James Webb teleskopu tarafından keşfedilen gizemli kozmik nesneler bilim insanlarını şaşırttı

NASA'nın James Webb Uzay Teleskopu tarafından yakın zamanda tespit edilen tuhaf kozmik nesneler, dünya çapındaki astronomları derinden şaşırtmış durumda. Bu ilginç gözlemler, hem yıldızların hem de galaksilerin karakteristik özelliklerini aynı anda göstermektedir. Bu çelişkili yapıları nedeniyle araştırmacılar, doğada karmaşık ve tutarsız özellikleriyle bilinen ornitorenkten esinlenerek bu nesnelere 'ornitorenk galaksiler' adını vermişlerdir. Söz konusu keşifler, milyarlarca yıl öncesinde evrenin ilk çağlarında galaksilerin nasıl şekillendiğine dair değerli bilgiler sağlayabilecek nitelikte bulunmaktadır.

James Webb teleskopu ile başlayan keşif süreci

James Webb Uzay Teleskopu, 2021 yılında ilk ışığını gördükten kısa bir süre sonra, kökenine dair hiçbir bilgi bulunmayan bir dizi olağandışı nesneyi ortaya çıkarmaya başlamıştır. Bu ilk bulgulardan ilham alan Missouri Üniversitesi'nden astronom Haojing Yan ve onun iki öğrencisi, benzer tuhaf nesnelerin gözden kaçıp kaçmadığını belirlemek amacıyla kapsamlı bir araştırma başlatmışlardır. Araştırma ekibi, yaklaşık 2.000 kozmik nesneyi inceleyerek her birini detaylı biçimde görsel olarak analiz etmiştir. Bu yoğun çalışma sonucunda, verilerde tek bir ışık noktasından biraz daha büyük olan dokuz tuhaf ve küçük nesne belirlenmiştir. Genellikle bu tür kompakt nesneler nokta kaynaklar olarak sınıflandırılmakta ve çoğunlukla yıldız olma eğilimi göstermektedir. Ancak daha derinlemesine inceleme yapıldığında, araştırmacılar bu nesnelerin bir nokta kaynağından daha büyük ve daha dağınık bir yapı sergilediğini fark etmiş ve onları 'nokta benzeri' olarak yeniden sınıflandırmışlardır.

Yan, bu bulguları Phoenix'teki Amerikan Astronomi Derneği'nin yıllık toplantısında Salı günü (6 Ocak) düzenlenen bir basın toplantısında kamuoyuyla paylaşmıştır. Araştırma ekibi ayrıca bulgularını çevrimiçi ön baskı sunucusu arXiv'de bir akademik makalesi olarak yayınlamıştır. Yan, bu nesnelerin garip görünümünü açıklarken şöyle demiştir: 'Özelliklerden herhangi birine ayrı ayrı bakarsanız, sadece onları bir araya getirmek bir ornitorenkin çok garip görünmesini sağlar. Nesnelerimiz tam olarak öyle.'

Kozmik nesnelerin çelişkili özellikleri ve sınıflandırma zorlukları

Bu kozmik nesnelerin sınıflandırılması, bilim insanlarını oldukça zor bir durumla karşı karşıya bırakmıştır. İlk bakışta, James Webb teleskopu verilerinde bu nesneler yıldızlara benzeyen küçük ışık noktaları olarak görünmektedir. Ancak daha kapsamlı gözlemler yapıldığında, galaksilere özgü birçok özelliğin ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Yan, bu çelişkili durumu açıklarken 'Bir nokta kaynağına çok yakın, ama tam olarak değil' ifadesini kullanmıştır. Yıldızlarla bağlantılı geniş emisyon çizgileri yerine, araştırmacılar genellikle galaksilerde bulunan aktif yıldız oluşumunu gösteren dar çizgiler bulmuşlardır. Bu bulgular, nesnelerin gerçek kimliğinin belirlenmesini karmaşıklaştırmıştır.

Araştırma ekibi, bu nesnelerin kuazarlar olabileceğini de dikkate almıştır. Kuazarlar, galaktik merkezlerdeki süper kütleli kara delikler tarafından güçlendirilen yarı-yıldızsal nesnelerdir ve bir tür aktif galaktik çekirdek (AGN) olarak bilinir. Kuazarlar, yaydıkları ışıkla sınıflandırılmaktadırlar. Ancak bu nesneler, dar çizgili AGN olarak bilinen bir nesne sınıfı içinde yer alabilir. Yan, bu olasılığı değerlendirerek 'Nesnelerimiz dar çizgili AGN sınıflandırması içinde kalırsa, yeni bir tür olmalılar' açıklamasında bulunmuştur. Bilinen dar çizgili AGN'ler tipik olarak nokta benzeri yerine nokta kaynaklar olarak ortaya çıkma eğilimi göstermektedir, bu da bu nesneleri daha da gizemli kılmaktadır.