Dünya'nın altın rezervlerinin büyük bölümü hala çekirdekte kilitli olabilir

Göttingen Üniversitesi'nden bir grup jeokimyacı, 21 Mayıs 2025 tarihinde Nature dergisinde yayımlanan araştırmalarıyla, Hawaii lavlarında Dünya'nın çekirdeğinden gelen izotopik izlere rastladı. Bu çalışma, gezegenimizin altınının neden ulaşılmaz olduğunu ve çekirdekten yüzeye doğru malzeme geçişinin izlerini ilk kez bu kadar net biçimde ortaya koydu. Bilim insanları, Hawaii'de toplanan lav örneklerinde, çekirdek kökenli izotopik sinyalleri tespit ederek, Dünya'nın değerli metallerinin %99.999'unun 3.000 kilometre derinlikte, çekirdekte kilitli kaldığını bir kez daha doğruladı. Araştırma ekibi, bu bulguların, gezegenin iç yapısında uzun süredir kilitli olduğu düşünülen malzemenin çok yavaş da olsa yüzeye ulaşabildiğini gösterdiğini vurguladı.

Göttingen Üniversitesi'nden rutenyum-100 analizi: Çekirdekten yüzeye izotopik sinyal

Çalışmayı yürüten ekip, Hawaii'nin ünlü Kilauea volkanından ve bölgede toplanan bazalt örneklerinden rutenyum-100 izotopunu analiz etti. Rutenyum-100, geçmişte çekirdek ile manto arasında kimyasal farkları belirlemede kullanılan önemli bir izotop olarak biliniyor. Araştırmacılar, Hawaii bazaltlarında, çekirdekten gelen rutenyum-100 imzasında belirgin bir artış saptadı. Bu artış, anormal tungsten izotop değerleriyle birlikte gözlemlendi ve bilim insanlarına göre, lavların kökeninde çekirdek katkısı olduğunun güçlü bir göstergesi oldu. Özellikle Hawaii, derin manto plütonlarının yüzeye en saf haliyle ulaşabildiği bir bölge olarak öne çıkıyor. Bu nedenle, çekirdekten gelen izotopik işaretin, sığ manto kaynaklı süreçlerle karışmadan tespit edilmesi mümkün hale geldi. Göttingen ekibi, bu bulguların Dünya'nın iç dinamiklerini anlamak açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtti.

Matthias Willbold: 'Çekirdek, tamamen izole değil'

Araştırmanın kıdemli yazarlarından Matthias Willbold, elde edilen sonuçların Dünya'nın çekirdeğinin geçmişte düşünüldüğü kadar izole olmadığını gösterdiğini açıkladı. Willbold, "Dünya'nın çekirdeği, sandığımızdan daha geçirgen" diyerek, çekirdek-manto sınırında az da olsa malzeme alışverişi yaşandığını vurguladı. Araştırmanın lideri Nils Messling ise, Hawaii lavlarında altın ve platin gibi değerli metallerin artış göstermemesinin, çekirdekten yüzeye doğrudan metal taşınmadığını, bunun yerine çekirdek çevresinde oluşan ince metal oksit katmanlarının manto plütonuna karıştığını belirtti. Bu katmanlar, tungsten ve rutenyum gibi elementlerle zenginleşmiş olsa da, altın veya platin içermiyor. Böylece, çekirdekten gelen izotopik parmak izi lavlarda gözlemlenirken, altın ve platin oranlarında bir artış saptanmadı. Bilim insanları, bu sürecin gezegenin farklı dönemlerinde ve farklı bölgelerinde de gerçekleşip gerçekleşmediğinin ise henüz kesinleşmediğini ifade etti.

Hawaii lavlarında altın arayışı: Bilimsel merak, madencilik umudu değil

Çalışmada, Hawaii lavlarının altın açısından zengin bir kaynak oluşturmadığı özellikle vurgulandı. Bilim insanları, yüzeye ulaşan çekirdek kökenli malzeme miktarının son derece düşük olduğunu ve bu nedenle lavlarda ölçülebilir bir altın fazlası tespit etmediklerini açıkladı. Araştırmacılar, ulaşılan bulguları "erişilebilir bir altın deposu" olarak değil, Dünya'nın derinliklerinde süregelen jeolojik süreçlerin kanıtı olarak değerlendirdi. Nils Messling, "Gezegen, çok yavaş bir şekilde gömülü hazinesini yeniden hediye ediyor" sözleriyle, bu sızıntının milyarlarca yıl süren bir süreç olduğunu hatırlattı. Ayrıca, çekirdekten gelen izotopik sinyalin yalnızca Hawaii'ye özgü olup olmadığı ya da Doğu Afrika gibi başka bölgelerde de gözlemlenip gözlemlenmeyeceği, bilim dünyasının önündeki yeni sorulardan biri olarak öne çıktı. Eğer benzer izotopik işaretler başka bölgelerde de tespit edilirse, bu durum Dünya'nın iç yapısında malzeme hareketinin sanılandan daha yaygın ve karmaşık olduğunu gösterebilir.