ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

Kargaların hafızası şaşırtıyor! İnsanlara karşı yıllarca süren kin nasıl oluşuyor?

Tayfun Demirel - | Son Güncelleme Tarihi:
Kargaların hafızası şaşırtıyor! İnsanlara karşı yıllarca süren kin nasıl oluşuyor?

Kargalar, Washington Üniversitesi'nde yapılan uzun soluklu bir araştırmada, insanları 17 yıl boyunca hatırlayabildiklerini ve kin tutabildiklerini gösterdi. Araştırma, kargaların hafıza ve sosyal öğrenme konusundaki üstün yeteneklerini gözler önüne serdi.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Kargaların hafıza ve sosyal öğrenme konusundaki olağanüstü yetenekleri, Washington Üniversitesi'nde yürütülen kapsamlı bir araştırmayla bir kez daha kanıtlandı. Uzmanlar, bu kuşların insanları yıllarca unutmadığını ve kendilerine zarar verenleri 17 yıl boyunca hatırlayabildiklerini ortaya koydu. Araştırmanın sonuçları, kargaların sadece tehditleri tanımakla kalmayıp, aynı zamanda bu bilgiyi toplulukları içinde nesilden nesile aktarabildiklerini gösteriyor. Bu bulgular, kargaların hayvanlar âlemindeki zeka hiyerarşisinde ne kadar özel bir yere sahip olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Kargaların hafıza sınırlarını zorlayan deney

Kargaların hafıza gücünü ortaya koyan bu dikkat çekici çalışma, 2006 yılında Washington Üniversitesi'nde başladı. Çevre bilimci Profesör John Marzluff ve ekibi, araştırmanın ilk aşamasında yedi kargayı geçici olarak tuzağa düşürdü. Bu süreçte, Marzluff korkutucu bir maske takarak kargaları yakaladı ve onları bacak halkalarıyla işaretledi. Kargalar güvenli bir şekilde serbest bırakıldıktan sonra, yıllar boyunca üniversite kampüsünde aynı maskeyi takarak dolaşan araştırmacılar, kargaların tepkilerini gözlemledi. Deneyin ilerleyen safhalarında, kargaların tehdit olarak algıladıkları kişileri ve maskeleri yıllar boyunca unutmadıkları görüldü. Özellikle 2013 yılında, kargaların maskeli kişilere karşı gösterdiği agresif davranışlar zirveye ulaştı. Ancak zamanla bu tepkiler azalmaya başladı ve 2023 yılına gelindiğinde, deneyin başladığı tarihten tam 17 yıl sonra, maskeli araştırmacıya karşı hiçbir karganın tepki göstermediği kaydedildi. Bu süreç, kargaların hafızasının ne kadar uzun süreli ve güçlü olduğunu açıkça ortaya koydu.

Kargalarda sosyal öğrenme ve bilgi aktarımı

Kargaların hafıza yetenekleri kadar dikkat çeken bir diğer özellikleri ise sosyal öğrenme becerileri oldu. Araştırma sırasında, kargaların yalnızca bireysel deneyimlerle değil, aynı zamanda topluluk içindeki sosyal etkileşimlerle de tehditleri tanıdığı belirlendi. Marzluff'un maskeli yürüyüşlerinde, başlangıçta sadece yakalanan yedi karga tepki gösterirken, zamanla bu sayı 53 kargadan 47'sine kadar çıktı. Bu artış, kargaların tehdit oluşturan insanları tanıma bilgisini diğer bireylere aktardığını gösterdi. Kargalar, tehlikeli olarak algıladıkları kişilere karşı yüksek sesle uyarı çağrıları yaparak hem kendi topluluklarını hem de çevredeki diğer kargaları bilgilendirdi. Bu sosyal öğrenme mekanizması sayesinde, genç kargalar bile doğrudan deneyim yaşamadan potansiyel tehditleri tanıyabiliyor. Araştırmada ayrıca, "nötr" olarak kabul edilen ve Amerika Birleşik Devletleri'nin eski başkan yardımcısı Dick Cheney'e benzeyen bir maske de kullanıldı. Bu maskeyi takan araştırmacılar kargalara zarar vermeden yem verdiklerinde, kuşların herhangi bir olumsuz tepki göstermediği gözlemlendi. Böylece kargaların, tehdit ve tehdit olmayan insanları ayırt etme konusunda ne kadar seçici oldukları bir kez daha ortaya çıktı.

