Kara delikler nasıl oluşuyor? Bilim insanlarından yeni keşif
LIGO, Virgo ve KAGRA verilerini inceleyen araştırmacılar, bazı kütleli yıldızların patlamadan içe çökerek kara delik oluşturduğuna işaret eden bir popülasyon belirledi. Bulgular, 10 Güneş kütlesindeki kara deliklerin ortak kökenini ortaya koydu.

Kütleli yıldızların süpernova olmayı başaramadan içe çökmesiyle oluşmuş olabilecek bir kara delik popülasyonu, kütleçekim dalgaları sayesinde ortaya çıkarıldı.
Kara deliklerin yaygın oluşum senaryosuna göre kütleli yıldızların nükleer füzyon yakıtı tükeniyor ve çekirdekleri çöküyor. Bu sırada dış katmanlar genişliyor; çekirdeğin çöküşünden doğan şok dalgaları dış katmanlara çarparak süpernova patlamasını tetikliyor. Çöken çekirdek ise kara deliğe dönüşüyor.
Lazer İnterferometre Kütleçekim Dalgası Gözlemevi (LIGO) ile Virgo ve Kamioka Kütleçekim Dalgası Dedektörü (KAGRA) tarafından toplanan verilere dayanan yeni araştırma, kara deliklerin doğumunun bu senaryoyla sınırlı olmayabileceğini gösterdi. Araştırmacılar, bazı kütleli yıldızların büyük bir patlama yerine sönük biçimde yok olduğunu ve bu başarısız süpernovaların da kara delik oluşturabildiğini belirledi.
Bu sonuca, dedektörlerin 2015'te uzak olayların neden olduğu uzay-zaman dalgalanmalarını ilk kez tespit etmesinden bu yana LIGO-Virgo-KAGRA tarafından kaydedilen 300'den fazla kara delik birleşmesi işaret etti.
California Teknoloji Enstitüsünden (Caltech) LIGO ekibi üyesi Katerina Chatziioannou, evrende birleşen kara deliklerin büyük çoğunluğunun Güneş'in yaklaşık 10 katı kütleye sahip olduğunu belirtti. Chatziioannou, verilerin bu kara delik grubunun ortak bir kökene sahip olabileceğini ve bunların süpernova olmayı başaramamış farklı bir alt popülasyon oluşturabileceğini söyledi.
Chatziioannou, bu sonuçların kütleçekim dalgası verileriyle ortaya çıkarılmaya çalışılan temel astrofizik arasında bağlantı kurduğunu ifade etti.
Kara deliklerin kütlesi başarısız süpernovalara işaret etti
Başarısız süpernovalara ilişkin kesin kanıt henüz bulunmuyor ancak bu olayların varlığı teorik olarak güçlü biçimde destekleniyor. Bilim insanları, dışarı doğru patlamak yerine içe çöken ve doğrudan kara deliklere dönüşen çok büyük bir yıldız popülasyonunun var olabileceğini düşünüyor. Birleşen çiftlerde görülen ve Güneş'in yaklaşık 10 katı kütleye sahip kara delikler bu popülasyona ait olabilir.
Chatziioannou liderliğindeki ekip, bu ihtimali değerlendirmek için son 10 yılda LIGO-Virgo-KAGRA ağı tarafından tespit edilen 257 kara delik birleşmesinin kütle dağılımını inceledi.
İnceleme, tüm örneklemin yüzde 75'ini oluşturan 10 Güneş kütlesindeki kara deliklerde bir yoğunlaşma bulunduğunu gösterdi. Beklenmeyen sonuç ise Güneş'in 12 ila 16 katı kütleye sahip kara deliklerin azlığı oldu.
Illinois Urbana-Champaign Üniversitesinden ekip üyesi Isaac Legred, 10 Güneş kütlesindeki kara deliklerin sürekli birleştiğini belirterek 14 Güneş kütlesindeki kara deliklerin neden nadir olduğunun sorgulanması gerektiğini söyledi. Legred, kütle dağılımındaki boşluğun, 10 Güneş kütlesindeki kara deliklerin bolluğunu oluşturan özel bir iç fizik bileşimine işaret ettiğini ifade etti.
Dönüş hızları ortak kökeni destekledi
Araştırmacılar, birleşmelere katılan kara deliklerin dönüş hızlarını da inceledi. Bu özellik, kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair belirgin bir ipucu veriyor.
İnceleme, 10 Güneş kütlesindeki kara deliklerin belirli bir dönüş hızı aralığına sahip göründüğünü ortaya koydu. Bu sonuç, ortak bir kökene, muhtemelen süpernova patlaması olmadan içe çöken kütleli bir yıldıza işaret ediyor.
Legred, patlamadan ortadan kaybolan kütleli yıldızların tarihsel kayıtlarını gökyüzünü inceleyerek bulmanın zor olduğunu belirtti. Bu yıldızların geride gökyüzünde karanlık bir bölge bıraktığını söyleyen Legred, çalışmanın kütleçekim dalgası verilerinin ikili kara deliklerin çoğunun belirli bir başarısız süpernova türünden oluşmasıyla uyumlu olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Legred, bu sonuca rağmen daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Chatziioannou, kara deliklerin evrendeki en uç koşullardan bazılarında doğduğunu belirterek oluşum süreçlerinin daha iyi anlaşılmasının heyecan verici olduğunu ifade etti.
- Popüler Haberler -
KKTC Başbakanı Üstel: Hedefimiz, KKTC'yi daha ileriye taşımak
Fransa'da cumhurbaşkanı adayı Ruffin, Le Pen aleyhine yarıştan çekildiğini duyurdu
İran Devrim Muhafızları: Hürmüz Boğazı'nın doğusunda ABD yapımı MQ-1 tipi İHA düşürüldü
İran: ABD ile görüşmeler sürüyor, diplomasi penceresi hala açık
ABD Hazine Bakanı Bessent: İran'a ekonomik yaptırımlar sürecek
Güney Kore Eğitim Bakanı Choi'den yapay zeka krizi sonrası istifa



