Hubble teleskopu 3I/ATLAS kuyrukluyıldızının gizemli jet yapısını görüntüledi

Celal Musalli - Ocak 02, 2026 11:07 | Son Güncelleme Tarihi: Ocak 02, 2026 11:20

Hubble Uzay Teleskopu tarafından son aylar içinde çekilen görüntüler, yıldızlararası cisim 3I/ATLAS'ın ilgi çekici bir jet konfigürasyonunu gözler önüne sermiştir. Bilim insanları, bu yapının doğal bir olay mı yoksa teknolojik bir imza mı olduğu sorusunu sorgulamaktadır.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Hubble Uzay Teleskopu, 2025 yılının son aylarında yıldızlararası cisim 3I/ATLAS'ı çeşitli tarihlerde gözlemleyerek on yedi adet görüntü kaydı oluşturmuştur. Bu gözlemler, söz konusu kuyrukluyıldızın etrafında gelişen jetlerin oldukça ilginç bir yapılandırmasını ortaya çıkarmıştır. Araştırmacılar, bu yapının hem doğal hem de olağandışı özellikleri içerdiğini tespit etmiştir.

3I/ATLAS'ın çok katmanlı jet sistemi

3I/ATLAS etrafında gözlenen jet yapısı, farklı ölçeklerde birden fazla katmanı içermektedir. En büyük ölçekte, yaklaşık 100.000 kilometre uzunluğa kadar ulaşan belirgin bir karşı-kuyruk jeti Güneş'e doğru yönlenmiş durumdadır. Bu ana jet yapısı, kuyrukluyıldızın en dikkat çekici özelliğini oluşturmaktadır. Ancak daha küçük bir ölçekte incelendiğinde, 3I/ATLAS'ın etrafında tamamen farklı bir yapı ortaya çıkmaktadır.

Daha küçük ölçekte, 3I/ATLAS'ın çekirdeğinin etrafında üç ayrı jet sistemi bulunmaktadır. Bu üç jetin yönelimi oldukça düzenli bir geometrik patern göstermektedir. Biri kabaca Güneş'ten uzağa işaret ederken, diğer ikisi birbirlerine göre artı veya eksi 120 derece açıyla yana doğru yönelmektedir. Bu açısal düzenleme, 360 derecenin tam olarak üçe bölünmesiyle elde edilen eşit aralıkları yansıtmaktadır. Böyle bir simetrik yapı, doğal olaylar içinde oldukça nadir görülmektedir.

Üç jetin yönelimi zamanla değişim göstermektedir ve bu değişim muhtemelen 3I/ATLAS'ın çekirdeğinin dönüşünün bir sonucu olarak açıklanmaktadır. Çekirdeğin dönüşü, jet yapılarının konumunu ve yönünü etkilemektedir. Bu dinamik değişim, kuyrukluyıldızın iç yapısının ne kadar karmaşık olduğunu göstermektedir.

Doğal açıklama ve teknolojik imza tartışması

Bilim insanları, 3I/ATLAS'ın jet yapısını açıklamak için doğal kuyruklu yıldız yorumunu kullanmaktadırlar. Bu yoruma göre, jetler dönen bir çekirdeğin yüzeyindeki büyük buz cepleriyle ilişkilendirilmektedir. Güneş'e işaret eden ana jet, 100.000 kilometreye kadar uzanan belirgin karşı-kuyruk jeti oluşturmaktadır. Diğer jetlerin aktivitesi ise, çekirdeğin gövdesi boyunca ısı iletimi tarafından tetiklenmiş olabilmektedir.

3I/ATLAS'ın dönüş periyodu yaklaşık 16 saattir. Küçük jetlerin uzunluğunu sekiz saatlik bir zaman diliminde 5.000 kilometre değiştirmek, güneş ışığı tarafından buzun süblimleşmesinden kaynaklanan uçucu moleküllerin termal hızıyla ilişkili saniyede yaklaşık 0,2 kilometre hızında jet akışıyla mümkündür. Ancak, bir büyüklük mertebesi daha büyük ölçekte tutarlı bir karşı-kuyruk jetine sahip olmak, daha uzun süreler boyunca istikrar gerektirmektedir.

Bu istikrarın sağlanabilmesi için, dönme ekseninin Güneş'in yönüyle neredeyse hizalanmış olması gerekmektedir. Karşı-kuyruk jetinin bir deniz fenerinin ışını gibi dönme ekseni etrafında küçük bir koni içinde presesyon yapması durumunda, bu uzun vadeli stabilite mümkün hale gelmektedir. Karşı-kuyruk jeti, genişliğinden yaklaşık 10 kat daha uzundur ve bu oran, dönme ekseniyle hizasızlığının 6 dereceden daha küçük olduğunu göstermektedir.

Dönme ekseninin Güneş'in yönüyle gerekli geometrik hizalanmasının rastgele gerçekleşme olasılığı yüzde 0,2 gibi son derece düşük bir değerdedir. Bu istatistiksel olasılık, araştırmacıları simetrik üçlü-jet iç yapısının veya dönme ekseninin Güneş'in yönüyle olan olası olmayan hizalanmasının, teknolojik imzalar mı yoksa gaz dinamiğinin doğal bir sonucu mu olduğu sorusunu sorgulamaya yöneltmektedir. Bilim insanları, bu soruların yanıtlarının zaman içinde ortaya çıkacağını düşünmektedir.

3I/ATLAS'ın gözlenen özellikleri, yıldızlararası cisimler hakkında bilgimizi derinleştirmekte ve kuyrukluyıldızların dinamik yapılarının ne kadar karmaşık olduğunu göstermektedir. Hubble Uzay Teleskopu tarafından sağlanan bu detaylı görüntüler, gelecekteki araştırmaların temelini oluşturacak ve bu gizemli cismin sırlarının çözülmesine katkı sağlayacaktır.

Etiketler:

3I/ATLAS Hubble Uzay Teleskopu kuyrukluyıldız jet yapısı yıldızlararası cisim