İsviçre'nin buzulları neden bu kadar hızlı küçülüyor?

İsviçre'nin dağlık bölgelerinde 2026 yazı sonunda yapılan ölçümler, ülkenin buzullarında %5,5 oranında kayıp yaşandığını ortaya koydu. GLAMOS buzul izleme ağının yöneticisi Matthias Huss ve İsviçre Bilim Akademisi'nin hazırladığı rapora göre, bu oran ülke tarihinde en yüksek ikinci yıllık erime olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, buzul erimesinin sadece İsviçre'yi değil, tüm Avrupa'nın su döngüsünü, tarımını ve enerji altyapısını tehdit ettiğine dikkat çekiyor. Bilim insanları, bu hızlı kaybın ana nedeninin küresel ısınma olduğunu belirtiyor.

GLAMOS lideri Huss: 'Buzullar alarm veriyor, tehlike büyüyor'

GLAMOS buzul izleme ağının başındaki isim Matthias Huss, yıllardır İsviçre'nin yüksek dağlarında yürüttüğü ölçümlerle buzulların dramatik şekilde küçüldüğünü gözlemledi. 2022 yılında kaydedilen %6'lık rekor erimenin ardından, 2026'da %5,5'lik yeni bir kayıp yaşandı. Huss, buzul alanlarının büyük kısmının tamamen buzdan arındığını, geriye yalnızca sıcak kayalar üzerinde eriyen küçük buz bloklarının kaldığını aktarıyor. Alpin bitkiler artık daha önce metrelerce kalınlıkta buzla kaplı bölgelerde filizlenmeye başladı. Bu değişim, buzulların ekosistemler üzerindeki etkisinin ne kadar büyük olduğunu bir kez daha gösteriyor. Huss, özellikle Rhône ve Aletsch gibi devasa buzulların bu yıl rekor seviyede küçüldüğünü, bunun da Avrupa'nın su kaynakları açısından kritik sonuçlar doğurabileceğini vurguluyor.

Buzul erimesi Avrupa'nın su, tarım ve enerji güvenliğini tehdit ediyor

İsviçre'nin dev buzulları, Avrupa'nın su kuleleri olarak biliniyor. Bu buzullar kış boyunca karı depolayarak bahar ve yaz aylarında nehirleri besliyor. Özellikle Ren ve Tuna nehirlerinin ana kaynağı olan bu sular, Avrupa'nın tarımsal üretimi ve enerji sistemleri için hayati öneme sahip. 2026 yazında nehir seviyelerindeki düşüş nedeniyle Ren ve Tuna'daki yük taşımacılığı neredeyse durdu; ayrıca nehir suyu ile soğutulan nükleer santraller geçici olarak kapatıldı. Uzmanlar, buzul erimesinin bu tür krizleri daha da sıklaştırabileceği uyarısında bulunuyor. Son 50 yılda 1.200 küçük buzulun tamamen kaybolduğu İsviçre'de, bu kaybın devam etmesi halinde Avrupa'nın çiftçileri için kuraklık ve gıda krizi riski artıyor. Buzulların yok olması, sadece su döngüsünü değil, aynı zamanda toprak kayması ve sel gibi doğal afetlerin de artmasına yol açıyor.

Blatten köyü faciası: Buzul çöküşü 300 evi yok etti

Buzullar ve alpin permafrost, dağların istikrarı için adeta bir yapıştırıcı görevi görüyor. Ancak buzul kaybı, bu istikrarı tehdit ediyor. Geçtiğimiz yıl İsviçre'nin Blatten köyünde yaşanan felaket, kırılgan bir buzulun çökmesiyle 300 evin yok olmasına neden oldu. Felaket öncesinde köy sakinleri tahliye edildiği için can kaybı yaşanmadı; ancak Blatten halkı hâlâ geçici konutlarda yaşamını sürdürüyor. Evlerinin, 9 milyon metreküp buz, taş ve çamur altında gömülü olduğu tahmin ediliyor. Bu olay, buzulların kaybının yalnızca ekosistemler ve ekonomi için değil, doğrudan insan yaşamı için de büyük riskler taşıdığını gösteriyor.