Pekin'deki araştırma: Mütevazı bireylerin beyinleri sosyal geri bildirime nasıl tepki veriyor?

Çin'de yapılan yeni bir bilimsel çalışma, mütevazı kişilik özelliğine sahip bireylerin sosyal geri bildirim karşısında beyinlerinde oluşan tepkileri ayrıntılı biçimde ortaya koydu. Araştırma, mütevazılık düzeyi yüksek olan insanların hem reddedilmeye karşı daha dayanıklı olduklarını hem de olumlu sosyal kabulü daha yoğun bir şekilde deneyimlediklerini gösterdi. Bu bulgular, mütevazılığın duygusal düzenleme süreçlerinde belirgin bir avantaj sağladığına işaret ediyor.

Mütevazılık ve sosyal geri bildirim: Duygusal düzenlemede çift kazanç

Sosyal geri bildirim, bireylerin davranışlarını ve kendilerine dair algılarını şekillendiren temel bir unsur. İnsanlar genellikle olumlu değerlendirmeler almak isterken, olumsuz geri bildirimden kaçınma eğilimi gösteriyor. Bu psikolojik eğilim, olumlu geri bildirimlerin ödüllendirici, olumsuz olanların ise stres ve sıkıntı kaynağı olmasına yol açıyor. Duygusal düzenleme açısından bakıldığında, bireyler olumsuz geri bildirimle başa çıkmak için çeşitli stratejiler kullanıyor. Bunlardan biri, duygusal tepkilerini bastırmak ve dışa vurumlarını kontrol altında tutmak. Ancak yapılan araştırmalar, bu bastırma yönteminin genellikle içsel olumsuz duyguları hafifletmediğini, hatta olumlu duyguların da zayıflamasına neden olabileceğini gösteriyor. Bu durum, bireyleri acıdan kaçınmak uğruna sevinçten de uzaklaşmak zorunda bırakabiliyor.

Çin'deki Pekin Üniversitesi Psikolojik ve Bilişsel Bilimler Okulu'ndan Xin Wang ve Yanhong Wu ile Çin Bilimsel ve Teknik Bilgi Enstitüsü'nden Chuhua Zheng'in yürüttüğü araştırmada, mütevazılığın bu duygusal ikileme alternatif bir çözüm sunup sunamayacağı incelendi. Araştırmacılar, mütevazılığı düşük özsaygıdan ziyade, kişinin kendine dair daha geniş bir bakış açısı olarak tanımladı. Mütevazı bireyler, kendilerini büyük bir bütünün yalnızca bir parçası olarak görmeye eğilimli ve başkalarının katkılarını da önemsiyorlar. Bu özelliğin, duygusal düzenlemede hem olumsuz geri bildirimlerin etkisini azaltma hem de olumlu sosyal etkileşimlerden alınan zevki koruma anlamında "çift kazanç" sağlayabileceği öne sürüldü.

Beyin taramalarıyla mütevazılığın sinirsel temelleri

Araştırmada, 47 genç yetişkin katılımcı fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) cihazında incelendi. Katılımcılar, Sosyal Yargı Paradigması adı verilen ve akranlar tarafından değerlendirilme deneyimini simüle eden bir psikolojik görevi tamamladı. Bu görev sırasında, katılımcılar kendilerini değerlendiren akranların yüzlerini gördüler ve her biri için o kişinin kendilerini sevip sevmediğini tahmin ettiler. Ardından, gerçek sosyal geri bildirim ekranda gösterildi. Bu deneysel düzenek, beklenen kabul, beklenen reddetme, beklenmedik kabul ve beklenmedik reddetme olmak üzere dört farklı senaryoya olanak tanıdı. Mütevazılık düzeyleri ise öz bildirim ölçekleriyle belirlendi.

Davranışsal veriler, yüksek mütevazılık düzeyine sahip bireylerin duygusal tepkilerini bastırma eğilimlerinin düşük olduğunu gösterdi. Yani, bu kişiler sosyal geri bildirim karşısında sakin göründüklerinde, bunu duygularını bilinçli olarak bastırarak değil, doğal bir duygusal düzenleme ile sağlıyorlardı. Beyin taramaları ise, mütevazılığın özellikle beklenmedik sosyal geri bildirimler sırasında belirgin bir sinirsel avantaj sunduğunu ortaya koydu. Daha az mütevazı katılımcılarda, beklenmedik geri bildirimler sırasında inferior parietal lob ve superior temporal girusta yüksek aktivite gözlendi. Bu bölgeler, beynin kendine odaklanma ve öz referanslı işlemeyle ilişkili alanları olarak biliniyor. Buna karşılık, yüksek mütevazılığa sahip bireylerde bu bölgelerdeki aktivite belirgin şekilde düşüktü. Araştırmacılar, bu bulguyu mütevazılığın "düşük öz odaklanma" özelliğinin sinirsel bir yansıması olarak yorumladı.

Olumlu sosyal geri bildirimde mütevazılığın rolü

Araştırma, mütevazı bireylerin olumlu sosyal geri bildirim aldıklarında beyinlerinin ödül merkezlerinde güçlü bir aktivasyon gösterdiğini de ortaya koydu. Özellikle ventral medial prefrontal kortekste gözlenen bu aktivasyon, mütevazılığın başkalarının düşüncelerine ilgisizlik anlamına gelmediğini, aksine sosyal kabulün bu kişiler için son derece değerli ve ödüllendirici olduğunu gösteriyor. Mütevazı bireyler, sosyal kabul karşısında olumlu duyguları yoğun biçimde hissediyor ve bu durum ruh halleriyle de örtüşüyor. Katılımcıların öz bildirimleri, beklenen sosyal kabulü aldıklarında daha olumlu duygular yaşadıklarını ve ruh hallerinin daha yüksek olduğunu ortaya koydu.