James Webb teleskobu LHS 3844 b'nin yüzeyini ilk kez inceledi

James Webb Uzay Teleskobu (JWST), insanlık tarihinde ilk kez, Güneş Sistemi dışındaki bir gezegenin yüzeyini doğrudan analiz etti. Bilim insanları, LHS 3844 b adlı bu dış gezegenin yüzeyinden gelen ısıyı ve ışığı inceleyerek, gezegenin yapısı hakkında çarpıcı verilere ulaştı. Yaklaşık 50 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve 'süper Dünya' sınıfında yer alan LHS 3844 b, Dünya'dan yüzde 30 daha büyük bir kütleye sahip. Max Planck Astronomi Enstitüsü'nden Laura Kreidberg liderliğindeki JWST ekibi, bu kayalık gezegenin atmosferden tamamen yoksun olduğunu ve yüzeyinin karanlık, sıcak ve çorak bir kaya ile kaplı olduğunu açıkladı.

JWST ekibi: LHS 3844 b'de atmosfer tespit edilemedi

2019 yılında keşfedilen LHS 3844 b, yalnızca 11 saatlik bir yörünge süresiyle soğuk bir kırmızı cüce yıldızın etrafında dönüyor. Gezegenin yüzeyinin bir tarafı sürekli olarak yıldızına bakarken, diğer tarafı karanlıkta kalıyor. Bilim insanları, gündüz tarafında sıcaklığın 725 derece Celsius'a (1.340 derece Fahrenheit) kadar ulaştığını belirtiyor. 2023 ve 2024 yıllarında gerçekleştirilen gözlemlerde, JWST'nin Orta Kızılötesi Aleti (MIRI) kullanılarak, gezegenin yıldızının arkasına geçtiği üç ikincil tutulma sırasında yayılan kızılötesi ışık ölçüldü. Araştırmacılar, bu verileri Dünya, Ay ve Mars'tan bilinen kayaç ve minerallerle karşılaştırdı. Sonuçlar, LHS 3844 b'nin yüzeyinde silika ve granit gibi Dünya benzeri bir kabuğun bulunmadığını ortaya koydu. Bu minerallerin eksikliği, gezegende su kaynaklı jeolojik süreçlerin ve levha tektoniğinin olmadığını gösteriyor.

Bilim insanları: Yüzeyde bazalt ve taze lav izleri öne çıkıyor

JWST'nin elde ettiği bulgular, LHS 3844 b'nin yüzeyinde demir ve magnezyum açısından zengin, koyu renkli volkanik bir kaya olan bazaltın baskın olduğunu gösteriyor. Bu tür yüzeyler, Ay ve Merkür gibi atmosferden yoksun, karanlık ve sıcak gökcisimlerinde yaygın olarak görülüyor. Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden Sebastian Zieba, gezegenin muhtemelen çok az su içerdiğini ve yüzeyinde taze lav tabakalarının olabileceğini ifade etti. Ancak, taze lavların ortaya çıkmasıyla birlikte karbondioksit veya kükürt dioksit gibi gazların da açığa çıkması beklenirken, JWST'nin MIRI aracı bu gazların hiçbirini tespit edemedi. Bu durum, ya yüzeyin jeolojik olarak genç ve aktif olmasına rağmen gaz üretiminin çok az olduğunu ya da yüzeyin uzun süreli jeolojik hareketsizlikten dolayı Ay ve Merkür'de olduğu gibi ince taneli karanlık bir malzeme ile kaplı olduğunu düşündürüyor.