Aşırı tuzlu suda yaşayan gizemli yaratık! Bilim dünyasını şaşırttı

Utah'daki Büyük Tuz Gölü'nün aşırı tuzlu ve zorlu ortamında yaşayan daha önce bilinmeyen bir hayvan türü araştırmacılar tarafından ortaya çıkarıldı. Mikroskobik boyutlardaki bu organizma, Diplolaimelloides woaabi olarak adlandırılan serbest yaşayan bir nematod türüdür ve Journal of Nematology dergisinde yayınlanan yeni bir makalede ayrıntılı biçimde tanımlanmıştır. Bu önemli bulgu, uzun yıllar boyunca yalnızca iki hayvan taksonuna ev sahipliği yaptığına inanılan gölün ekosistemine ilişkin bilim insanlarının anlayışını kökten değiştirmiştir.

Üç yıl süren titiz araştırma ve keşfin hikayesi

Umut verici bir önsezi ile başlayan bu araştırma süreci, yıllar boyunca sürdürülen dikkatli ve sistemli çalışmanın ardından sonuçlanmıştır. 2022 yılında Utah Üniversitesi'nden bilim insanları, Büyük Tuz Gölü'nün izole bölgelerine yaptıkları kano ve bisiklet gezileri sırasında mikrobiyalit oluşumlarında küçük nematodlar fark etmeye başlamışlardır. Araştırmanın gerçek dönüm noktası, doktora sonrası araştırmacı Julie Jung'un canlı yuvarlak solucanları ortaya çıkaran örnekler toplamasının ardından yaşanmıştır; bu bulgu, aşırı tuzluluğuyla tanınan bir su kütlesinde oldukça şaşırtıcı bir gelişme olmuştur.

Jung, şimdi Weber Eyalet Üniversitesi'nde ders vermektedir ve keşif sürecini şöyle açıklamıştır: "Bunun muhtemelen başından itibaren yeni bir nematod türü olduğunu düşünüyorduk, ancak bu şüpheyi taksonomik açıdan doğrulamak üç yıl ek çalışma gerektirmiştir." Sonunda doğrulama elde edildiğinde, araştırma ekibi türü bilim dünyasına Diplolaimelloides woaabi olarak tanıtmıştır. Türün "woaabi" adı, atalarının yurtları gölü içeren Kuzeybatı Shoshone Ulusu Grubu'ndan yaşlılar tarafından önerilmiş ve seçilmiştir.

Tuzlu ve aşırı koşullarda geliştiği bilinen nematodlar olan Monhysteridae ailesinin bir üyesi olarak, Diplolaimelloides woaabi, Büyük Tuz Gölü'nün ekosistemine üçüncü bir metazoan taksonunu eklemiştir. Daha önce bilinen tek hayvan türleri, milyonlarca göçmen kuşu destekleyen bir besin zincirinde hayati bağlantılar oluşturan tuzlu su karidesiydi ve tuzlu su sinekleridir. Şimdi bu nematodlar, bu hayati ekolojik oyuncuların listesine katılarak, muhtemelen daha önce gözden kaçan önemli bir niş doldurabilir.

Nematodun kaynağı: Antik kökenler mi yoksa göçmen kuşlarla mı geldi?

Diplolaimelloides woaabi'nin keşfi, nematodların bu izole, aşırı tuzlu göle ilk etapta nasıl yerleştiği hakkında yeni sorular ve tartışmalar açmıştır. Araştırma ekibi tarafından yürütülen genetik analizler, solucanın iki farklı popülasyonunun varlığına işaret etmektedir. Araştırma ekibinin başkanı ve biyoloji yardımcı doçenti Michael Werner, "Ayırt edici özellikleri söylemek zor, ancak genetik olarak orada en az iki popülasyon olduğunu görebiliyoruz" demiştir.

Solucanın böylesine karayla çevrili ve aşırı bir ortamdaki varlığını açıklamak için bilim insanları radikal biçimde farklı iki hipotez ortaya atmışlardır. Birinci hipotez jeolojik temellere dayanmaktadır: türün başından beri bu gölde yaşamış olması ihtiyalidir. Werner bu konuda şunları belirtmiştir: "Bu, alfa taksonomiyi çözene kadar düşünmeyi bile bilemeyeceğiniz daha ilginç, merak uyandırıcı bazı soruları gündeme getiriyor. İki hipotez, farklı nedenlerle her ikisi de biraz çılgın olan iki model var."

Brigham Young Üniversitesi'nden bir nematolog ve makalenin ortak yazarı Byron Adams, antik köken teorisini desteklemektedir. Adams şöyle açıklamıştır: "Yani burada sahildeydik. Bu alan o deniz yolunun bir parçasıydı ve o sahile dökülen akarsular ve nehirler bu tür organizmalar için harika bir habitat olurdu. Colorado Platosu'nun yükselmesiyle, büyük bir havza oluşturdunuz ve bu hayvanlar burada tuzağa düştü. Bu, test etmemiz ve üzerinde daha fazla bilim yapmamız gereken bir şey, ama benim tercihim bu. Sıfır hipotezi, onların burada olmalarının nedeni her zaman bir şekilde burada olmuş olmalarıdır."

Ancak bu açıklamanın ciddi zorlukları bulunmaktadır. 20.000 ila 30.000 yıl önce, bölge devasa bir tatlı su kütlesi olan Bonneville Gölü'nün altında su altında kalmıştır. Werner bu durumu şöyle ifade etmiştir: "Eğer nematod 100 milyon yıl öncesinden beri endemikse, en az bir kez, muhtemelen birkaç kez tuzlulukta bu dramatik değişimlerden sağ çıkmıştır."