Himalayalar'da neler oluyor? Kar yağışındaki düşüş endişe yaratıyor

Himalayalar, son yıllarda kış aylarında beklenen kar yağışından yoksun kalıyor. Bilim insanları, bu devasa dağ silsilesinin birçok noktasında kar tabakasının yerini çıplak kayalara bıraktığını ve bu değişimin sadece bölgenin görüntüsünü değil, aynı zamanda milyonlarca insanın yaşamını ve ekosistemleri tehdit ettiğini vurguluyor. Uzmanlar, Himalayalar'da kar yağışındaki belirgin azalmayı küresel ısınma ve iklim değişikliğinin bir sonucu olarak değerlendiriyor. Özellikle son beş yılda, 1980-2020 dönemi ortalamasına kıyasla kış yağışlarında ciddi bir düşüş yaşandığı kaydediliyor.

Kar kuraklığı Himalayalar'ı nasıl etkiliyor?

Himalayalar'daki kar yağışının azalması, "kar kuraklığı" olarak adlandırılan yeni bir iklimsel tehdidi gündeme getiriyor. Bu terim, kış aylarında kar yağışının normalin çok altında gerçekleşmesiyle ortaya çıkan ve bölgeyi ciddi şekilde etkileyen bir durumu tanımlıyor. Uzmanlara göre, kar kuraklığı Himalayalar'ın doğal dengesini bozmakla kalmıyor; aynı zamanda bölgedeki nehirlerin, göllerin ve hidroelektrik santrallerin su kaynaklarını da tehdit ediyor. Kar yağışının azalması, karın hızla erimesine ve suyun kısa sürede akıp gitmesine yol açıyor. Bu durum, özellikle düşük rakımlı bölgelerde daha fazla yağmurun ve daha az karın görülmesine neden oluyor. Sonuç olarak, Himalayalar'da kar kuraklığının etkileri, hem ekosistemler hem de insan toplulukları için ciddi sonuçlar doğuruyor.

Himalayalar'da kar yağışındaki azalma, bölgenin görünümünü de kökten değiştiriyor. Eskiden beyaz örtüyle kaplı olan dağlar, artık kış aylarında bile çıplak ve kayalık görünüyor. Bu değişim, sadece estetik bir kayıp değil; aynı zamanda dağların istikrarını da tehdit ediyor. Kar ve buz tabakasının azalması, kayalık düşmeleri, toprak kaymaları ve buzul göllerinin patlaması gibi felaketlerin daha sık yaşanmasına yol açıyor. Bilim insanları, bu tür olayların Himalayalar'da giderek daha yaygın hale geldiğine dikkat çekiyor.

Yağış verileri ve kar kalıcılığındaki düşüş

Hindistan Meteoroloji Departmanı'nın verilerine göre, son yıllarda Kuzey Hindistan'da kış aylarında yağış miktarı ciddi şekilde azaldı. Özellikle Aralık ayında neredeyse hiç yağış kaydedilmediği bildiriliyor. Ocak ve Mart ayları arasında ise, Uttarakhand ve Himachal Pradesh gibi dağlık eyaletler ile Jammu, Keşmir ve Ladakh bölgelerinde uzun dönem ortalamasına göre %86 daha az yağış ve kar yağışı bekleniyor. Bu oran, son 30-50 yılın verileriyle kıyaslandığında oldukça çarpıcı bir düşüşü ifade ediyor. 1971-2020 yılları arasında Kuzey Hindistan'da ortalama yağış miktarı 184,3 milimetre olarak ölçülürken, son beş yılda bu miktarın önemli ölçüde gerilediği gözlemleniyor.

Bilimsel araştırmalar, Himalayalar'daki kar kalıcılığında da ciddi bir azalma olduğunu ortaya koyuyor. Kar kalıcılığı, dağlarda biriken karın ne kadar süreyle yerde kaldığını ve erimeden varlığını sürdürebildiğini gösteren önemli bir ölçüt. Uluslararası Entegre Dağ Geliştirme Merkezi'nin (ICIMOD) raporuna göre, 2024-2025 kışında kar kalıcılığı normalin yaklaşık %24 altında gerçekleşti. Son beş yılın dört kışında Hindu Kush Himalaya bölgesinde normalin altında kar kalıcılığı kaydedildi. Bu durum, bölgedeki kış yağışlarındaki anormalliklerle ve kar yağışındaki azalmayla doğrudan bağlantılı.

İklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkileri

Himalayalar'da kar yağışındaki azalma, büyük ölçüde küresel ısınmanın ve iklim değişikliğinin etkilerine bağlanıyor. Artan sıcaklıklar, karın daha hızlı erimesine ve düşük rakımlı alanlarda yağmurun karın yerini almasına neden oluyor. Bu değişim, sadece kısa vadeli su teminini değil, aynı zamanda uzun vadeli su güvenliğini de tehdit ediyor. Himalayalar'daki kar erimesi, bölgedeki 12 büyük havzanın toplam yıllık su akışının yaklaşık dörtte birini sağlıyor. Mevsimsel kar kalıcılığındaki anormallikler, bu havzalarda yaşayan yaklaşık iki milyar insanın su güvenliğini doğrudan etkiliyor. Bilim insanları, Himalayalar'daki buzul erimesinin hızlanmasının ve kar yağışındaki azalmanın, Hindistan'ın Himalaya eyaletleri başta olmak üzere, bölgedeki ülkeler için büyük bir kriz anlamına geldiğini belirtiyor.

Kar yağışındaki azalma, aynı zamanda bölgenin orman yangınlarına karşı daha savunmasız hale gelmesine yol açıyor. Kış aylarında yeterli kar ve yağmurun olmaması, toprağın kurumasına ve yangın riskinin artmasına sebep oluyor. Ayrıca, kar ve buzun azalmasıyla birlikte dağların bütünlüğü de zayıflıyor. Bu durum, kayalık düşmeleri, toprak kaymaları ve buzul göllerinin patlaması gibi doğal afetlerin daha sık yaşanmasına neden oluyor. Uzmanlar, Himalayalar'daki bu değişimlerin sadece bölgeyle sınırlı kalmayacağını, küresel ölçekte de etkiler yaratabileceğini ifade ediyor.