Kanserle bağlantılı beş enfeksiyon açıklandı! Milyonlarca vaka söz konusu

2024 yılı itibarıyla dünya genelinde teşhis edilen yeni kanser vakalarının yüzde 12'si, yani yaklaşık 2,3 milyon vaka, yalnızca beş ana enfeksiyon nedeniyle ortaya çıktı. Bilim insanları, bu çarpıcı verilerin ardından enfeksiyonların kanser üzerindeki etkisini bir kez daha gündeme taşıdı. The Lancet Oncology dergisinde yayımlanan uluslararası bir araştırma, özellikle H. pylori ve HPV gibi patojenlerin kanser riskini ciddi oranda artırdığını ortaya koydu. Enfeksiyonların, yaşam tarzı faktörlerinin yanı sıra, küresel kanser yükünde önemli bir paya sahip olduğu vurgulandı.

Uzmanlar: 'H. pylori ve HPV küresel kanserin başlıca nedeni'

Çalışmada öne çıkan verilere göre, 2024'te teşhis edilen kanserlerin yüzde 4'ü, yani yaklaşık 760 bin vaka, mide bakterisi Helicobacter pylori ile bağlantılı. H. pylori, dünya nüfusunun yaklaşık yarısında bulunmasına rağmen, çoğu kişide belirti göstermiyor. Ancak bazı türleri, mide ülserlerine ve zamanla mide kanserine yol açabiliyor. Benzer şekilde, insan papillomavirüsü (HPV) de aynı oranda kanser vakasına neden oldu. Yaklaşık 750 bin yeni kanser vakası, HPV enfeksiyonu ile ilişkilendirildi. Bu iki patojenin toplamı, enfeksiyon kaynaklı kanserlerin büyük bölümünü oluşturdu ve kanserin önlenmesinde enfeksiyon kontrolünün kritik rolünü gözler önüne serdi.

Asya ve Afrika'da enfeksiyon kaynaklı kanser oranı yüksek

Enfeksiyonla bağlantılı kanserlerin üçte ikisi, çoğunlukla Doğu Asya, Sahra Altı Afrika ve Güneydoğu Asya gibi düşük ve orta gelirli ülkelerde tespit edildi. 2024 yılında kaydedilen bu vakaların yüzde 42'si Doğu Asya'da ortaya çıktı. Özellikle H. pylori ve hepatit B virüsü (HBV), bu bölgelerdeki kanser vakalarının başlıca nedenleri arasında yer aldı. Hepatit B virüsü, yeni teşhis edilen kanserlerin yüzde 2'sinde etkili olurken, Epstein-Barr virüsü (EBV) yüzde 1 oranında, hepatit C virüsü (HCV) ise yüzde 1'in altında bir paya sahip oldu. EBV'nin kanserle ilişkisinin son yıllarda daha da netleştiği ve bu alandaki bilimsel kanıtların arttığı belirtildi. Enfeksiyon kaynaklı kanserlerin, özellikle düşük gelirli toplumlarda sağlık eşitsizliğini derinleştirdiği vurgulandı.

Aşı ve tarama programlarıyla kanser riski düşebilir

Uzmanlar, enfeksiyonla bağlantılı kanserlerin büyük kısmının önlenebilir olduğuna dikkat çekti. HPV ve HBV aşılarının yaygınlaştırılması, kanser oranlarında önemli bir düşüş sağlayabilir. Ancak H. pylori için henüz etkili bir aşı veya tedavi yöntemi bulunmuyor. EBV ve Kaposi sarkomu gibi diğer virüsler için ise klinik aşı denemeleri devam ediyor. Araştırmacılar, mevcut önleyici stratejilerin maliyet etkinliğinin bilindiğini, ancak uygulamada toplumsal, mali ve siyasi engeller nedeniyle yeterince hayata geçirilemediğini aktardı. Enfeksiyon kontrolüne yönelik yatırımların, kanserin ekonomik ve sosyal yükünü azaltmada hayati önem taşıdığına işaret edildi.