Bilim insanları Kızıldeniz'den Akdeniz'e ulaşacak yeni istilacı balık türlerini belirledi

Tel Aviv Üniversitesi'nde yürütülen çığır açıcı bir araştırma, Akdeniz'e göç eden istilacı balıkların bir sonraki dalgasının artık önceden tahmin edilebileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, 1869 yılında Süveyş Kanalı'nın açılmasıyla birlikte Kızıldeniz'den Akdeniz'e geçen ve burada kalıcı olarak yerleşen 120'den fazla balık türünün ardından, yeni bir istilacı balık dalgasının bölgeyi tehdit ettiğini belirledi. Tel Aviv Üniversitesi'nden Dr. Shahar Chaikin liderliğindeki ekip, geliştirdikleri istatistiksel model sayesinde, hangi Kızıldeniz türlerinin Akdeniz'de bir sonraki başarılı göçmen olacağını yüksek doğrulukla sıralayabiliyor. Bu gelişme, Akdeniz'de çevresel izleme ve ekosistemi koruma çalışmalarına önemli bir avantaj kazandırıyor.

Dr. Shahar Chaikin: 'İstilacı balıklar izleme listesinde öne çıkıyor'

Dr. Shahar Chaikin, Tel Aviv Üniversitesi'ndeki doktora araştırmasının bir parçası olarak, Zooloji Okulu'ndan Prof. Jonathan Belmaker'ın rehberliğinde istilacı balıklar üzerine yoğunlaştı. Geliştirilen yeni model, Lessepsian göçü adı verilen ve Süveyş Kanalı'nın açılmasıyla hız kazanan balık göçlerine dair en kapsamlı öngörüleri sunuyor. Model, Kızıldeniz'den Akdeniz'e geçen türleri, bir sonraki başarılı istilacı olma olasılıklarına göre sıralıyor. Özellikle yıldızlı pufferfish, cinnabar goatfish ve sarı benekli trevally gibi türler, Akdeniz'de yakın zamanda görülmesi muhtemel balıklar arasında yer alıyor. Araştırmacılar, bu izleme listesinin yalnızca bilimsel meraktan değil, aynı zamanda çevresel izleme ve ekosistemi koruma açısından kritik bir araç olarak kullanılacağını vurguladı. Akdeniz'de sıcaklıkların artmasıyla birlikte, tropikal kökenli istilacı balıkların kuzeye doğru yayılması hız kazanıyor ve bu durum, bölgenin deniz yaşamı üzerinde önemli etkiler yaratıyor.

Prof. Belmaker: 'Başarıyı belirleyen temel faktör mercan bağımlılığı değil'

Uzun yıllardır, balık göçlerinde en başarılı türlerin habitat konusunda esnek olan, yani genelci türler olduğu düşünülüyordu. Ancak Tel Aviv Üniversitesi'nin yeni modeli, bu görüşü değiştirdi. Prof. Jonathan Belmaker, başarıyı en iyi tahmin eden faktörün balıkların mercan resiflerine bağımlı olup olmamaları olduğunu belirtti. Süveyş Kanalı ve Akdeniz, Kızıldeniz'deki gibi yoğun mercan resiflerine sahip olmadığı için, bu ortamlara bağımlı türlerin göçte başarısız olduğu gözlendi. Araştırmada, resiflere sıkı sıkıya bağlı balıkların, yeni ortamlarda ihtiyaç duydukları habitatı bulmakta zorlandıkları ve bu nedenle Akdeniz'e uyum sağlayamadıkları ortaya çıktı. Buna karşılık, mercan resiflerine bağımlı olmayan türler, istilacı balıklar arasında öne çıkıyor ve Akdeniz'de hızla yayılıyor.

Su altı kameraları istilacı balıkların davranışlarını gözler önüne serdi

Chaikin ve ekibi, Stereo-BRUV adı verilen çift kameralı ve yemli su altı düzenekleriyle, Eilat Körfezi ve İsrail'in Akdeniz kıyısında 5 ila 150 metre derinlikte kapsamlı gözlemler yaptı. Bu teknoloji, dalgıçlara ihtiyaç duymadan balıkların doğal ortamlarındaki davranışlarını detaylı biçimde kaydedebiliyor. Araştırmacılar, yüzlerce saatlik görüntüleri analiz ederek 179 balık popülasyonunu inceledi ve Akdeniz'e göç eden türleri Kızıldeniz'de kalanlarla karşılaştırdı. Önceki çalışmalar genellikle balıklar Akdeniz'e ulaştıktan sonra yapılan incelemelerle sınırlıydı. Ancak bu yeni yaklaşım, istilacı balıkların göç öncesi özelliklerini ve Akdeniz'e geldikten sonraki habitat tercihlerini net biçimde ortaya koydu. Elde edilen bulgular, istilacı balıkların Akdeniz'de yerli türlerle aynı habitatları paylaştığını ve kaynaklar için yoğun rekabet yaşandığını gösterdi.