Galaksimizin merkezindeki dev karadelikte olağandışı keşif

James Webb Uzay Teleskobu'nun metal bakımından zengin gaza ilişkin ölçümleri, Samanyolu'nun merkezindeki süper kütleli karadeliği besleyen süreçlere dair ipuçları sundu. Sagittarius A* (Sgr A*) olarak bilinen karadelik, diğer süper kütleli karadeliklere kıyasla daha yavaş madde tüketiyor.

Sgr A* çevresinde dönen gazın, zaman içinde patlayarak çevrelerine madde saçan yıldızlar tarafından sağlanan metaller bakımından zengin olduğu belirlendi. McGill University Trottier Space Institute'taki araştırmacılar, karadeliğin çevresinde kimyasal zenginleşme tespit etti. Bu bulgu, Sgr A*'nın tüketebileceği maddenin kökenlerine dair ipuçları veriyor.

Gökbilimciler "metaller" terimiyle hidrojen ve helyumdan ağır tüm elementleri ifade ediyor. Bu kategori karbon ve oksijenin yanı sıra demir ve altını da kapsıyor.

Gaz ve yıldızlar aynı kökene sahip olabilir

Sgr A*, Dünya'ya diğer tüm süper kütleli karadeliklerden daha yakın olduğu için daha kolay gözlemleniyor. Araştırma ekibi, beş yıl önce fırlatılan James Webb Uzay Teleskobu'ndan (JWST) elde edilen verilerle karadeliğin çevresini inceledi.

Teleskop, benzeri görülmemiş tayfsal ve uzamsal çözünürlükle geniş bir dalga boyu aralığındaki kızılötesi ışığı ölçüyor. Bu özellikler, araştırmacıların karadeliğin yakınında yörüngede bulunan çok sayıda gaz bulutunun ısı izlerini birbirinden ayırmasına ve her bulutun metal bileşimini hassas biçimde ölçmesine olanak sağladı.

Gazın bileşiminin, Sgr A* çevresinde yörüngede bulunan birçok yıldızın bileşimine benzediği ortaya çıktı. Bu benzerlik, gaz ve yıldızların birlikte oluşmuş olabileceğine işaret ediyor. Araştırmacılar, bulguların daha uzak galaksilerdeki süper kütleli karadeliklerin çevresinde metallerin nasıl dağıldığını ve Dünya'ya bu elementlerin birçoğunu sağlayan süreçleri açıklamaya yardımcı olabileceğini belirtti.

Metaller karadeliğin beslenme biçimini etkiliyor

Kimyasal bileşim, gazın geçirdiği süreci de etkiliyor. Metaller, gazın ne kadar hızlı soğuyacağını ve bunun sonucunda karadeliğin gazı ne ölçüde kolaylıkla içine çekebileceğini belirliyor.