Antarktika'da eriyen buzullarla ilgili şaşırtan sonuç

Antarktika'da eriyen buzulların, iklim değişikliğiyle mücadelede umut kaynağı olabileceği yönündeki beklentiler, Rutgers Üniversitesi'nin Batı Antarktika'da yürüttüğü yeni saha araştırmasıyla ciddi şekilde sarsıldı. Bilim insanları, Amundsen Denizi'ndeki Dotson Buz Rafı'ndan toplanan örneklerde, eriyen buzulların okyanusa saldığı demir miktarının daha önceki tahminlerden çok daha düşük olduğunu belirledi. Araştırma, Antarktika'nın küresel iklim üzerindeki etkisi ve okyanuslardaki demir döngüsü hakkında bilinenleri kökten değiştirdi. Elde edilen veriler, iklim modellerinin ve karbon döngüsünün yeniden ele alınmasını gerektirecek türden sonuçlar ortaya koydu.

Rutgers Üniversitesi: 'Eriyen buzullar beklenen demir katkısını sağlamıyor'

Yıllardır bilim dünyasında yaygın olan bir teoriye göre, Antarktika'daki buzullar eridikçe okyanusa büyük miktarda demir salınıyor ve bu demir, fitoplankton patlamalarını tetikleyerek havadaki karbondioksitin emilimini artırıyordu. Ancak Rutgers Üniversitesi'nden Prof. Rob Sherrell liderliğindeki ekip, Batı Antarktika'dan topladıkları saha verileriyle bu teoriyi sorguladı. Araştırmacılar, Dotson Buz Rafı'nın altında oluşan eriyik suyun, okyanusa daha önce sanılandan birkaç kat az demir taşıdığını tespit etti. Elde edilen bulgulara göre, okyanusa karışan çözünmüş demirin yalnızca yaklaşık %10'u eriyen sudan geliyor. Demirin büyük bölümü ise derin okyanus sularından (%62) ve kıtasal raflardaki tortulardan (%28) kaynaklanıyor. Araştırmanın baş yazarı Prof. Sherrell, "Buz raflarının altındaki eriyik suyun, okyanusa sanıldığı kadar biyoyararlı demir sağlamadığını gördük. Bu da demir döngüsüyle ilgili varsayımların gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor" dedi. Bu sonuç, özellikle iklim değişikliğiyle mücadelede demir gübrelemesi fikrine dayanan umutların zayıflamasına yol açtı.

Demir döngüsünde derin okyanus ve tortuların rolü büyüyor

Güney Okyanusu'nda demir döngüsünün kaynağıyla ilgili yapılan bu yeni ölçümler, fitoplankton büyümesi ve karbon yutaklarının geleceği açısından büyük önem taşıyor. Fitoplanktonlar, fotosentez yoluyla atmosferdeki karbondioksiti emerek iklim üzerinde kritik bir rol oynuyor. Ancak yeni bulgular, Antarktika'da eriyen buzulların bu sürece beklenen katkıyı yapmadığını gösterdi. Araştırmada, Dotson Buz Rafı'ndan alınan örneklerde, çözünmüş demirin büyük kısmının doğrudan buzulların erimesinden değil, derin okyanus sularının ve okyanus tabanındaki tortuların karışımından geldiği anlaşıldı. Rutgers Üniversitesi'nden Venkatesh Chinni, "Boşluktan çıkan çözünmüş demirin yaklaşık %90'ı, doğrudan eriyen sudan değil, derin sudan ve tortulardan sağlanıyor" ifadelerini kullandı. Ayrıca izotop analizleri, buz rafının altında çözünmüş oksijen içermeyen bir sıvı eriyik katmanının varlığına işaret etti. Bu koşullar, yer altındaki katı demir oksitlerin daha kolay çözünerek suya karışmasını sağlıyor. Ancak bu süreç, doğrudan buzulların erimesinden farklı bir mekanizmaya dayanıyor ve iklim modellerinde dikkate alınması gereken yeni bir parametre olarak öne çıkıyor.

İklim modelleri ve demir döngüsü yeniden şekilleniyor

Bu çarpıcı bulgular, Antarktika'nın iklim değişikliği üzerindeki etkisini tahmin eden mevcut modellerin önemli ölçüde gözden geçirilmesini gerektiriyor. Araştırmacılar, uzun yıllardır kullanılan bilgisayar simülasyonlarının ve teorik modellerin, demir döngüsünde eriyen buzulların rolünü abartmış olabileceğini vurguladı. Özellikle küresel ısınmanın hızlandığı bir dönemde, demir döngüsü ve karbon yutaklarının doğru anlaşılması, iklim değişikliğiyle mücadele stratejileri için kritik önemde. Prof. Sherrell, "Eriyen buzulların taşıdığı demir miktarı, önceki tahminlerden birkaç kat daha düşük. Ayrıca, bu demirin büyük bir kısmı, doğrudan eriyen buzuldan değil, yer altındaki kayaların sıvı katmana öğütülmesi ve çözünmesiyle ortaya çıkıyor" diye konuştu. Bilim insanları, subglasyal süreçlerin demir salınımı üzerindeki etkilerini tam olarak anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtti. Araştırmanın sonuçları, Communications Earth and Environment dergisinde yayımlandı ve bilim dünyasında geniş yankı uyandırdı.