NASA'nın Curiosity aracı Mars'ta yaşam izleri olabilecek organik moleküller buldu

NASA'nın Mars keşif aracı Curiosity, Gale Krateri'nde yürüttüğü araştırmalarda, bugüne kadar Kızıl Gezegen'de saptanan en büyük organik molekülleri buldu. Araştırmanın sonuçları, 4 Şubat'ta Astrobiology dergisinde yayımlandı. Bilim insanları, Curiosity'nin topladığı kaya örneklerinde tespit edilen organik madde miktarının, bilinen biyolojik olmayan süreçlerle açıklanamayacak düzeyde olduğunu belirtti. Bu bulgu, Mars'ta yaşam izlerinin varlığını gündeme getirirken, meteorlar ve diğer abiyotik kimyasal reaksiyonların katkısının yetersiz kaldığı vurgulandı.

Curiosity, Mars'ta en büyük organik bileşikleri tespit etti

2012 yılından bu yana Gale Krateri'nde görev yapan Curiosity, üzerinde taşıdığı SAM (Mars'ta Örnek Analizi) laboratuvarı sayesinde Mars kayalarındaki organik molekülleri analiz ediyor. Mart 2025'te açıklanan bulgulara göre, araştırma ekibi, Gale Krateri'nden alınan bir kaya örneğinde dekan, undekan ve dodekan adlı hidrokarbonları saptadı. Sadece karbon ve hidrojen atomlarından oluşan bu moleküller, Mars'ta bugüne kadar tanımlanan en büyük organik yapılar olarak kayıtlara geçti. Bilim insanları, bu bileşiklerin antik tortul taşlarda korunmuş yağ asidi parçaları olabileceğini düşünüyor. Dünya'da yağ asitleri, canlı hücre zarlarının temel bileşenleri arasında yer alıyor. Ancak belirli jeolojik koşullarda benzer moleküller, canlı organizmalar olmadan da oluşabiliyor. Bu nedenle bulunan organik moleküllerin kökeni, bilim dünyasında büyük bir tartışma başlattı.

Meteorlar ve abiyotik süreçler, organik maddeyi açıklamada yetersiz kaldı

Curiosity'nin gelişmiş laboratuvarı, Mars yüzeyinden alınan kaya örneklerini ısıtarak ortaya çıkan gazları analiz ediyor ve böylece organik moleküllerin varlığını ortaya koyuyor. Ancak, tespit edilen moleküllerin yaşam kaynaklı mı yoksa başka yollarla mı oluştuğu henüz netlik kazanmadı. Bu soruya yanıt arayan bilim insanları, meteorların Mars yüzeyine organik madde taşımış olabileceği ihtimalini değerlendirdi. Mars, tarih boyunca sık sık meteor çarpmalarına maruz kaldı ve bu gök cisimlerinin karbon açısından zengin materyaller taşıdığı biliniyor. Ancak yapılan analizler, meteorlar ve diğer biyolojik olmayan kaynakların, Gale Krateri'nde tespit edilen organik madde bolluğunu tek başına açıklayamadığını gösterdi. Araştırmacılar, bu sonuçların, Mars'ta yaşamın izlerini arama çalışmalarında yeni bir dönemi başlatabileceğine dikkat çekti.

Radyasyon etkisi ve organik moleküllerin geçmişi yeniden hesaplandı

Bilim insanları, Mars yüzeyindeki organik moleküllerin zaman içinde kozmik radyasyona maruz kalarak nasıl bozulduğunu daha iyi anlamak için laboratuvar deneyleri, bilgisayar simülasyonları ve Curiosity'nin verilerini bir araya getirdi. Mars, Dünya'nın aksine kalın bir atmosfere ve güçlü bir manyetik alana sahip olmadığı için yüzeyi kozmik radyasyona açık durumda. Ekip, Gale Krateri'nden alınan kaya örneğinin yaklaşık 80 milyon yıl boyunca radyasyona maruz kaldığını hesapladı. Bu süre zarfında organik moleküllerin ne kadarının yok olabileceğini modelleyen araştırmacılar, ilk baştaki organik madde miktarının, bilinen biyolojik olmayan süreçlerin üretebileceğinden çok daha fazla olduğunu ortaya koydu. Bu bulgu, Mars'taki organik moleküllerin kökeni konusunda yeni soruları gündeme getirdi.