Fas'ta bilim dünyasını sarsan antik mikrobiyal izler bulundu

Fas'ın Orta Yüksek Atlas Dağları'ndaki Dadès Vadisi'nde gerçekleştirilen bilimsel bir araştırma, antik yaşam izlerine dair ezberleri bozdu. Teksas Üniversitesi'nden paleoekolog ve jeobiyolog Dr. Rowan Martindale ile Aarhus Üniversitesi'nden Stéphane Bodin'in de aralarında bulunduğu uluslararası ekip, derin deniz mikroplarının 180 milyon yıl önce okyanusun karanlık tabanında bıraktığı düşünülen buruşuk yapılar tespit etti. Bu keşif, mikrobiyal yaşamın yalnızca sığ ve güneş ışığı alan bölgelerle sınırlı olmadığını, aynı zamanda karanlık ve derin ortamlarda da iz bırakabildiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu yapılar üzerinde yürüttükleri detaylı incelemelerle, antik okyanuslarda chemosentetik mikropların varlığını kanıtlayan önemli bulgulara ulaştı.

Dr. Martindale: 'Buruşuk yapılar derin deniz mikroplarının izlerini taşıyor'

Dr. Rowan Martindale, Dadès Vadisi'nde yürüyüş yaparken karşılaştığı sıra dışı tortul dokuların peşine düştü. Buruşuk yapılar olarak adlandırılan bu izler, genellikle sığ sularda ve güneş ışığına bağımlı mikrobiyal tabakalar tarafından oluşturuluyor. Ancak, Fas'ta bulunan taşlar, en az 180 metre derinlikte birikmiş ve güneş ışığının ulaşamayacağı bir ortamda oluşmuştu. Martindale, "Bu tortulardan yukarı doğru yürürken etrafa bakıyorum ve bu güzel dalgalı taban düzlemi gözümü çekti. Stéphane, buraya geri dönmelisin. Bunlar buruşuk yapılar!" diyerek ilk izlenimlerini aktardı. Araştırma ekibi, buruşuk yapıların gerçekten biyolojik kökenli olup olmadığını anlamak için detaylı kimyasal analizler gerçekleştirdi. Sonuçlar, derin deniz mikroplarının, özellikle chemosentetik bakterilerin, 180 milyon yıl önce bu tabakaları oluşturduğuna işaret etti.

Derin deniz mikropları, antik yaşamın izlerini nasıl korudu?

Buruşuk yapılar, milimetrelerden santimetrelere kadar değişen küçük sırtlar ve çukurlardan oluşuyor. Bu tür dokular, genellikle günümüzün sığ gelgit bölgelerinde, güneş ışığını kullanarak enerji üreten fotosentetik mikroplar tarafından oluşturuluyor. Ancak Dadès Vadisi'nde ortaya çıkan bu izler, çok daha derin ve karanlık bir ortamda meydana gelmiş. Araştırmacılar, bu ortamda güneş ışığına ihtiyaç duymayan, kimyasal reaksiyonlarla enerji sağlayan chemosentetik mikropların etkin olduğunu belirledi. Kimyasal testler, buruşuk yapıların hemen altındaki tortularda yüksek karbon seviyelerine rastladı ve bu da biyolojik aktivitenin varlığını destekledi. Modern okyanuslarda yapılan gözlemlerle karşılaştırıldığında, günümüzde de fotik bölgenin çok altında, chemosentetik bakterilerin benzer tabakalar oluşturabildiği gözlemlendi.

Tortul akıntılar ve chemosentetik bakterilerin rolü

Bilim insanları, derin deniz mikroplarının izlerinin korunmasında tortul akıntıların önemli bir faktör olduğunu vurguladı. Yoğun tortu akıntıları, derin suya besin ve organik madde taşırken, çevredeki tortulardaki oksijen seviyelerini azaltıyor. Bu koşullar, chemosentetik bakterilerin topluluklar halinde gelişmesine olanak tanıyor. Özellikle tortul akıntıları arasındaki sakin dönemlerde, bu bakteriler deniz tabanında yayılıp tabakalar oluşturabiliyor. Tabakalar büyüdükçe, Martindale'in Fas'taki taşlarda gözlemlediği buruşuk yüzey desenleri ortaya çıkıyor. Genellikle bir sonraki tortu akıntısı bu tabakaları yok etse de, bazı durumlarda tabaka gömülüp korunabiliyor ve böylece milyonlarca yıl sonra bile izleri günümüze ulaşabiliyor.