Amerikan balında radyoaktif sezyum-137 tespit edildi! Bilim insanları uyarıyor

ABD'de gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırmada, Amerikan balı örneklerinde radyoaktif sezyum-137 izlerine rastlandı. Bu bulgu, 20. yüzyılda yapılan nükleer bomba denemelerinin etkilerinin günümüze kadar uzandığını gösteriyor. Çalışmaya liderlik eden bilim insanı Jim Kaste, balda tespit edilen sezyum-137 seviyelerinin insan sağlığı için risk oluşturacak düzeyde olmadığını açıkladı. Ancak araştırma, nükleer denemelerin çevresel etkilerinin ne kadar kalıcı olabileceğine dair önemli ipuçları verdi.

Jim Kaste: 'Balda sezyum-137 tespiti nükleer geçmişin izlerini gösteriyor'

Çalışmanın başındaki isim olan Jim Kaste, araştırmanın başlangıcını 2017 yılında birinci sınıf üniversite öğrencileriyle düzenlediği jeoloji seminerine dayandırdı. Kaste, öğrencilerinden laboratuvar testlerinde kullanmak üzere yerel bitki ürünleri getirmelerini istedi. Analizler sırasında, özellikle Kuzey Carolina eyaletinin Raleigh kentindeki bir çiftçi pazarından alınan bal örneğinde, diğer ürünlere göre 100 kat daha fazla sezyum-137 bulundu. Bu bulgu, nükleer test bölgelerinden binlerce kilometre uzakta bile radyoaktif izlerin taşınabildiğini ortaya koydu. Kaste, kendi çocuklarına bal yedirmeye devam ettiğini ve araştırmadan sonra bu ürünü daha fazla tükettiğini belirtti. Bilim insanı, sezyum-137'nin balda bulunmasının, nükleer denemelerin kalıcı çevresel etkilerini somut biçimde gözler önüne serdiğini vurguladı.

ABD genelinde bal örneklerinde sezyum-137 oranları dikkat çekti

Araştırma kapsamında Kuzey Amerika'nın farklı bölgelerinden toplanan 122 bal örneği laboratuvar ortamında analiz edildi. Sonuçlar, örneklerin 68'inde farklı oranlarda sezyum-137 bulunduğunu gösterdi. Florida, Georgia ve Güney Carolina eyaletlerinden alınan bal örnekleri, en yüksek radyoaktivite seviyelerine sahip oldu. Buna karşın, Virginia'nın kuzeyindeki eyaletlerde test edilen 40 bal kavanozunun yalnızca 12'sinde sezyum-137 tespit edildi. Bu farklılıkların nedenini araştıran ekip, radyoaktif izlerin yağış miktarıyla değil, toprakta bulunan potasyum seviyeleriyle ilişkili olduğunu belirledi. Potasyumun bitkiler için hayati öneme sahip olması ve sezyum-137'nin kimyasal yapısının potasyuma benzemesi, bitkilerin düşük potasyumlu topraklarda sezyum-137'yi daha fazla emmesine yol açıyor. Arılar da bu bitkilerden topladıkları nektarı kovanlarına ve dolayısıyla bala taşıyor.