Gobi Çölü'nde keşfedildi! 90 milyon yıllık fosil heyecan yarattı

Mongolistan'ın Gobi Çölü'nde 2019 yılında yapılan paleontolojik kazılarda, tırnak büyüklüğündeki Ravjaa ishiii fosili bilim dünyasında büyük heyecan yarattı. Sadece 1 santimetre uzunluğunda olan bu çene parçası, yaklaşık 90 milyon yıl öncesine, Geç Kretase dönemine ait yeni ve erken bir memeli türüne ait. Ravjaa ishiii adı verilen bu türün keşfi, özellikle Bayanshiree Oluşumu'ndan çıkarılan ilk zhelestid örneği olması nedeniyle, memeli evriminin bilinmeyen yönlerine ışık tutuyor. Araştırmacılar, bu minik fosilin, plasental memelilerin evrimsel geçmişiyle ilgili önemli soruları gündeme getirdiğini belirtti.

Gobi Çölü'nde Ravjaa ishiii fosili bilim dünyasını şaşırttı

Gobi Çölü, geçmişte birçok önemli fosil keşfine sahne oldu. Ancak Bayanshiree Oluşumu, bugüne kadar çok az memeli fosiliyle gündeme gelmişti. 2019 yılında bölgede yapılan kazılar sırasında bulunan Ravjaa ishiii fosili, bu açıdan son derece nadir ve değerli kabul ediliyor. Fosil, bir çene parçası, bir premolar ve üç molar dişten oluşuyor. Özellikle diş yapısındaki farklılıklar, araştırmacıların bu örneği yeni bir cins ve tür olarak tanımlamasına yol açtı. Bilim insanları, Ravjaa ishiii'nin alışılmadık şekilde uzun ve sağlam molar dişlere sahip olduğunu, bu özelliğin onun bilinen diğer akrabalarından belirgin biçimde ayrıldığını vurguladı. Ayrıca, bu dişlerin tohum ve meyveyle beslenen memelilere benzer şekilde evrimleştiği belirtildi. Bu bulgu, Kretase döneminde çiçekli bitkilerin yükselişiyle birlikte, bazı memelilerin yeni besin kaynaklarına hızla uyum sağladığını gösteriyor.

Bayanshiree Oluşumu'nda ilk zhelestid fosili: Evrimsel bir dönüm noktası

Ravjaa ishiii'nin önemi yalnızca anatomik özellikleriyle sınırlı kalmıyor. Aynı zamanda, Bayanshiree Oluşumu'ndan çıkarılan ilk zhelestid fosili olmasıyla da dikkat çekiyor. Daha önce bu oluşumdan sadece iki memeli kalıntısı bulunmuştu. Araştırmayı yürüten ekip, bu keşfin neredeyse tesadüfi olduğunu, Gobi Çölü gibi geniş ve zorlu bir coğrafyada bu kadar küçük bir fosilin bulunma olasılığının son derece düşük olduğunu belirtti. Acta Palaeontologica Polonica dergisinde yayımlanan makalede, Ravjaa ishiii'nin zhelestidlerin en eski üyelerinden biri olabileceği ve Özbekistan'da bulunan en eski zhelestidlerle aynı döneme tarihlendiği ifade edildi. Bu durum, zhelestid grubunun Erken ve Geç Kretase arasındaki geçişte ortaya çıktığını ve memeli evriminin kritik bir dönemine işaret ettiğini gösteriyor. Araştırmacılar, bu tür keşiflerin Mezozoyik dönemde memeli çeşitliliğinin anlaşılması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.