Kıyamet asteroidi Apophis Dünya'ya çarpacak mı? Rotası artık kesinleşti

Gökbilimcilerin 2004 yılında ilk kez tespit ettiği Apophis asteroidi, o dönemde yapılan erken hesaplamalarda Dünya'ya çarpma olasılığı taşıdığı değerlendirilmişti. Mısır mitolojisindeki kaos ve yıkım tanrısının adını taşıyan bu uzay kayası, keşfedildiği andan itibaren dünya genelinde büyük endişeye yol açtı. Ancak aradan geçen yıllar boyunca toplanan veriler tabloyu kökten değiştirdi. NASA, bugün itibarıyla Apophis asteroidinin Dünya'ya çarpma riskinin en azından önümüzdeki yüz yıl boyunca sıfır olduğunu kesin bir dille ilan etti. Buna karşın bu devasa gök cismi, 13 Nisan 2029 tarihinde gezegenimize son derece yakın bir mesafeden geçerek insanlık tarihinin en çarpıcı astronomik olaylarından birine sahne olacak.

NASA Apophis'i risk listesinden resmen çıkardı

NASA'nın Dünya'ya Yakın Nesneler Çalışmaları Merkezi (CNEOS), Apophis asteroidinin yörüngesini optik gözlemler ve yüksek hassasiyetli radar verileriyle uzun süredir takip ediyordu. Bu süreçte belirleyici kırılma noktası Mart 2021'de yaşandı. Goldstone radar tesisinden elde edilen gözlem verileri, bilim insanlarının 2068 yılı için bile öngörülen son derece düşük çarpma olasılığını tamamen dışlamasına olanak tanıdı. Bu sonucun ardından Apophis, NASA'nın resmi asteroid risk listesinden kalıcı olarak çıkarıldı. Bu gelişme salt istatistiksel bir güncelleme değil, aynı zamanda yıllardır süren belirsizliğe son veren bir rahatlama nefesi niteliği taşıyordu. NASA yetkilileri, asteroidin yörüngesinin artık o kadar hassas biçimde bilindiğini ve bilim insanlarının Apophis'in konumunu birkaç kilometre düzeyinde doğrulukla hesaplayabildiğini vurguladı.

İlk keşifte yüzde 2,7 çarpma olasılığı hesaplanmıştı

Apophis asteroidinin keşfedildiği 2004 yılının ilk aylarında, gökbilimcilerin elinde yeterli veri bulunmuyordu. Bu nedenle yapılan ilk hesaplamalar, asteroidin 2029'da Dünya'ya çarpma olasılığını yüzde 2,7 olarak ortaya koydu. Çapı 300 metreyi aşan bir uzay kayası söz konusu olduğunda bu oran son derece yüksek ve endişe verici bir rakamdı. Ancak dünya genelindeki teleskoplar daha fazla veri topladıkça, çarpma olasılıkları adım adım sıfıra geriledi. Önce 2029 yılına ilişkin korkular tamamen ortadan kalktı, ardından 2036 senaryosu risk panosundan düşürüldü. 2021'deki kapsamlı radar kampanyasının ardından ise 2068 için bile uzak bir tehdit ihtimali kalmadı. Asteroidin kendisi hiçbir zaman değişmedi; değişen şey, gökbilimcilerin onun yolunu izleme kapasitesinin muazzam ölçüde artmasıydı.

Apophis 32.000 kilometre mesafeden geçecek: Uydulardan bile yakın

Astronomik ölçekte bakıldığında 32.000 kilometre, son derece yakın bir mesafe anlamına geliyor. Bu rakam, insanların televizyon yayınları, telefon görüşmeleri ve hava durumu tahminleri için bağımlı olduğu jeosenkron yörüngedeki uydulardan bile daha yakın bir geçişe karşılık geliyor. Büyük bir şehir bloğu büyüklüğündeki Apophis asteroidi, 13 Nisan 2029'da Dünya yüzeyinin tam 32.000 kilometre üzerinden süzülecek. Ancak Apophis ile yörüngedeki uydular arasında bir çarpışma riski de söz konusu değil, çünkü yörüngeleri birbirinden farklı açılarda eğimli. Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) verilerine göre bu büyüklükteki bir gök cisminin Dünya'ya bu denli yakın mesafeden geçmesi, ancak 5.000 ila 10.000 yılda bir yaşanan nadir bir olay. Kısacası insanlık, binlerce yılda bir gerçekleşen eşsiz bir astronomik ana tanıklık edecek.