Dünya-Ay hattında kozmik ışın boşluğu tespit edildi

Çin'in Chang'e 4 uzay aracı, Ay'ın uzak yüzeyinde yürüttüğü gözlemler sırasında Dünya ile Ay arasındaki uzayda beklenmedik bir kozmik ışın boşluğu tespit etti. Bilim insanları, bu boşluğun iki gök cismi tam olarak hizalandığında ortaya çıktığını ve galaktik kozmik ışınların sanılandan daha düzensiz dağıldığını belirtti. Keşif, kozmik ışınların oluşturduğu radyasyonun uzay görevlerinde yaratabileceği riskleri azaltmaya yönelik yeni fırsatların kapısını araladı.

Chang'e 4 verileriyle Ay çevresinde radyasyon düşüşü ortaya çıktı

Ay'da yapılan ölçümlerde, Chang'e 4 uzay aracının topladığı veriler sayesinde, Ay'ın Dünya etrafındaki yolculuğu sırasında kozmik ışın proton akışında yüzde 20'ye varan bir azalma olduğu saptandı. Bilim insanları, bu çarpıcı düşüşün özellikle Ay'ın sabah kesiminde, yani yerel öğle saatine ulaşmadan hemen önce gerçekleştiğini açıkladı. Toplamda 31 Ay döngüsünden elde edilen veriler, proton akışındaki değişimin Dünya'nın manyetik alanı ve Güneş'in gezegenler arası manyetik alan çizgilerinin hizalanmasıyla ilişkili olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, bu boşluğun oluşmasının, Dünya'nın güçlü manyetik alanının, Parker spiral adı verilen bir manyetik alan yapısı ile Ay'a yönelmesiyle mümkün olduğunu düşünüyor. Bu hizalanma sırasında, Ay'ın yüzeyi kozmik ışınlardan gelen proton akışında belirgin bir düşüş yaşıyor.

Dünya'nın manyetik alanı uzay görevlerinde yeni koruma fırsatları sunuyor

Uzayda sürekli olarak hareket eden ve büyük oranda protonlardan oluşan galaktik kozmik ışınlar, normalde Dünya'nın atmosferi tarafından engelleniyor. Ancak, atmosferin koruyucu etkisinin olmadığı Ay ve uzay görevlerinde astronotlar için ciddi bir radyasyon tehlikesi söz konusu. Chang'e 4'ün bulguları, Dünya'nın manyetik alanının belirli koşullarda kozmik ışınları Ay çevresinde de engelleyebildiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu boşluk sayesinde özellikle insanlı Ay görevlerinde ve uzay yürüyüşlerinde radyasyona maruz kalma riskinin azaltılabileceğini vurguladı. Bilim insanları, operasyonların bu düşük radyasyon dönemlerine denk getirilmesiyle görev güvenliğinin artırılabileceğini belirtti. Bu bulgu, sadece Dünya-Ay sistemi için değil, Güneş Sistemi'ndeki diğer manyetize gök cisimleri yakınındaki uzay görevlerinde de yeni radyasyon koruma stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.