Antarktika'daki Thwaites buzulu yüzlerce depremle parçalanıyor

Batı Antarktika'daki Thwaites Buz Sahanlığı'na kurulan sensör ağı, bilim insanlarını şaşırtan bir keşfe yol açtı. Sismologlar, daha önceden bilinmeyen yüzlerce mikro-depremi kaydetmeyi başardı. "Buzdağı depremleri" olarak adlandırılan bu sarsıntılar, geleneksel anlamda tektonik hareketlerle ilişkili değildir. Bunun yerine, Thwaites buzulu hızla yok olurken, içindeki dev buz kütlelerinin çatlaması ve konumlarını değiştirmesiyle ortaya çıkıyor.

Buzul depremlerinin kaynağı: sıcak su ve çatlaklar

Bu olayların merkez üsleri, çok belirgin bir coğrafyaya yoğunlaşmıştır. Sıcak okyanus suyunun Thwaites buzulunun alt kısımlarını aşındırarak çatlak ağları oluşturduğu yoğun erime bölgeleri, depremlerin en sık meydana geldiği yerlerdir. Okyanus suyunun ısısı, buzulu alttan kemirerek zayıflatıyor ve bu zayıflama, buz kütlelerinin içsel gerilimlerini artırıyor. Sonuç olarak, bu gerilimler ani kırılmalar ve yer değiştirmeler şeklinde açığa çıkıyor. Thwaites buzulu, bu depremler aracılığıyla, yıkımının hızını ve şiddetini gözlemlenebilir bir şekilde ortaya koymaktadır.

Araştırmacılar, bu tür depremlerin sıklığını ölçerek, buzulun bozulma hızının gerçek zamanlı ve kesin bir göstergesini elde etmiştir. Her bir sarsıntı, buzulun ne kadar hızlı yok olduğunun bir işareti haline gelmiştir. Bu bulgu, Thwaites'in durumunu anlamak için son derece değerlidir çünkü buzulun ne zaman ve hangi hızda çökeceğini tahmin etmek, küresel iklim modelleri için kritik bilgidir.

Erime düzgün değil, felaket niteliğinde kırılmalar şeklinde oluyor

Bu keşif, bilim insanlarının buzul erimesi hakkındaki anlayışını temelden değiştirmiştir. Daha önce, araştırmacılar erime sürecinin nispeten düzgün ve kademeli bir şekilde ilerlediğini düşünüyorlardı. Ancak Thwaites buzulunun sismik aktivitesi, tamamen farklı bir resim ortaya koymaktadır. Erime, aşamalı bir süreç değil, aksine bir dizi keskin ve felaket niteliğindeki kırılma yoluyla gerçekleşmektedir. Bu, buzulun beklenmedik zamanlarda ve ani biçimde çöküşe uğrayabileceği anlamına gelmektedir.