Hong Kong'un Çin'e devredildiği dönemin ilk lideri Tung Chee-hwa yaşamını yitirdi

Hong Kong'un ilk baş yürütücüsü olarak 1997'de şehrin Çin yönetimine devrini yöneten Tung Chee-hwa, 89 yaşında yaşamını yitirdi. Tung'un ölümü, hem Hong Kong'da hem de Çin'de büyük üzüntüye yol açtı. Salı sabahı, Tung'un ofisinden yapılan açıklamada, deneyimli liderin Hong Kong Sanatoryumu ve Hastanesi'nde, yakınlarının yanında hayata gözlerini yumduğu belirtildi. 2005 yılında sağlık nedenleriyle görevinden ayrılan Tung, son olarak Temmuz 2021'de kamuoyunda görülmüştü. O tarihten sonra, geçirdiği bir operasyonun ardından evinde dinlenmeye çekilmişti.

Tung Chee-hwa'nın liderliği ve 1997 devri

Tung Chee-hwa, Hong Kong'un Çin'e devri sürecinde baş yürütücü olarak kritik bir rol üstlendi. 1996 yılında, dönemin Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin ile yaptığı ünlü tokalaşmanın ardından, Pekin tarafından özel idari bölgenin ilk lideri olarak seçildi. Aynı yılın Aralık ayında 400 üyeli Seçim Komitesi'nin 320 oyunu alarak rakiplerini geride bıraktı ve göreve başladı. Görev süresinin başında hem kamuoyu hem de Pekin yönetiminin desteğini arkasına aldı. Ancak, Asya mali krizi ve bunun sonucunda konut fiyatlarında yaşanan sert düşüş, yönetiminin ilk yıllarında ciddi ekonomik sıkıntılara yol açtı. Tung'un 85.000 konut inşası taahhüdü, hızla rafa kaldırıldı ve bu karar, birçok vatandaş tarafından 1997 sonrası konut piyasasındaki dalgalanmanın temel nedeni olarak gösterildi.

Siyasi krizler, toplumsal hareketler ve istifa süreci

İkinci dönemini 2002'de kazanan Tung Chee-hwa, 2003'te şehri etkisi altına alan şiddetli akut solunum sendromu (SARS) salgını ve Temel Yasa'nın 23. maddesi kapsamında ulusal güvenlik yasası hazırlıklarıyla karşı karşıya kaldı. Hükümetin bu yasa girişimi, yarım milyon kişinin özgürlüklerinin kısıtlanacağı endişesiyle sokaklara dökülmesine neden oldu. 1 Temmuz yürüyüşü olarak bilinen bu protesto, sonraki yıllarda da geleneksel bir toplumsal hareket halini aldı. Artan toplumsal baskı ve sağlık sorunları nedeniyle Tung, 2005 yılında görevinden istifa etti. Yerine baş sekreteri Donald Tsang Yam-kuen getirildi. İstifasının ardından Pekin yönetimi, Tung'u Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı'nın başkan yardımcısı olarak görevlendirdi.

Tung Chee-hwa'nın vizyonu ve kalıcı projeleri

Tung Chee-hwa, Hong Kong'daki siyasi ve ekonomik yapıyı dönüştürmeyi hedefleyen stratejik projelere imza attı. Cyberport teknoloji merkezi, onun liderliğinde doğrudan arazi tahsisiyle hayata geçirildi. Başlangıçta eleştirilere maruz kalan bu proje, son yirmi yılda bölgenin teknoloji girişimleri için önemli bir kuluçka merkezi haline geldi. Ayrıca Asya'nın ikinci Disneyland tatil köyünü Hong Kong'a kazandırarak şehrin uluslararası cazibesini artırdı. Siyaset bilimci Lau Siu-kai, Tung'un mütevazı kişiliği ve hayırsever yaklaşımının, 1997'deki devir sürecinde Hong Kong halkının kaygılarını hafiflettiğini vurguladı. Lau, Tung'un siyasi olarak atanmış yetkilileri sisteme dahil etmesini ve stratejik sektörlere verdiği desteği övdü; ancak dönemin siyasi elitlerinin bazı hedeflerin gerçekleşmesini engellediğini de belirtti.