Arama kurtarmada kimsenin beklemediği hamle! Molozların altına ilk onlar girecek!

Queensland Üniversitesi ve Sidney Üniversitesi Yeni Güney Galler (UNSW) iş birliğiyle geliştirilen sibernetik hamam böcekleri, arama kurtarma operasyonlarında yeni bir dönemin kapılarını araladı. Avustralyalı bilim insanları, moloz ve enkaz altında kalanlara ulaşmanın zorluklarını aşmak için, insan operatörler tarafından yönlendirilebilen ve sırtında ilaç enjektörü taşıyan dev bir sibernetik hamam böceği tasarladı. Bu yenilikçi sistem, özellikle bir insanın, bir köpeğin veya klasik makinelerin giremeyeceği kadar dar alanlarda hayatta kalanlara ulaşmayı ve acil tıbbi müdahale yapmayı mümkün kılıyor. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen testlerde, sibernetik hamam böceği hedefe başarıyla yönlendirildi ve domuz derisi ile silikon ped üzerinde ilaç enjeksiyonu sağladı. Tam çalışmalarda yüzde 72, yakın mesafeden ise yüzde 95 oranında başarı elde edildi. Projenin başında Queensland Üniversitesi Makine ve Madencilik Mühendisliği Okulu Biorobotics Laboratuvarı'ndan Thang Vo-Doan ve UNSW Biyomedikal Mühendisliği ekibi yer alıyor.

Thang Vo-Doan: 'Sibernetik hamam böceğiyle kurtarma operasyonlarında yeni bir çağ başlıyor'

Sibernetik hamam böceği projesinin lideri Thang Vo-Doan, arama ve keşif görevlerinde uzun süredir kullanılan robotik böceklerin artık bir adım öteye taşındığını vurguladı. Vo-Doan, "Son yıllarda sibernetik böcekler arama ve keşif için kullanılıyordu, ancak biz bulunduktan sonra doğrudan müdahale edebilen bir sistem geliştirmek istedik" dedi. Ekip, insan ve köpeklerin ulaşamayacağı dar alanlarda, böceklerin hem yaralıları bulmasını hem de ilaç enjekte ederek hayatta kalma şansını artırmasını hedefliyor. Sibernetik hamam böcekleri, yaylı enjektör sistemleriyle kontrollü şekilde ilaç uygulayabiliyor ve laboratuvar testlerinde yüksek isabet oranlarıyla dikkat çekiyor. Projede kullanılan dev kazıcı hamam böceği, büyüdüğünde yaklaşık bir kredi kartı boyutuna ulaşıyor ve kendi ağırlığının bir ila iki katını taşıyabiliyor. Ekip, tüm sistemi 50 gramla sınırlayarak böceğin hareket kabiliyetini korudu. Testlerde, böcekler yük altında dahi hız kaybı yaşamadan hedeflerine ulaşmayı başardı.

Paraborg ile acil müdahalede devrim: Yönlendirme ve enjeksiyon sistemi ayrıntıları

Paraborg adı verilen sibernetik hamam böceği, elektriksel darbelerle yönlendiriliyor. Antenlerine ve cerci adı verilen duyusal çıkıntılarına yerleştirilen teller aracılığıyla, operatör böceğin sağa veya sola dönmesini ve hızını artırmasını sağlayabiliyor. Deneylerde, sol antene verilen uyarıların frekansı arttıkça böceğin dönüş açısı da genişledi. Cerciye gönderilen darbeler ise böceğin hızını yükseltti. Ancak sık tekrar eden sinyallerde böcekler tepki vermemeye başladığı için, kontrol cihazında karşı antene hafif darbeler gönderilerek böceğin yeniden komutlara yanıt vermesi sağlanıyor. Enjektör sistemi ise yaylı mekanizmayla çalışıyor. Operatörün gönderdiği elektrik akımıyla nikrom tel ısıtılıyor, bu tel bir balık ipi düğümünü kesiyor ve yay enjektörü hedefe fırlatıyor. İkinci bir mekanizma, kimyasal reaksiyonla karbondioksit üreterek ilacın iğneyle hedefe ulaşmasını sağlıyor. Testlerde, domuz derisinde yüzde 90, silikon pedde ise yüzde 74 başarı oranı yakalandı. Her bir enjektör birimi, üç-dört kullanımdan sonra işlevini yitiriyor. Mesafe başarıyı doğrudan etkiliyor: 15 santimetreye kadar yüzde 95, 15-25 santimetre aralığında ise başarı oranı düşüyor.

UNSW ve kurtarma ekiplerinden sibernetik hamam böceğine tam not

UNSW Tıbbi Robotik Laboratuvarı yöneticisi Thanh Nho Do, bu teknolojinin hayati önemdeki hastalara ulaşamayan sağlık ekipleri için çığır açıcı olabileceğini belirtti. Do, "Tedaviye ulaştırılamayan bir hastaya tedavinin götürülmesi, biyomedikal açıdan büyük bir fırsat" dedi. NSW İtfaiye ve Kurtarma Süpervizörü Tim Hassiotis ise sibernetik hamam böceklerinin, kurtarma ekiplerinin erişemediği noktalara ulaşarak yaralılara acil bakım sağlayabileceğini vurguladı. Hassiotis, "Bu teknoloji, kentsel arama ve kurtarma çalışmalarında ek bir değerli araç olarak öne çıkabilir" ifadelerini kullandı. Araştırma sırasında, bir böcek Wi-Fi kamerası taşıyarak operatörün hedefi görmesini sağladı. Diğer araştırma grupları sinekleri mikrorobotlara dönüştürse de, Paraborg ekibi daha büyük ve güçlü bir enjektör sistemiyle farklılaşıyor. Ancak, silikon pedin insan derisiyle tam olarak örtüşmediği ve gerçek saha koşullarının laboratuvar ortamından farklı olduğu da özellikle belirtildi. Bluetooth sinyallerinin moloz ve beton altında zayıfladığı, video akışının ise kesintiye uğrayabileceği ifade edildi. Ayrıca, enjektörün ilaç haznesi yalnızca 0.5 mL kapasiteye sahip ve ilaçların kimyasal ortamda bozulup bozulmadığı da tam olarak test edilmedi.