Çernobil'den 40 yıl sonra tarihi karar! İtalya nükleer enerjiye dönüşü onayladı

İtalya Senatosu, Çernobil nükleer felaketinden yaklaşık 40 yıl sonra ülkenin nükleer enerjiye dönüşünü sağlayacak yasayı Çarşamba günü onayladı. Oylama sonucunda 81 senatör yasaya destek verirken, 51 kişi karşı çıktı ve yedi senatör çekimser kaldı. Bu karar, Başbakan Giorgia Meloni liderliğindeki hükümetin enerji güvenliğini güçlendirme ve iklim değişikliğiyle mücadele hedefleri doğrultusunda atılmış en kritik adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Ancak, yeni nükleer reaktörlerin inşası için yasal çerçeve oluşturulmuş olsa da, İtalya'nın yeniden nükleer enerji üretimine başlaması için önünde uzun bir yol bulunuyor.

Bakan Fratin: 'Nükleer enerji, enerji güvenliğinde anahtar rol oynayacak'

Çevre ve Enerji Güvenliği Bakanı Gilberto Pichetto Fratin, Senato'daki oylamanın ardından yaptığı açıklamada, nükleer enerjinin İtalya'nın gelecekteki enerji güvenliği için vazgeçilmez bir teknoloji olduğunu vurguladı. Fratin, "Nükleer, geçmişin bir tekrarı değil. Yenilenebilir enerji kaynaklarıyla birlikte kullanıldığında, ülkemizin enerji arzı açısından çok önemli katkılar sunacak" dedi. Hükümet, artan elektrik talebi, iklim hedefleri ve Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısı sonrası ortaya çıkan enerji güvenliği endişeleri nedeniyle nükleer enerjinin İtalya'nın enerji karmasına yeniden dahil edilmesinin gerekliliğini savunuyor. Bakan Fratin, nükleer enerjiye dönüşün, ithal fosil yakıtlara bağımlılığı azaltacağını ve karbon emisyonlarının düşürülmesine katkı sağlayacağını belirtti.

Yeni yasa: Nükleer enerji için yasal çerçeve ve geleceğe hazırlık

Senato tarafından onaylanan yasa, yeni nesil nükleer teknolojilerin geliştirilmesi için kapsamlı bir hukuki altyapı oluşturuyor. Hükümete, önümüzdeki 12 ay içinde reaktör lisanslama, güvenlik standartları, radyoaktif atık yönetimi ve potansiyel reaktör sahalarının belirlenmesi gibi kritik alanlarda düzenlemeler hazırlama yetkisi verildi. Yasa, herhangi bir reaktörün inşasına doğrudan izin vermiyor; bunun yerine, gelecekteki projelerin önerilebilmesi, değerlendirilmesi ve onaylanabilmesi için gerekli olan düzenleyici temeli sağlıyor. Meloni hükümeti, büyük ölçekli eski reaktörleri yeniden devreye almak yerine, daha güvenli ve hızlı inşa edilebileceği belirtilen küçük modüler reaktörler (SMR) ve ileri nükleer teknolojilere odaklanmayı planlıyor. Bu yaklaşım, esnek ve yenilikçi çözümlerle ülkenin enerji ihtiyacını karşılamayı hedefliyor.

İtalya'da nükleer enerjiye kamuoyu desteği artıyor

İtalya'da nükleer enerjiye yönelik toplumsal tutumda son yıllarda önemli bir değişim yaşanıyor. 1986'daki Çernobil felaketi ve 2011'deki Fukushima kazasının ardından iki kez referandum düzenlenmiş ve seçmenler nükleer enerjiye karşı çıkmıştı. Ancak, Only Numbers araştırma şirketinin Haziran 2026 tarihli anketine göre, İtalyanların yaklaşık yüzde 55'i yeni nesil nükleer santralleri destekliyor. Özellikle genç nesiller arasında bu desteğin daha da yüksek olduğu dikkat çekiyor. Bu değişimin arkasında, artan enerji maliyetleri, elektrik talebindeki yükseliş ve iklim değişikliğiyle mücadele ihtiyacı önemli rol oynuyor. Hükümet, evlerin, işletmelerin ve ulaşım sektörünün giderek daha fazla elektrifikasyona yönelmesiyle elektrik talebinin önümüzdeki yıllarda hızla artacağını öngörüyor. Ayrıca, veri merkezleri ve enerji yoğun teknolojilerin yaygınlaşması da bu artışı tetikliyor.

Çevre gruplarından ve muhalefetten nükleer enerjiye sert eleştiri

İtalya'nın nükleer enerjiye dönüş kararı, çevre örgütleri ve muhalefet partileri tarafından sert biçimde eleştirildi. Greenpeace İtalya, WWF İtalya, Kyodo Kulübü ve Legambiente gibi çevre kuruluşları, yasayı "boş bir kutu, sahte vaatlerle dolu" sözleriyle değerlendirdi. Bu gruplar, geçmiş referandumlarda İtalyan halkının nükleere karşı açıkça iradesini ortaya koyduğunu hatırlatarak, yeni yasanın kamuoyunun iradesine aykırı olduğunu savundu. Ayrıca, İtalya'nın önceki nükleer programından kalan radyoaktif atıklar için hâlâ kalıcı bir ulusal depolama alanı bulunmaması, atıkların geçici tesislerde tutulmaya devam etmesi ve yeni reaktör projeleri ile atık depolama alanlarının yerel topluluklardan ciddi muhalefet görebileceği uyarısında bulundular. Çevreciler, hükümetin enerji politikalarını daha fazla yenilenebilir kaynaklara ve enerji verimliliğine yönlendirmesi gerektiğini ifade ediyor.