik oreshnik balistik füzesiyle hedef aldı. Bu saldırı, yalnızca Ukrayna'da değil, Avrupa genelinde ve Amerika Birleşik Devletleri'nde de büyük bir endişe yarattı. Oreshnik füzesi, Rusya'nın en ileri teknolojiye sahip silahlarından biri olarak biliniyor ve hem konvansiyonel hem de nükleer başlık taşıyabilme kapasitesine sahip olmasıyla dikkat çekiyor. Moskova'nın bu silahı bir yıldan uzun bir aradan sonra ilk kez kullanması, saldırının ciddiyetini ve bölgesel güvenlik açısından taşıdığı riski daha da artırdı. Rusya Savunma Bakanlığı, saldırının ardından yaptığı açıklamada, oreshnik mobil orta menzilli kara tabanlı füze sistemi de dahil olmak üzere, yüksek hassasiyetli uzun menzilli kara ve deniz tabanlı silahlarla büyük çaplı bir operasyon gerçekleştirdiklerini duyurdu. Ancak saldırının tam olarak hangi hedefi vurduğu resmi olarak açıklanmadı.

Enerji altyapısı ve sivil yaşam ağır darbe aldı

Rusya'nın oreshnik füzesiyle başlattığı saldırı, Ukrayna'nın enerji altyapısı ve sivil yaşamı üzerinde yıkıcı sonuçlara yol açtı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky, Rus güçlerinin yüzlerce hava silahı fırlatarak enerji tesisleri ve sivil altyapıyı bilinçli şekilde hedef aldığını belirtti. Saldırıların ardından Kiev bölgesinde yarım milyondan fazla hane elektriksiz kaldı. Başkent Kiev'in belediye başkanı, vatandaşlara geçici olarak şehri terk etmeleri ve başka bölgelerde elektrik ile ısıya erişim sağlamaları çağrısında bulundu. Özellikle soğuk hava koşullarının etkili olduğu bu dönemde, enerji kesintileri halkı ciddi şekilde zor durumda bıraktı. Kiev'de çok katlı binaların yarısı, yaklaşık 6 bin blok, ısınmasız kaldı ve su temininde de ciddi aksaklıklar yaşandı. Sağlık Bakanlığı, başkentte en az dört kişinin hayatını kaybettiğini, 24 kişinin ise yaralandığını açıkladı. Hayatını kaybedenler arasında bir ambulans ekibi üyesi de bulunuyor. Saldırı sırasında birçok konut binası ağır hasar gördü, bazı daireler tamamen yaşanamaz hale geldi. Vatandaşlar, gece yarısı başlayan saldırı sırasında yaşadıkları korku ve yıkımı anlatırken, hayatlarının bir anda altüst olduğunu ifade etti.

Uluslararası tepkiler ve Avrupa'da artan güvenlik kaygısı

Rusya'nın oreshnik füzesiyle gerçekleştirdiği saldırı, Avrupa Birliği ve NATO ülkeleri başta olmak üzere uluslararası kamuoyunda sert tepkilere neden oldu. Ukrayna güvenlik yetkilileri, füzeye ait parçaların Lviv'de bulunduğunu ve bunların maddi delil olarak sınıflandırıldığını açıkladı. Ukrayna Güvenlik Servisi, bu silahın sivil altyapıya karşı kullanılmasını savaş suçu olarak değerlendirdiklerini bildirdi. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, saldırının Avrupa kıtasındaki güvenlik için ciddi bir tehdit oluşturduğunu ve transatlantik topluluğun dayanıklılığını test ettiğini vurguladı. Avrupa Birliği'nin dış politika şefi Kaja Kallas ise, oreshnik füzesinin kullanıldığına dair raporların, Ukrayna'ya karşı açık bir tırmanış ve Avrupa ile ABD'ye yönelik bir uyarı niteliği taşıdığını belirtti. İngiltere Savunma Bakanı John Healey, Kiev ziyareti sırasında saldırının sert ve sinsi bir hamle olduğunu söyledi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Alman Şansölyesi Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı görüşmede, Rusya'nın Ukrayna'daki saldırılarının tırmandırıcı ve kabul edilemez olduğu konusunda hemfikir olduklarını ifade etti. Downing Street'ten yapılan açıklamada, Moskova'nın saldırıyı haklı çıkarmak için uydurma iddialar kullandığına dikkat çekildi.

Oreshnik füzesiyle ilgili geçmiş saldırılar ve yeni tehditler

Rusya, oreshnik füzesini ilk kez Kasım 2024'te, henüz tam olarak geliştirilmemişken Ukrayna'nın Dnipro şehrine yönelik bir saldırıda kullanmıştı. Son saldırı ise, bu gelişmiş balistik füzenin yeniden ve daha kapsamlı bir şekilde kullanıldığını gösteriyor. Kiev yönetimi, Cuma günü Rusya'nın Ukrayna kıyılarında iki sivil gemiyi de hedef aldığını duyurdu. Ukrayna Başbakan Yardımcısı Oleksiy Kuleba, Odesa limanı yakınlarında soya fasulyesi taşıyan Komor Adaları bayraklı bir geminin vurulduğunu ve bu saldırı sonucunda bir Suriye vatandaşının hayatını kaybettiğini açıkladı. Ayrıca, Saint Kitts ve Nevis bayrağı taşıyan başka bir geminin de Chornomorsk limanına tahıl yükü almak üzereyken saldırıya uğradığı bildirildi. Bu gelişmeler, Rusya'nın yalnızca askeri hedeflerle sınırlı kalmadığını, sivil deniz taşımacılığına da tehdit oluşturduğunu ortaya koyuyor.