Bhutan'ın kutsal dağı Gangkhar Puensum! İnsan ayağı asla değmemiş zirve

Everest, Mont Blanc, Kilimandjaro ve Fuji Dağı gibi dünya çapında ünlü dağlar, her yıl binlerce dağcıyı ağırlamakla birlikte, çevresel bozulmaya neden olmaktadırlar. Ancak doğanın henüz insan eliyle değmemiş bazı zirveler hala varlığını korumaktadır. Bu özel dağlardan biri olan Gangkhar Puensum, insanlık tarihinde hiç tırmanılmamış en yüksek dağ olarak bilinmektedir. Peki, bu dağın bu kadar erişilmez kalmasının nedenleri nelerdir?

Gangkhar Puensum: Himalaya'nın gizli zirvesi

Bhutan'ın ulusal dili dzongkha'da "Üç Ruhani Kardeş" anlamına gelen Gangkhar Puensum, Himalaya Dağları'nın doğu bölümünde, Bhutan ile Çin arasındaki sınırda konumlanmaktadır. Bu dağın yüksekliği 7570 metreye ulaşmakta ve dünyanın en yüksek bakire zirvesi olarak kabul edilmektedir. Gangkhar Puensum'un belirginliği 2995 metre olarak ölçülmüştür ve bu ölçüm, dağın ne kadar ihtişamlı bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Kuzey yüzünde uzun bir yatay sırt bulunan Gangkhar Puensum'un yanında, 7535 metre yüksekliğindeki Liankang Kangria adlı ikincil bir zirve yer almaktadır. Bu dağ, sadece yüksekliğiyle değil, aynı zamanda üç önemli nehri beslemesiyle de önemlidir: Kuri Chhu, Chamkhar Chhu ve Mangde Chhu nehirleri Gangkhar Puensum'dan kaynaklanmaktadır.

Gangkhar Puensum'un keşfi ve tanınması, oldukça ilginç bir tarihsel sürece dayanmaktadır. 1883 yılında, Tibet'e yapılan üçüncü seferinde, Hintli kaşif Ugyen Gyatso, uzaktan Kulha Kangri zirvesini fark etmiştir. Yıllar sonra, 1922'de Bhutan kralı Ugyen Wangchuck'a yönelik bir diplomatik görev sırasında, İngiliz subayı Frederick Bailey'nin siyasi komiseri, Kula Kangri'nin konumunu ve yüksekliğini ilk kez belirlemişlerdir. 1937 yılında ise İngiliz kaşif Freddie Spencer Chapman ve şerpası, Chomolhari adlı 7326 metre yüksekliğindeki dağı tırmanmışlardır. Chomolhari, 1965 yılına kadar Bhutan'ın en yüksek zirvesi olarak kabul edilmiştir. Ancak 1963'te, İsviçreli jeolog Augusto Gansser, Ganker Punzum adını vererek ve onu Bhutan'ın gerçek en yüksek zirvesi olarak tanımlayan ilk kişi olmuştur.

Gangkhar Puensum neden hiç tırmanılmamıştır

Gangkhar Puensum'un uzak ve erişilmesi oldukça zor bir bölgede yer alması, bu dağı dağcıların tercih listesinin başına koymamaktadır. Amatör veya profesyonel tırmanıcılar, genellikle daha erişilebilir ve altyapısı gelişmiş dağları seçmektedirler. Gelişmiş altyapının bulunmaması, böyle bir dağcılık sefeinin organizasyonunu son derece karmaşık hale getirmektedir. Buna rağmen, geçmiş dönemlerde Gangkhar Puensum'a ulaşma çabaları yapılmıştır. 1985 yılından 1994 yılına kadar, bu dağ düzenli olarak dağcıların hedefi olmuştur. Ancak tüm bu çabalar başarısız olmuştur. Teknik zorluklar, sağlık sorunları ve meteorolojik engeller, tırmanıcıların zirvesine ulaşmasını engellemiştir. Akciğer ödemi, ani kar yağışları, çığ riskleri ve şiddetli rüzgarlar gibi doğal tehlikeler, Gangkhar Puensum'u fethetmeyi imkânsız kılmıştır.