Kilogram başına 16 milyon euro! Helyum-3 yatağı keşfedildi

Ayşegül Gedik - Ocak 06, 2026 10:28 | Son Güncelleme Tarihi: Ocak 06, 2026 11:26

ABD'nin Minnesota eyaletinde ormanların altında geleceğin yakıtı olarak nitelendirilen helyum-3'ün önemli miktarları bulundu. Kilogram başına 16 milyon euro değerindeki bu nadir izotop, kuantum bilgisayarlar ve füzyon teknolojisinin geliştirilmesinde kritik rol oynayacak.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Geleceğin enerji kaynağı olarak görülen helyum-3, şimdiye kadar esas olarak Ay'da bulunabileceği düşünülüyordu. Ancak Minnesota'da yapılan son bir keşif, bu değerli izotopun Dünya'da da önemli miktarlarda yer aldığını ortaya koymakta ve teknoloji dünyasında büyük bir değişim yaratabilecek niteliktedir. Topaz Projesi adıyla bilinen araştırma çalışması kapsamında, Babbitt yerleşim yeri civarında keşif ekibi tarafından nadir izotopun kayda değer rezervleri tespit edilmiştir.

Minnesota'daki keşfin detayları

Helyum-3 bulgusu, ormanlar ve sulak alanların derinliklerinde gerçekleşmiş ve bilim insanlarını büyük ölçüde şaşırtmıştır. Jetstream 1 adlı sondaj kuyusunda yapılan ölçümler, milyarda 14,5 parçaya ulaşan yoğunluk değerleri ortaya çıkarmıştır. Bu konsantrasyon seviyeleri, Apollo Ay misyonlarının getirdiği kaya örneklerinde tespit edilen helyum-3 oranlarıyla tamamen uyumludur. Bağımsız laboratuvarlar tarafından yapılan analizler, bulunmuş olan malzemenin yüksek saflık ve yoğunluk özelliklerine sahip olduğunu doğrulamıştır. Pulsar Helium şirketi tarafından açıklanan bu sonuçlar, Minnesota'nın jeolojik yapısının bu tür değerli kaynakları barındırmaya ne kadar uygun olduğunu göstermektedir.

Helyum-3'ün teknolojik önemi ve pazar değeri

Helyum-3, Dünya'da son derece nadir bir element olması nedeniyle pazar değeri oldukça yüksek hesaplanmaktadır. Sektör uzmanlarının tahminlerine göre, kilogram başına 18,7 milyon ABD doları, yani yaklaşık 16 milyon euro fiyatlandırılmaktadır. Bu fiyat, helyum-3'ün endüstriyel ve teknolojik uygulamalardaki kritik rolünü açıkça göstermektedir. Helyum-3 ve helyum-4 karışımı, mutlak sıfır noktasına yakın sıcaklıklar üreterek kriyostat sistemlerinde kullanılmaktadır. Bu sistemler, kuantum bilgisayarlarda kubitler olarak adlandırılan temel birimlerin istikrarlı bir şekilde çalışmasını sağlamakta ve termal gürültü sorununu minimize etmektedir. Ayrıca helyum-3, güvenlik izleme uygulamalarında nötron dedektörlerinin çalışmasında da hayati bir rol oynamaktadır.

Ay madenciliğine alternatif olarak Minnesota

Pulsar Helium'un yönetim kurulu başkanı Thomas Abraham-James, Minnesota'daki bu keşfin, şimdiye kadar teorik düzeyde kalan Ay'daki madencilik operasyonlarına karşı daha güvenilir ve pratik bir alternatif sunabileceğini belirtmiştir. Minnesota bölgesinin jeolojik yapısı, yaklaşık 1,1 milyar yıl öncesinde oluşmuş olan Midcontinent Rift System adlı yer kabuğu kırık zonu tarafından şekillendirilmiştir. O dönemde oluşan yoğun kaya katmanları, helyumun atmosfere kaçmasını etkili bir şekilde engellemiş ve böylece bu değerli izotopun yüksek konsantrasyonlarda korunmasını sağlamıştır. Bu jeolojik koşullar, Minnesota'yı helyum-3 açısından dünyadaki en zengin bölgelerden birisi haline getirmiştir.

Keşfin geleceğe yönelik anlamı

Helyum-3'ün Minnesota'da bu kadar yüksek konsantrasyonlarda bulunması, kuantum bilgisayar teknolojisinin geliştirilmesi ve füzyon enerjisi araştırmalarının hızlandırılması açısından önemli bir dönüm noktası teşkil etmektedir. Şu ana kadar, bu tür ileri teknolojiler için gerekli helyum-3'ün temini, maliyetli ve zaman alıcı bir süreç olmuştur. Minnesota'daki Topaz Projesi'nde bu büyüklükte helyum-3 konsantrasyonlarının keşfedilmesi, endüstrinin bu kritik kaynağa daha kolay ve ekonomik bir şekilde erişebileceği bir dönemin başlangıcı olabilir. Pulsar Helium şirketi, bu olağanüstü bulguyu duyurmaktan duyduğu memnuniyeti ifade ederek, Minnesota'daki Topaz projesi sayesinde helyum-3 sektöründe öncü bir konuma yerleştiğini vurgulamıştır. Bu keşif, sadece enerji ve bilgisayar teknolojileri için değil, aynı zamanda ABD'nin stratejik kaynaklara erişim açısından da önemli bir avantaj sağlamaktadır.

Etiketler:

helyum-3 Minnesota kuantum bilgisayarlar enerji teknolojisi bilimsel keşif