Grönland krizi büyüyor mu? Trump'ın açıklamaları Avrupa'yı alarma geçirdi

ABD eski Başkanı Donald Trump'ın Grönland üzerindeki iddialı çıkışı ve Avrupa ülkelerine yönelik tarife tehdidi, uluslararası ilişkilerde yeni bir krizin kapısını araladı. Trump'ın, Grönland'ın kontrolünü ele geçirme isteğine karşı çıkan Avrupa ülkelerine yönelik "yüzde 100" oranında tarife uygulayacağını açıklaması, başta Danimarka olmak üzere birçok Avrupa ülkesinin sert tepkisine yol açtı. Bu gelişme, hem Avrupa Birliği'nin hem de NATO'nun gündemini belirlerken, Grönland'ın egemenliği tartışmaları yeniden alevlendi.

Trump'ın Grönland hamlesi ve tarife tehdidi

Donald Trump, Grönland'ın ABD'nin kontrolüne geçmesi yönündeki talebine Avrupa ülkelerinin karşı çıkması üzerine, bu ülkelere yönelik ciddi ekonomik yaptırımlar uygulayacağını duyurdu. Özellikle Danimarka'nın Grönland üzerindeki egemenlik hakkını vurgulaması ve İngiltere'nin de bu tutuma destek vermesi, Trump'ın açıklamalarını daha da sertleştirdi. Trump, NBC News'a yaptığı açıklamada, Avrupa ülkelerine yönelik tarifeleri "yüzde 100" uygulayacağını belirterek, bu konuda geri adım atmayacağının sinyalini verdi. ABD'nin, 1 Şubat'tan itibaren Birleşik Krallık'tan gelen tüm mallara yüzde 10 oranında tarife uygulayacağı, 1 Haziran'dan itibaren ise bu oranın yüzde 25'e çıkacağı açıklandı. Aynı uygulamanın Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Hollanda ve Finlandiya için de geçerli olacağı bildirildi. Trump, Grönland'ın ABD'ye satılması yönünde bir anlaşmaya varılana kadar bu tarifelerin yürürlükte kalacağını ifade etti. Bu açıklamalar, özellikle "tarife" anahtar kelimesinin uluslararası gündemde öne çıkmasına neden oldu.

Avrupa'dan sert tepki ve uluslararası diplomasi trafiği

Trump'ın Grönland üzerindeki iddialı söylemleri ve tarife tehdidi, Avrupa'da geniş yankı buldu. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, ABD'nin tehdit yoluyla Grönland'ın mülkiyetini elde edemeyeceğini vurgulayarak, Avrupa'nın tarifelerin çözüm yolu olmadığını Trump'a göstermesi gerektiğini söyledi. İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ise Grönland'ın geleceğine yalnızca Grönlandlılar ve Danimarkalıların karar verebileceğini belirtti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de, ittifakın Danimarka ve Grönland ile Arktik güvenliği konusunda iş birliğini sürdüreceğini açıkladı. Avrupa Birliği, Trump'ın Grönland'a ilişkin son tehditlerine karşılık olarak Brüksel'de acil bir zirve düzenleme kararı aldı. AB'nin dış politika şefi Kaja Kallas, ticaret tehditlerinin doğru bir yaklaşım olmadığını ve egemenliğin ticaret konusu yapılamayacağını ifade etti. "Tarife" tehdidi, Avrupa Birliği'nin ortak duruş sergilemesine yol açtı.

NATO ve Norad'ın bölgedeki askeri faaliyetleri

Grönland üzerindeki tartışmalar sürerken, Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (Norad), Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü'ne birden fazla uçağın gönderildiğini duyurdu. Norad yetkilileri, bu hareketin çeşitli uzun vadeli faaliyetleri desteklemek amacıyla gerçekleştirildiğini ve Danimarka ile koordineli şekilde yürütüldüğünü açıkladı. Son yıllarda benzer Norad operasyonlarının 2022, 2023 ve 2024'te de düzenlendiği belirtildi. Bu askeri hareketlilik, Grönland'ın stratejik önemini bir kez daha gözler önüne serdi. NATO'nun Arktik bölgesindeki güvenlik politikaları ve Grönland'ın savunma stratejileri, "tarife" tehdidiyle birlikte daha da kritik bir hâl aldı.