Dünya gündemini sarsan kararda geri adım! Kanada zihinsel hastalıklarda ötanazi planını süresiz dondurdu

Kanada hükümeti, yalnızca zihinsel hastalığı olan bireylerin tıbbi yardım ile ölme hakkına ilişkin yasa değişikliğini süresiz olarak askıya aldı. Bu karar, ülkede kimin bu hizmetten yararlanabileceği konusunda ortak bir görüş oluşmaması nedeniyle alındı. Adalet Bakanı Sean Fraser, çarşamba günü yaptığı açıklamada, mevcut koşullarda tıbbi yardım ile ölüm programının yalnızca zihinsel hastalığı olanlar için genişletilmesinin uygun olmadığına inandıklarını belirtti. Hükümetin bu adımı, yılın başında bir parlamento komitesinin benzer yöndeki tavsiyelerinin ardından geldi. Kanada'da tıbbi yardım ile ölüm uygulaması, 2016'dan bu yana terminal hastalıklar için yasal olarak uygulanıyor ve 2021'den beri tedavi edilemez durumdaki, ancak ölümü yakın olmayan kişileri de kapsıyor. Ancak zihinsel hastalığı olanların bu hizmete erişimi, uzun süredir tartışma konusu olmayı sürdürüyor.

Adalet Bakanı Fraser: 'Karar için toplumsal uzlaşı şart'

Adalet Bakanı Sean Fraser, çarşamba günü yaptığı açıklamada, tıbbi yardım ile ölüm programının yalnızca zihinsel hastalığı olan kişilere genişletilmesi konusunda toplumsal bir uzlaşı sağlanamadığını vurguladı. Fraser, "Bu konuda mükemmel bir fikir birliği yokken, bu dönemde doğru yaklaşımın bu olduğuna inanıyoruz" diyerek, hükümetin önümüzdeki haftalarda süresiz askıya almayı öngören yeni bir yasa tasarısı sunacağını belirtti. Bakan, kararın kolay alınmadığının altını çizdi ve nihai kararın ilerleyen süreçte Yüksek Mahkeme tarafından da değerlendirilebileceğini söyledi. Fraser, tıbbi yardım ile ölüm hakkının genişletilmesinin, ülkede etik, tıbbi ve hukuki açıdan ciddi tartışmalara yol açtığını ifade etti. Ayrıca, zihinsel hastalıkların geri dönüşümsüz doğası ve uygunluğun belirlenmesi konusunda tıp camiasında bir görüş birliği bulunmadığını belirterek, bu durumun kendisini endişelendirdiğini dile getirdi.

Tıbbi yardım ile ölümde zihinsel hastalık tartışması büyüyor

Kanada'da tıbbi yardım ile ölüm hakkının yalnızca zihinsel hastalığı olanları kapsayacak şekilde genişletilmesine yönelik tartışmalar, son yıllarda önemli ölçüde yoğunlaştı. Bu uygulamanın savunucuları, zihinsel hastalığı olan bireylerin diğer hastalık gruplarındaki hastalarla aynı anayasal haklara sahip olması gerektiğini savunuyor. Dying with Dignity adlı hak savunuculuğu grubu, hükümetin kararını "derin bir hayal kırıklığı" olarak nitelendirdi ve zihinsel hastalığı olanların acısının fiziksel hastalıklardan farklı olmadığını vurguladı. Grubun CEO'su Helen Long, yeni düzenleme kapsamında çok az sayıda zihinsel hastalığı olan bireyin tıbbi yardım ile ölüm programına dahil olabileceğini, bunun ise temel insan hakları açısından sorun yarattığını belirtti. Öte yandan, bazı uzmanlar, tıbbi yardım ile ölüm programının, uygun fiyatlı konut ve yeterli sağlık hizmetlerine erişemeyen kişilerin acılarını hafifletmek için bir araç haline gelmemesi gerektiğini savunuyor. Bu uzmanlar, programın son çare olarak kalmasının önemine dikkat çekiyor.

Federal dava ve toplumsal tartışma devam ediyor

Yalnızca zihinsel hastalığı olan kişilere tıbbi yardım ile ölüm hakkı tanınmamasına karşı açılan federal dava halen mahkemelerde sürüyor. Tedaviye dirençli bipolar bozukluğu olan Claire Brosseau, Kanada'nın mevcut yasalarına karşı açılan davanın taraflarından biri olarak, tıbbi yardım ile ölümün kendisi için "güvenli bir ölüm" anlamına geldiğini belirtti. Brosseau'nun avukatı Michael Fenrick, davanın uzun süreceğini ve mahkemelerde ciddi tartışmalar yaşanacağını öngördü. Fenrick, "İnsanlar, dava mahkemelerde sürerken dayanılmaz bir şekilde acı çekmeye devam edecek" diyerek, mevcut yasal düzenlemenin birçok kişi için mağduriyet yarattığını dile getirdi. Parlamento komitesinin hazırladığı son raporda, yalnızca zihinsel hastalığı olan kişilerin tıbbi yardım ile ölüm programından süresiz olarak hariç tutulması önerildi ve ülkede zihinsel sağlık hizmetlerine erişimde daha adil ve yaygın bir sistem ihtiyacı vurgulandı. Komite, Hollanda ve Belçika gibi ülkelerdeki uygulamaları da inceleyerek, Kanada'da bu konuda atılacak adımların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Ancak komite üyeleri arasında da fikir birliği sağlanamadı; bazı üyeler sürecin "temel olarak hatalı" ve "önyargılı" olduğu yönünde muhalefet raporu yayımladı.