Japonya iş vizesi kuralları sertleşti! Yabancı işletmeciler zor durumda

Japonya'da iş yöneticisi vizesi almak isteyen yabancı iş sahipleri, 2024 yılında yürürlüğe giren yeni ve daha sert vize kriterleri nedeniyle büyük bir mağduriyet yaşıyor. Göçmenlik Hizmetleri Ajansı'nın (ISA) uygulamaya koyduğu düzenlemeler, ülkede uzun süredir yaşayan ve işlerini sürdüren birçok yabancının vize başvurularının reddedilmesine yol açtı. Özellikle Çin, Nepal, Güney Kore ve Vietnam gibi ülkelerden gelen iş sahipleri, vize başvurularının reddi sonrası sadece 30 gün içinde Japonya'dan ayrılmak zorunda kalıyor. Yeni uygulamalar, iş yöneticisi vizesinin kötüye kullanılmasını önlemeyi amaçlasa da, ülkede yıllardır faaliyet gösteren küçük işletme sahiplerini ve ailelerini derinden etkiliyor.

ISA'nın yeni kuralları yabancı iş sahiplerini zorluyor

Göçmenlik Hizmetleri Ajansı, iş yöneticisi vizesi için başvuru şartlarını önemli ölçüde ağırlaştırdı. Artık başvuru sahiplerinin en az 30 milyon yen (yaklaşık 189 bin dolar) sermaye göstermesi, bir tam zamanlı çalışan istihdam etmesi ve Japonca Yeterlilik Sınavı'nda en az N2 seviyesine sahip olması gerekiyor. Bu değişiklikten önce, sermaye gereksinimi sadece 5 milyon yen düzeyindeydi ve tam zamanlı çalışan ya da Japonca yeterliliği şartı aranmıyordu. Yeni kriterler, başvuruların yüzde 96 oranında azalmasına neden oldu. Ayrıca, başvuru süreçlerinin altı aya kadar uzayabilmesi, birçok yabancı iş sahibini vize süresi dolmadan önce karar beklemek zorunda bırakıyor. ISA, vizesi reddedilenlere 30 günlük çıkış süresi tanındığını belirtse de, göçmenlik avukatları bu sürecin eskisine göre çok daha katı uygulandığını vurguluyor.

Yabancı iş sahipleri ve aileleri için zor kararlar

Yeni kurallar, Japonya'da büyüyen ve hayatlarının büyük bölümünü bu ülkede geçiren yabancı iş sahiplerini de kapsıyor. Tanishima Hukuk Firması CEO'su Ryoji Tanishima, bağımlı vizeyle uzun süre Japonya'da yaşamış bir müşterisinin iş yöneticisi vizesi başvurusunun reddedilmesi sonrası 30 gün içinde ülkeyi terk etmesi gerektiğini aktarıyor. Tanishima, bu durumun izole bir vaka olmadığını, birçok göçmenlik avukatının benzer vakalarla karşılaştığını ifade ediyor. Özellikle Hint, Nepal ve Güney Kore kökenli küçük restoran sahipleri, dükkanlarını kapatmak ya da devretmek zorunda kalıyor. Bazı ailelerde ise, ebeveynlerin ayrılması gerekirken, çocuklar bağımlı ikamet statüsüyle Japonya'da kalabiliyor. Bu da aile bütünlüğünü tehdit eden yeni bir tablo oluşturuyor. Birçok yabancı iş sahibi, başka vize kategorilerine başvurarak ülkede kalmaya çalışıyor; ancak bu süreçler de belirsizlik ve stres içeriyor.

Başvuruların reddi sonrası toplu dava ve kampanya girişimleri

Vize başvuruları reddedilen yabancı iş sahipleri ve onları destekleyen Japon vatandaşları, Göçmenlik Hizmetleri Ajansı'nın uygulamalarına karşı seslerini yükseltiyor. Yaklaşık 65 bin kişinin imzaladığı çevrimiçi dilekçe, 13 Mayıs'ta organizatör Taro Tsurugashima tarafından iki ISA yetkilisine sunuldu. Dilekçe, yerel bir Hint restoranı sahibi olan Manish Kumar'ın 18 yıllık iş hayatını vize reddi nedeniyle sonlandırmak zorunda kalmasıyla başlatıldı. Tsurugashima ve destekçileri, dilekçenin tek başına politika değişikliğine yol açmayacağını bilseler de, avukatlarla görüşerek toplu dava açma seçeneğini değerlendiriyor. Ancak, birçok yabancı iş sahibi, dava açmanın vize başvurularını olumsuz etkilemesinden veya anti-göçmen grupların hedefi olmaktan çekindiği için davacı bulmakta güçlük yaşanıyor.

Vize kriterlerindeki artışın gerekçesi tartışılıyor

Japonya'daki yasal düzenlemeler ve sermaye gereksinimleri, hem hükümet yetkilileri hem de hukukçular arasında tartışma konusu oldu. 8 Mayıs'ta yapılan Alt Meclis Hukuk Komitesi toplantısında, Göçmenlik Hizmetleri Ajansı yetkilileri, 30 milyon yenlik sermaye şartının, kâr eden şirketlerin genellikle bu seviyede sermayeye sahip olmasından kaynaklandığını savundu. Ancak İçişleri ve İletişim Bakanlığı, Japon işletmelerinin sadece yüzde 8,7'sinin bu sermaye düzeyine sahip olduğunu açıkladı. ISA ise, 2024 yılı sonunda iş yöneticisi vizesi sahiplerinin yalnızca yüzde 4'ünün yeni eşiği karşıladığını kabul etti. Bu da, yeni kuralların çok büyük bir bölümün vize alma şansını ortadan kaldırdığını gösteriyor. ISA, düzenlemelerin göçmenlik politikası danışma paneli ve kamuoyu görüşleriyle şekillendiğini belirtse de, uygulamanın pratikte yarattığı mağduriyetler büyüyor.