İran'dan Trump'a net ret! Orta Doğu'da kriz derinleşiyor

İran ile ABD arasında haftalardır devam eden çatışmalar, Tahran yönetiminin ABD Başkanı Donald Trump'ın barış teklifini kesin bir dille reddetmesiyle yeni bir boyut kazandı. İran yönetimi, ABD'nin sunduğu şartları "teslim olma" talebi olarak nitelendirerek geri çevirdi. Bu gelişme, Hürmüz Boğazı'nda zaten gergin olan durumu daha da karmaşık hale getirdi. Küresel enerji ticaretinin kalbinde yer alan Hürmüz Boğazı'ndaki bu çıkmaz, petrol fiyatlarında ani yükselişlere yol açarken, bölge ülkeleri ve dünya genelinde tedirginlik yarattı. İran'ın talepleri arasında savaş tazminatları, Hürmüz Boğazı üzerinde tam egemenlik, yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması bulunuyor. ABD ise İran'ın nükleer programını tamamen durdurmasını ve bölgedeki askeri faaliyetlerine son vermesini istiyor.

Trump'ın barış teklifi reddedildi, Hürmüz Boğazı kilitlendi

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, İran'ın sunduğu karşı teklifi "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Trump'ın bu çıkışı, Orta Doğu'da on haftadır süren çatışmaların sona ermesi yönündeki umutları gölgede bıraktı. İran devlet medyası, ABD'nin önerisini "teslimiyet" dayatması olarak değerlendirdi ve net bir şekilde reddetti. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin serbest bırakılması için ABD'nin İran limanlarındaki ablukayı kaldırmasını talep etti. Ancak Washington yönetimi, İran'ın nükleer programı ve bölgedeki askeri varlığı konusunda taviz vermeye yanaşmıyor. İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian, müzakerelerin sürdüğü bir dönemde yaptığı açıklamada, "Düşman önünde asla başımızı eğmeyeceğiz" diyerek kararlılık mesajı verdi. Pezeshkian'ın bu vurgusu, İran'ın geri adım atmaya niyetli olmadığını bir kez daha gösterdi.

Hürmüz Boğazı'nda petrol fiyatları fırladı, enerji piyasaları sarsıldı

Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, küresel enerji piyasalarını derinden etkiledi. ABD'nin Batı Teksas Ortağı vadeli işlemleri, Haziran teslimatıyla yüzde 4,96'lık bir artışla varil başına 100,3 dolara yükseldi. Uluslararası referans Brent ham petrol vadeli işlemleri ise Temmuz teslimatıyla yüzde 4,92 artarak varil başına 105,76 dolara çıktı. Bu ani fiyat artışları, Orta Doğu'daki çatışmanın enerji arzı üzerindeki risklerini gözler önüne serdi. Uzmanlar, petrol piyasalarının gelişmelere karşı son derece hassas olduğunu ve Hürmüz Boğazı'ndaki her yeni gerilimin fiyatlarda oynaklığı artırdığını belirtiyor. Katar'a ait bir LNG tankerinin, savaşın başlangıcından bu yana ilk kez Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin verilmesi, sembolik bir adım olarak görülse de piyasalardaki endişeyi yatıştırmaya yetmedi. Bölgedeki bu hassas denge, enerji ithalatçısı ülkelerin de dikkatini Hürmüz Boğazı'na çevirdi.

İran'ın askeri hamleleri ve bölgesel gerilim tırmanıyor

İran, hafta sonu boyunca Körfez'deki komşularına yönelik insansız hava aracı saldırılarını sürdürdü. Birleşik Arap Emirlikleri, İran'dan gelen iki insansız hava aracını etkisiz hale getirdiğini duyurdu. Katar ise kendi sularında bir yük gemisine isabet eden insansız hava aracı saldırısını kınadı. Kuveyt de hava savunma sistemlerinin hava sahasına giren düşmanca insansız hava araçlarına müdahale ettiğini açıkladı. İran Ordusu sözcüsü Tuğgeneral Mohammad Akraminia ise, IRNA'ya verdiği demeçte, "Düşman yeni bir hata yaparsa, beklenmedik karşılıklar vereceğiz" ifadeleriyle dikkat çekti. Akraminia, olası bir saldırının çatışmayı "düşmanın öngöremediği alanlara" taşıyabileceğini vurguladı. İran'ın yeni Süper Lideri Mojtaba Khamenei ise savaşın başından bu yana kamuoyunun önüne çıkmazken, askeri operasyonlar için "yeni ve kesin talimatlar" verdiği bildirildi.