Grönland'da buzullar alarm veriyor! Küresel etkiler kapıda

Grönland'da buz tabakasının kenarında meydana gelen göl oluşumları, buzulların hareketini üç kat hızlandırarak küresel deniz seviyesinin yükselmesine önemli ölçüde katkı sağlıyor. Leeds Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, buz kenarı göllerinin buzullar üzerindeki etkisini detaylı biçimde inceledi ve bu göllerin, Grönland'ın buz kaybını beklenenden daha fazla artırdığını gösterdi. Araştırmaya göre, son yıllarda artan hava ve deniz sıcaklıkları Grönland'da her yıl yaklaşık 264 gigaton buz kaybı yaşanmasına yol açtı ve bu durum deniz seviyelerinde yıllık 0,8 milimetrelik yükselmeye neden oldu. Uzmanlar, buz kenarı gölleri nedeniyle buzulların hareketinin hızlandığını, bu sürecin ise gelecekteki deniz seviyesi tahminlerinde mutlaka hesaba katılması gerektiğini vurguladı.

Leeds Üniversitesi: Buz kenarı gölleri buzulların hızını üç kat artırdı

Leeds Üniversitesi'nin yürüttüğü araştırmada, Grönland genelinde buz kenarı göllerinin haritası çıkarıldı ve uydu verileriyle buz tabakasının yüzey akışı analiz edildi. Bilim insanları, göllerle sonlanan buzulların önlerinde, karada sonlanan buzullara göre üç kat daha hızlı hareket ettiğini belirledi. Bu hızlanmanın yalnızca buzul kenarıyla sınırlı kalmadığı, göl etkisinin 3,5 kilometre iç kısımlara kadar ulaştığı tespit edildi. Araştırmanın başında yer alan Coğrafya Okulu lisansüstü araştırmacısı Connie Harpur, "Buz kenarı göllerinin buzulları önemli ölçüde hızlandırabileceğini göstererek, gelecekteki buz kaybı tahminlerinde bu sürecin mutlaka dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyoruz" dedi. Uzmanlar, buzulların daha hızlı hareket etmesiyle birlikte, daha fazla buzun düşük rakımlara ve eriyebileceği bölgelere taşındığını, bunun da buz kaybını ciddi biçimde artırdığını kaydetti.

Buz kenarı gölleri deniz seviyesi için kritik risk oluşturuyor

Grönland'ın buz kenarının yaklaşık yüzde 10'u şu anda tatlı su gölleriyle çevrili durumda ve iklimin ısınmasıyla birlikte bu oranın hızla artması bekleniyor. Araştırmada, buz kenarı göllerinin yalnızca manzaranın pasif bir parçası olmadığı, aksine buzulların istikrarını bozarak akışlarını tetiklediği ve incelmeyi artırdığı vurgulandı. Okyanusa dökülen buzullara benzer şekilde, göllerle sonlanan buzulların önünde suyun birikmesi, buzun altındaki erimeyi artırıyor ve büyük buz parçalarının kopmasını kolaylaştıran kalving sürecini hızlandırıyor. Bu durum, genellikle buzul akışını yavaşlatan sürtünmeyi azaltıyor. Leeds Üniversitesi'nden Profesör Mark Smith, "Buz kenarı göllerinin etkisini hesaba katmazsak, buz tabakasının bazı bölümlerinin gelecekte ısınmaya nasıl tepki vereceğini ve Grönland'ın deniz seviyesi yükselmesine ne kadar katkı sağlayacağını eksik değerlendirebiliriz" ifadelerini kullandı. Bilim insanları, buz kenarı göllerinin buzullar üzerindeki etkisinin, iklim değişikliğiyle mücadelede ve deniz seviyesi projeksiyonlarında mutlaka dikkate alınması gerektiğini belirtti.