Bilim insanlarından Sahra çölü için kritik çağrı! Güneş paneli yerine alternatif enerjiye yönelin

Sahra çölünde büyük ölçekli güneş paneli kurulumu, son yıllarda yenilenebilir enerji arayışında sıkça gündeme geliyor. Ancak Stockholm Üniversitesi tarafından yürütülen araştırmalar, bu devasa projenin hem bölgesel hem de küresel düzeyde ciddi iklim riskleri barındırdığını ortaya koydu. Bilim insanları, Sahra'da güneş paneli kullanımının, beklenenin aksine, sıcaklık artışları ve hava akımlarında bozulma gibi olumsuz sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulundu.

Stockholm Üniversitesi: Güneş paneli yatırımı Sahra'da sürdürülebilir değil

Yaklaşık 9 milyon kilometrekarelik yüzölçümüyle Afrika'nın yüzde 30'unu kaplayan Sahra, dünyanın en büyük sıcak çölü olarak biliniyor. Son yıllarda, Çin'in Gobi Çölü'nde başlattığı 450 GW'lık dev güneş ve rüzgar santrali projesi, benzer bir modelin Sahra'da da uygulanabileceği yönünde tartışmaları gündeme getirdi. Ancak Stockholm Üniversitesi'nden jeofizikçiler, Sahra'da farklı kaplama oranlarıyla (yüzde 5, yüzde 20 ve yüzde 50) gerçekleştirilecek güneş paneli kurulumlarının etkilerini detaylı biçimde inceledi. Yayımlanan son raporlara göre, Sahra'da güneş paneli projesi, sürdürülebilirlik açısından ciddi sorunlar taşıyor. Çölün yoğun kumlu yapısı, bakım maliyetlerini astronomik seviyelere çıkarırken, aşırı sıcaklıklar panellerin verimliliğini önemli ölçüde düşürüyor. Özellikle 45 °C'nin üzerindeki sıcaklıklarda panellerin performansı hızla azalıyor ve bu sıcaklıklar Sahra'da oldukça sık görülüyor.

Bilim insanları: Sahra'daki güneş paneli projesi küresel sıcaklığı artırabilir

Stockholm Üniversitesi'nin Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan 2026 tarihli yeni çalışması, Sahra'da güneş paneli kurulumunun sadece yerel değil, küresel iklim üzerinde de istenmeyen etkiler doğurabileceğini gösterdi. Araştırmada, çöl yüzeyinin yüzde 20'sinin panellerle kaplanması durumunda yerel sıcaklığın ortalama 1,5 °C, yüzde 50'sinin kaplanması halinde ise 2,5 °C artabileceği tespit edildi. Bu artış, yalnızca Sahra'yı etkilemekle kalmıyor; küresel ortalama sıcaklıkta da 0,39 °C'lik bir yükselişe yol açıyor. Bilim insanları, bu etkinin özellikle kutup bölgelerinde daha belirgin olabileceğini vurguladı. Ayrıca, Sahra'da dev güneş paneli yatırımı, küresel hava akışlarında bozulmalara neden olabilir. Örneğin, Doğu Asya'da kasırgaların artması ve Amazon bölgesinde yağışların azalması gibi zincirleme etkiler öngörülüyor. Amazon ormanlarının verimliliği, Sahra'dan gelen toz ve besin maddelerine bağlı olduğu için, bu denge de olumsuz etkilenebilir. Uzmanlar, Sahra'da güneş paneli yerine rüzgar enerjisi gibi daha az etkili ve çevreye dost alternatiflerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.