Mars'ta Perseverance ile otonom navigasyon devrimi! NASA'dan tarihi adım

NASA'nın Perseverance keşif aracı, Mars'ta otonom navigasyon kabiliyetini önemli ölçüde artıran Mars Küresel Konumlandırma sistemiyle yeni bir döneme girdi. Perseverance, artık Dünya'dan gelen komutlara ihtiyaç duymadan, Mars yüzeyindeki konumunu kendi başına tespit edebiliyor. Bu gelişme, aracın Jezero Krateri'nde yürüttüğü bilimsel araştırmaları hızlandırırken, gelecekteki uzay görevleri için de önemli bir örnek oluşturuyor.

NASA Perseverance ile Mars yüzeyinde otonom hareket sağladı

Mars'ta yolların ve GPS'in bulunmaması, bugüne kadar keşif araçlarının hareketini ciddi şekilde kısıtlıyordu. Perseverance, beş yıldır Mars'ın zorlu ve belirsiz arazisinde yol alırken, yanlış bir manevranın aracı kayalara veya kumlara saplama riski her zaman vardı. Önceden, aracın kesin konumunu belirlemek için Dünya'daki mühendislerden yardım alması gerekiyordu. Elde edilen görüntüler, yörünge haritalarıyla karşılaştırılıyor ve yeni rota talimatları Perseverance'a iletiliyordu. Ancak Mars Küresel Konumlandırma sistemiyle bu süreç tamamen değişti. Perseverance, çevresini panoramik olarak tarayarak, elde ettiği fotoğrafları yörüngeden alınan yüksek çözünürlüklü haritalarla eşleştiriyor. Böylece, kendi konumunu yaklaşık 10 inçlik bir hassasiyetle tespit edebiliyor ve yoluna güvenle devam ediyor. NASA'nın Jet Propulsion Laboratuvarı'nda geliştirilen bu sistem, on yıllık robotik araştırmaların ürünü olarak öne çıkıyor ve otonom keşif teknolojisinde çığır açıyor.

Mars Küresel Konumlandırma ile kaybolma riski ortadan kalktı

Perseverance'ın Mars Küresel Konumlandırma sistemi, aracın hareket kabiliyetini önemli ölçüde artırdı. Daha önce, kısa mesafeli sürüşlerde görsel odometri yöntemiyle konumunu belirleyen araç, uzun yolculuklarda biriken küçük hatalar nedeniyle kaybolma riskiyle karşı karşıya kalıyordu. Bazı görevlerde, tahmini konumu gerçek konumdan 100 feet'ten fazla sapabiliyordu. Eğer tehlikeli bir bölgeye yaklaştığını düşünürse, Perseverance hareketi durdurup Dünya'dan onay bekliyordu. Şimdi ise, araç istediği an durup çevresini analiz ederek, yörünge haritalarıyla karşılaştırma yapabiliyor ve rotasını düzeltebiliyor. Bu sayede, hem gecikmeler azalıyor hem de keşfedilen alan miktarı artıyor. JPL'nin baş mühendisi Vandi Verma, "Artık Perseverance kendi başına Mars'ta yol alabiliyor" diyerek sistemin önemini vurguladı. Bu teknolojinin, gelecekteki tüm Mars ve Ay görevlerinde standart hale gelmesi bekleniyor.

Yapay zeka ve yeni nesil işlemciyle hızlanan keşif süreci

Perseverance'ın navigasyon yeteneklerindeki bu gelişme, yapay zeka destekli rota planlama sistemiyle birleşince, aracın operasyonlarında büyük bir hızlanma sağlandı. Yeni sistem, insan operatörlerin daha önce manuel olarak belirlediği ara noktaları otomatik olarak seçiyor ve Perseverance'a en güvenli ve verimli rotayı sunuyor. Mars Küresel Konumlandırma teknolojisi, Ingenuity helikopteriyle iletişim için kullanılan Helikopter Baz İstasyonu'nda yer alan, ticari bir işlemciyle çalışıyor. Bu işlemci, Perseverance'ın ana bilgisayarlarından 100 kat daha hızlı işlem yapabiliyor ve algoritmaların güvenli şekilde çalışmasını sağlıyor. Ekip, işlemcinin radyasyona karşı dayanıklılığını artırmak için özel güvenlik önlemleri geliştirdi. Testler sırasında, işlemcinin belleğinde çok az sayıda hata tespit edilse de, sistem bu hataları izole ederek aracın güvenliğini garanti altına aldı. Projede görev alan mühendis Jeremy Nash, "Bu çözümü uzayda ilk kez uygulamak büyük bir heyecan" dedi. Tüm bu yenilikler, Perseverance'ın Jezero Krateri'nde antik yaşam izlerini arama ve kaya örnekleri toplama görevini daha etkin gerçekleştirmesini sağladı.