Kargaların hafıza ve kin tutma mekanizması

Kargaların hafıza kapasitesi, onları hayvanlar arasında benzersiz bir konuma taşıyor. Araştırma sonuçlarına göre, kargalar kendilerine zarar veren insanları yıllar boyunca unutmayıp, bu kişilere karşı uzun süreli bir kin besleyebiliyor. Bu durum, sadece bireysel hafıza ile sınırlı kalmıyor; aynı zamanda topluluk içinde de yayılıyor. Kargalar, tehdit oluşturan insanları tanıdıklarında, bu bilgiyi sesli uyarılar ve çeşitli davranışlarla diğer kargalara aktarıyor. Böylece, tehdit algısı topluluk genelinde hızla yayılıyor ve gelecek nesillere aktarılıyor. Araştırmacılar, kargaların bu özelliğinin, hayatta kalma stratejilerinin önemli bir parçası olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kargaların hafıza ve kin tutma becerileri, onların çevrelerine ne kadar iyi adapte olduklarını ve karmaşık sosyal yapılar geliştirdiklerini gösteriyor.

Kargaların zekası ve alet kullanma yeteneği

Kargaların hafıza ve sosyal öğrenme becerileri dışında, zekalarının bir diğer göstergesi de alet kullanma yetenekleri olarak öne çıkıyor. Yapılan önceki araştırmalar, kargaların çeşitli nesneleri alet olarak kullanabildiğini ortaya koydu. Örneğin, bazı kargalar fındıkları trafiğin yoğun olduğu yollara bırakıp, araçların bu fındıkları kırmasını bekliyor ve trafik durduğunda yiyeceklerini topluyor. Ayrıca, kargaların ağaç kabuğundan böcek çıkarmak için çubuk kullandıkları veya dallardan kanca yaparak yiyecek elde ettikleri de gözlemlendi. Bu davranışlar, kargaların problem çözme ve planlama yeteneklerinin ne kadar gelişmiş olduğunu gösteriyor. Kargaların bu zekası, onları sadece kuşlar arasında değil, tüm hayvanlar arasında öne çıkarıyor.

Kargaların toplumsal yapısı ve kültürel aktarım

Kargaların sosyal yaşamları da en az hafıza ve zeka yetenekleri kadar dikkat çekici. Bu kuşlar, sıkı aile grupları halinde yaşıyor ve karmaşık sosyal ilişkiler geliştiriyor. Kargaların ölen sürü üyeleri için toplu halde toplanıp "cenaze" benzeri davranışlar sergiledikleri, bilim insanları tarafından kaydedildi. Ayrıca, kargaların iletişim şekilleri de oldukça gelişmiş; çeşitli sesler ve bölgesel lehçelerle birbirleriyle haberleşiyorlar. Bu iletişim, yalnızca tehdit uyarılarıyla sınırlı kalmıyor; aynı zamanda yiyecek kaynakları hakkında bilgi paylaşımı ve yırtıcılara karşı savunma amaçlı ittifaklar kurma gibi işlevler de görüyor. Kargaların toplumsal öğrenme yoluyla elde ettikleri bilgileri, nesilden nesile aktarabilmeleri ise onları kültürel aktarım yapabilen nadir hayvan türlerinden biri haline getiriyor. Bu özellik, genç kargaların tehlikeleri doğrudan deneyimlemeden tanımasını sağlıyor ve topluluk içinde bilgi birikiminin devamlılığını güvence altına alıyor.

Kargaların insanlarla ilişkisi ve toplumsal etkileri

Kargaların hafıza ve sosyal öğrenme becerileri, sadece bilimsel araştırmalarda değil, günlük yaşamda da etkisini gösteriyor. Örneğin, İngiltere'nin Londra kentinde, Dulwich semtinde yaşayanlar, kargaların "dive-bombing" adı verilen saldırılarına maruz kaldıklarını bildirdi. Birçok kişi, kargalar tarafından hedef alındıklarını ve bu nedenle evlerinden çıkmaktan çekindiklerini belirtti. Bu tür olaylar, kargaların insanları uzun süre hafızalarında tutabildiklerinin ve tehdit olarak algıladıkları kişilere karşı toplu tepki gösterebildiklerinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Kargaların bu davranışları, onların çevreleriyle olan ilişkilerinde ne kadar dikkatli ve seçici olduklarını ortaya koyuyor.

Sonuç olarak, Washington Üniversitesi'nde gerçekleştirilen bu uzun soluklu araştırma, kargaların hafıza, sosyal öğrenme ve kültürel aktarım konularında ne kadar gelişmiş canlılar olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Kargaların insanları 17 yıl boyunca unutmayıp, topluluk içinde tehditleri tanıma ve aktarma becerileri, onların hayvanlar âlemindeki benzersiz konumunu pekiştiriyor. Bu bulgular, kargaların sadece zeki değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel açıdan da son derece gelişmiş canlılar olduğunu ortaya koyuyor.


Etiketler:
kargalar hafıza hayvan zekası sosyal öğrenme Washington Üniversitesi