Pekin'de kritik Araghchi-Wang Yi buluşması! İran-Çin hattında sıcak gelişme

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, ABD ile Hürmüz Boğazı'nda tırmanan gerilim ve bölgede yaşanan savaşın ardından, Çin'in başkenti Pekin'de Çinli mevkidaşı Wang Yi ile kritik bir görüşme gerçekleştirdi. Bu buluşma, ABD Başkanı Donald Trump'ın Pekin'e yapacağı resmi ziyaretten yalnızca bir hafta önce düzenlendi. Araghchi'nin ziyareti, ABD-İsrail savaşının 28 Şubat'ta İran'a karşı başlamasından sonra Tahran'ın bölgedeki en önemli müttefiki olan Çin'e yaptığı ilk üst düzey temas niteliği taşıyor. Görüşmeler, hem Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin askıya alınmasının küresel ekonomi üzerindeki etkileri hem de ABD'nin İran'a yönelik abluka ve yaptırımlarının gölgesinde gerçekleşti.

Wang Yi: "Çin, İran'ın boğazı kapalı tutmasından endişeli"

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Araghchi ile yaptığı görüşmede, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasının yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. Çin tarafı, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını tehlikeli bulduğunu ve bu durumun Çin'in enerji tedarik güvenliğini doğrudan etkilediğini vurguladı. Ancak Pekin yönetimi, İran'ın boğazı uzun süre kapalı tutma kararına da eleştirel yaklaşıyor. Wang Yi'nin Araghchi'ye, boğazın kapalı kalmaya devam etmesi halinde Çin'in İran'a sunabileceği desteğin sınırlarını açıkça dile getirmesi dikkat çekti. Pekin, Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut durumun sürmesi halinde, Birleşmiş Milletler'de İran'a yönelik ek yaptırımlar gündeme gelirse, bu konuda nasıl bir tutum alacağını netleştirmek istiyor. Çin, karşılığında İran'dan, yaklaşan kritik zirve öncesinde bölgede yeni bir tırmanışa yol açacak adımlar atmamasını talep ediyor.

ABD'nin askeri operasyonları ve küresel ekonomi üzerindeki etkiler

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndan geçişi engellenen gemilere eskort sağlamak amacıyla başlatılan askeri operasyonlara kısa bir süreliğine ara verdiğini açıkladı. Bu karar, Pakistan ve diğer ülkelerin talebi üzerine ve İran ile "tam ve nihai bir anlaşma" yolunda önemli ilerleme kaydedildiği gerekçesiyle alındı. Ancak ABD'nin askeri operasyonları bölgede gerginliği artırdı; Amerikan güçleri, operasyonları engellemeye çalışan bazı İran botlarını batırdığını iddia etti. Birleşik Arap Emirlikleri de İran'dan gelen füze ve insansız hava aracı saldırılarına maruz kaldığını ve bu saldırılardan birinin bir petrol rafinerisinde yangına yol açtığını bildirdi. İran ise saldırıların sorumluluğunu reddetti. Hürmüz Boğazı'nın kapalı tutulması sonucu, dünyanın en büyük petrol ve gaz arzının geçtiği bu stratejik noktada yakıt ve gübre fiyatları hızla yükseldi ve küresel ekonomi sarsıldı.