Ay yarışında Çin'in takvimi belli oldu

Çin, Long March 10 roketleri, Mengzhou uzay aracı ve Lanyue iniş aracıyla 2030'dan önce Ay'a astronot indirmeyi planlıyor. Pekin, görev öncesi insansız testleri 2027 ve 2028'de gerçekleştirecek.

Deniz Zeybek - Kasım 03, 2026 16:20 | Son Güncelleme Tarihi: Kasım 03, 2026 17:09

24 TV'yi Google'da haber kaynağınız olarak ekleyin

Çinli uzay yetkilileri, ülkenin astronotlarını üç yıl içinde Ay'a indirmeyi planladığını doğruladı. Ay keşif programının baş tasarımcısı Wang Xiang'ın da aralarında bulunduğu yetkililer, Pekin'deki Yedinci İnsanlı Uzay Uçuşu Konferansı'nda, 2030'dan önce gerçekleşmesi hedeflenen insanlı Ay inişine ilişkin şimdiye kadarki en ayrıntılı planı açıkladı.

Çin'in Ay görevleri, NASA'nın Apollo programında 1960'ların sonu ve 1970'lerin başında uyguladığı Ay yörüngesinde kenetlenme yöntemine benzeyecek. Ancak Çin, Saturn V kadar güçlü bir rokete sahip olmadığı için mürettebatı ve Ay iniş aracını ayrı fırlatacak.

İnsansız testler 2027'de başlayacak

Sosyal medyada paylaşılan slaytlara göre ilk aşamada, güçlendiricileri bulunmayan tek gövdeli Long March 10A roketiyle Mengzhou uzay aracının alçak Dünya yörüngesine mürettebatsız test uçuşu yapılacak. Bu uçuşun 2027'nin başlarında gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

2028'de iki güçlendiricili Long March 10 roketiyle Lanyue Ay iniş aracının mürettebatsız testi yapılacak. Test, aracın Ay yüzeyine iniş ve yüzeyden kalkış kabiliyetlerini de kapsayacak.

2029'da iki Long March 10 roketi eş zamanlı fırlatılacak. Roketlerden biri mürettebatsız Mengzhou uzay aracını, diğeri Lanyue aracını taşıyacak. İki araç Ay yörüngesinde kenetlenecek.

Son aşamada yine ikili fırlatma gerçekleştirilecek ancak bu kez Mengzhou'da mürettebat bulunacak. Bu uçuşun sonucunda insanlı Ay inişi yapılması ve görevin 2030'dan önce gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Plan Apollo 8 ve Artemis II'den ayrılıyor

Çin'in planında, en azından şimdilik, Apollo 8 veya Artemis II'ye benzer bir görev bulunmuyor. Bu görevlerde mürettebat Ay'a uçmuş, Dünya'ya dönmeden önce Ay yörüngesine girmiş veya Ay'ın yakınından geçmişti.

Mengzhou uzay aracı, astronotları alçak Dünya yörüngesindeki Çin uzay istasyonu Tiangong'a taşıyan görevlerde de kullanılacak. Bu uçuşlar, insanların bulunduğu ancak Dünya'ya daha yakın bir bölgede gerçekleşecek.

Yeni takvim, Çin'in 2030'dan önce insanları Ay'a indirme ve NASA ile ABD'yi Ay yüzeyine dönüşte geride bırakma çabalarının teknik ilerlemesini değerlendirmek için bir çerçeve sunuyor.

ABD'nin Ay hedefi Çin'den önce

NASA, insanları 2028'e kadar Ay'a indirmeyi hedefliyor. Bu tarih, Çin'in hedefinden yaklaşık bir yıl önceye denk geliyor. ABD, 15 yıldır Space Launch System roketi ve daha uzun süredir Orion uzay aracı üzerinde çalışıyor.

Bununla birlikte, SpaceX ve Blue Origin'in milyarlarca dolarlık geliştirme sözleşmelerine sahip olduğu Ay iniş aracının geliştirilmesiyle ilgili önemli soru işaretleri bulunuyor. Projelerin ilerleme durumuna bağlı olarak ABD'nin Ay'a dönüşü 2030'a veya daha sonrasına ertelenebilir.

Çin'in uzay programındaki teknik kilometre taşlarına ilişkin dışarıdan bilgi edinmek neredeyse imkânsız olsa da ülkenin Ay'a ulaşma yolunda inandırıcı ilerleme kaydettiği görülüyor. Çin İnsanlı Uzay Ajansı, Ağustos 2025'te 26 tonluk Lanyue Ay iniş aracının yüksek gerçeklikli maketini başarıyla test etti.

Test sırasında aracın ana motorları ve hassas kontrol iticileri ateşlendi. Ay'ın yerçekimini simüle etmek için dev halatlar kullanılan araç, Pekin yakınlarındaki kraterlerle kaplı bir yüzeye indi ve buradan havalandı.

2027'de Long March 10A roketiyle gerçekleştirilecek testte kullanılacak Mengzhou uzay aracı da kısa süre önce fırlatmanın yapılacağı Çin'in Hainan eyaletindeki Wenchang Uzay Fırlatma Sahası'na ulaştı.

ABD, Artemis programını yeniden şekillendiriyor

ABD hükümetinin Çin uzay programına ilişkin değerlendirmeleri sınırlı tutuluyor ancak yasa koyucular bu tehdidi ciddiye alıyor. Son 12 ayda ABD Kongresi ve Beyaz Saray, insanları Ay'a indirmeyi amaçlayan Artemis Programı'nı sadeleştirmesi için NASA Başkanı Jared Isaacman'a geniş yetkiler verdi.

Isaacman, Lunar Gateway uzay istasyonunu ve Space Launch System roketi için planlanan geliştirmeleri iptal etmek üzere harekete geçti. Ayrıca geçen hafta Orion uzay aracını alçak Ay yörüngesine çıkaracak bir yöntem bulmayı ve Blue Origin'in Ay iniş aracı geliştirmesine yardımcı olmayı amaçlayan planları açıkladı.

Isaacman, bu sırada "Görevi yerine getirme yetkisine, kaynaklara ve paydaşlarımızın desteğine sahibiz; bunu gerçekleştirebiliriz ve niyetimiz de bu" dedi.

Çin'in, büyük bir jeopolitik zafer kazanmak ve mümkünse ABD Ay yüzeyine dönmeden önce astronotlarını Ay'a indirmek istediği birkaç yıldır açık. Bu kısa vadeli rekabetin ötesinde NASA ve Çin'in uzay programı, Ay'ın Güney Kutbu'nda uzun vadeli varlık kurma kapasitesi geliştiriyor.

Yarışın ikinci aşamasında Isaacman, NASA'yı gelecek on yıl içinde Ay yüzeyinde bir üs geliştirmeye adadı.

Kapat