Çin'in yeni uçak gemisi Fujian'da kritik tasarım sorunu

Çin'in askeri denizcilik alanındaki en yeni yatırımı olan Fujian uçak gemisi, 5 Kasım 2025'te resmen donanmanın envanterine katıldı. Çin'in üçüncü ve bugüne kadarki en güçlü uçak gemisi olarak öne çıkan Fujian, tanıtıldığı günden bu yana küresel askeri çevrelerin dikkatini çekiyor. Sadece Çin'in değil, dünyanın en büyük nükleer olmayan savaş gemisi unvanını taşıyan Fujian, sahip olduğu elektromanyetik catapult sistemiyle de adından söz ettiriyor. Ancak, geminin uçuş güvertesi ve sorti üretim kapasitesiyle ilgili ortaya çıkan teknik sorunlar, Pekin'in bu alandaki ilerlemesine gölge düşürdü. ABD'li askeri uzmanlar, Fujian'ın operasyonel verimliliğinin beklenen seviyeye ulaşmadığını ve bu durumun Çin donanmasının küresel deniz gücü yarışında önemli bir dezavantaj oluşturduğunu belirtiyor.

ABD'li uzmanlardan Fujian'ın sorti kapasitesine eleştiri

Fujian'ın en dikkat çekici özelliği, elektromanyetik catapult sistemiyle donatılmış olması. Bu teknoloji, geminin daha ağır ve daha fazla mühimmat taşıyan uçakları fırlatmasına olanak tanıyor. Yani Fujian, teorik olarak daha geniş bir operasyon menzili ve esnekliği sunuyor. Ancak, ABD Donanması'nın deneyimli isimlerinden eski kaptan Carl Schuster ve emekli Yüzbaşı Keith Stewart, geminin uçuş güvertesi düzenini inceledikten sonra ciddi endişelerini dile getirdi. Özellikle açılı iniş alanının ABD uçak gemilerindekine kıyasla daha dar bir açıyla tasarlandığı ve bu nedenle geri alma şeridi ile ön catapultlar arasındaki mesafenin daraldığı ifade edildi. En kritik sorunlardan biri ise, üç catapulttan birinin iniş alanına girmesi nedeniyle, uçaklar iniş yaparken bu catapultun kullanılamaması. Bu durum, Fujian'ın aynı anda hem uçak fırlatıp hem de geri alamamasına yol açıyor. Schuster, "Fujian'ın operasyonel kapasitesi, Nimitz sınıfı ABD uçak gemilerinin yalnızca yüzde 60'ı kadar" diyerek, Çin'in yeni gemisinin sorti üretiminde ciddi bir sınırlamayla karşı karşıya olduğunu söyledi. Uzmanlar, bu tür bir kısıtlamanın, bir uçak gemisinin savaş değerini doğrudan etkilediğini ve deniz savaşlarında önemli bir dezavantaj yarattığını vurguladı.

Çin donanmasında Fujian'ın tasarım sorunu tartışma yarattı

Fujian'ın uçuş güvertesiyle ilgili yaşanan sorunlar, sadece Batılı analistlerin değil, Çin medyasının da gündeminde yer aldı. Çin televizyonunda yayınlanan bir belgeselde, geminin mürettebatından biri, iniş yapan uçakların iki fırlatma catapultunun üzerinden geçerek bakım alanına yönlendirildiğini açıkladı. Bu detay, Fujian'ın uçuş operasyonlarında yaşanan darboğazları gözler önüne serdi. Modern uçak gemilerinin etkinliği, sorti üretimi olarak bilinen uçak fırlatma ve geri alma hızına dayanıyor. Bu nedenle uçuş güvertesi geometrisi, donanım yerleşimi ve operasyonel sıralama büyük önem taşıyor. Fujian'ın mevcut düzeni ise, hem teknik hem de pratik açıdan bu hızın önünde engel oluşturuyor. Analistler, bu sorunun Çin'in havacılık kapasitesini artırma hedeflerini sekteye uğratabileceğini düşünüyor. Ayrıca, Fujian'ın geleneksel güç sistemiyle donatılmış olması, nükleer itkiye sahip rakiplerine göre tasarım esnekliğini azaltıyor. Nükleer güç, gemi içinde daha fazla alan açarken, geleneksel sistemler asansörler, ada ve destek alanları gibi kritik bölümlerde kısıtlamalara yol açıyor. Bu nedenle, Fujian'ın uçuş güvertesi tasarımı, Çin'in denizcilik stratejisi açısından önemli bir ders niteliği taşıyor.