NASA'nın Voyager 1 kararı! Yıldızlararası görev riske girdi

NASA, Dünya'dan yaklaşık 25 milyar kilometre uzaklıkta bulunan ve insanlığın en uzun soluklu yıldızlararası görevini sürdüren Voyager 1 uzay aracında bir bilimsel aleti daha kapattı. Bu kararla birlikte, görev ekibi kalan enerji kaynaklarını korumayı ve uzay aracının görev süresini mümkün olduğunca uzatmayı hedefliyor. 1977 yılında fırlatılan ve o tarihten bu yana Güneş Sistemi'nin ötesinde keşiflerini sürdüren Voyager 1, enerji kaynaklarının azalması nedeniyle önemli bir dönemeçten geçiyor. NASA'nın Jet Propulsion Laboratory (JPL) mühendisleri, 17 Nisan'da Düşük Enerjili Yüklü Parçacıklar (LECP) deneyini kapatma komutunu gönderdi. Bu adım, hem uzay aracının sağlığını korumak hem de görev süresini uzatmak için atıldı. Voyager 1'in yıldızlararası ortamı incelemeye devam edebilmesi, kalan enerjiyle doğru bir denge kurmaya bağlı.

NASA mühendislerinden Voyager 1'de enerji dengelemesi

Voyager 1, üç Radyoizotop Termoelektrik Jeneratörü (RTG) sayesinde neredeyse yarım asırdır enerji üretiyor. Ancak bu jeneratörlerin güç çıkışı yılda ortalama 4 watt azalıyor ve 2026 yılı itibarıyla orijinal kapasitelerinin yarısından da az enerji sağlayacakları öngörülüyor. Bu durum, görev ekibini her geçen yıl daha kritik kararlar almaya zorluyor. Özellikle 27 Şubat'taki planlı döngü manevrası sırasında yaşanan ani güç kaybı, uzay aracının düşük voltaj hata koruma sisteminin tetiklenme riskini ortaya çıkardı. Eğer bu sistem devreye girerse, Voyager 1'in bazı aletleri otomatik olarak kapanacak ve Dünya ile iletişimi yeniden kurmak için uzun bir kurtarma süreci gerekecek. Dünya ile Voyager 1 arasındaki mesafe nedeniyle, gönderilen komutların uzay aracına ulaşması yaklaşık 23 saat sürüyor ve komutların tamamlanması ise üç saatten fazla zaman alıyor. Bu nedenle enerji yönetimi, görev ekibi için hayati bir öneme sahip.

Voyager 1'in LECP aleti neden kapandı?

LECP, Voyager 1 ve kardeşi Voyager 2'nin güneş rüzgarı ile yıldızlararası ortamı incelemek için kullandığı önemli bir bilimsel cihazdı. 1977'den bu yana neredeyse kesintisiz çalışan bu alet, Güneş Sistemi'nin sınırlarının ötesindeki manyetik alanlar, kozmik radyasyon ve parçacık yoğunluğu gibi kritik verileri topladı. Ancak enerji kaynaklarındaki daralma, ekipleri LECP'nin kapatılması yönünde zor bir karar almaya itti. Bu karar, Voyager 1'in ısıtıcıları ve diğer aletleri arasındaki enerji dengesini sağlamak için gerekli görüldü. Ayrıca, uzay aracının yakıt hatlarının donmaması için de belirli aletlerin kapalı kalması gerekiyor. NASA'nın açıklamasına göre, Voyager 1 hâlâ iki bilimsel aletiyle veri toplamaya devam ediyor: biri plazma dalgalarını dinliyor, diğeri ise manyetik alanları ölçüyor. Bu iki alet, hâlâ insan yapımı hiçbir uzay aracının ulaşamadığı bölgelerden bilimsel bilgi aktarıyor. LECP'nin kapatılması, görevde önemli bir kayıp olarak görülse de, kalan enerjiyle diğer sistemlerin çalışır durumda tutulması için kaçınılmaz hale geldi.

"Büyük Patlama" stratejisi ve gelecekteki adımlar

NASA ve JPL mühendisleri, Voyager 1'in görev süresini daha da uzatmak için "Büyük Patlama" adını verdikleri yeni bir enerji yönetimi stratejisi üzerinde çalışıyor. Bu plan kapsamında, bir grup enerji tüketen cihaz aynı anda kapatılacak ve uzay aracının sıcaklığını korumak için düşük enerjiyle çalışan alternatif sistemler devreye alınacak. Bu strateji, ilk olarak Voyager 2 üzerinde test edilecek. Voyager 2'nin Dünya'ya daha yakın olması ve biraz daha fazla enerjiye sahip bulunması, testlerin burada başlamasının nedenleri arasında yer alıyor. Mayıs ve Haziran aylarında gerçekleştirilecek testlerin ardından, eğer olumlu sonuçlar elde edilirse, "Büyük Patlama" stratejisi Temmuz ayından itibaren Voyager 1'de de uygulanabilecek. Enerji tasarrufu sağlanması halinde, LECP'nin yeniden devreye alınması ve yıldızlararası ortamdan veri toplanmaya devam edilmesi de mümkün olabilir. Bu süreçte, LECP sensörünü döndüren küçük motor açık bırakıldı; böylece ileride enerji şartları iyileşirse cihaz tekrar aktif hale getirilebilecek.