Amazon ormanlarında 3 milyon kişilik antik nüfus şoku

Güneybatı Amazon'da gerçekleştirilen hava tabanlı lazer tarama çalışmaları, Aquiry olarak bilinen ve geçmişte milyonlarca insana ev sahipliği yapan kayıp bir medeniyetin izlerini gözler önüne serdi. Helsinki Üniversitesi'nin liderliğinde yürütülen araştırmada, 20 binden fazla antik tören alanı tespit edildi. Bu bulgular, Amazon'un tarihine dair bugüne kadar kabul edilen nüfus ve kültürel etki tahminlerini kökten değiştirdi. Araştırmacılar, Aquiry medeniyetinin M.Ö. 600 ile M.S. 850 yılları arasında yaklaşık 183 bin kilometrekarelik bir alanda etkili olduğunu ve bu bölgenin bir zamanlar 1,25 ila 3 milyon kişilik bir nüfusa sahip olduğunu belirtti. Elde edilen veriler, Amazon'un geçmişte sanılandan çok daha kalabalık ve gelişmiş bir uygarlığa ev sahipliği yaptığını gösteriyor.

Helsinki Üniversitesi'nden Amazon'da dev keşif: 20 bin tören alanı bulundu

Helsinki Üniversitesi'nden bilim insanlarının yürüttüğü lazer tarama çalışması, Amazon ormanlarının altında kaybolmuş bir medeniyete ait 20 binden fazla tören toprağının izini sürdü. Araştırmacılar, bölgenin temsilci bir kesiminde 400'den fazla iyi korunmuş anıtsal tören alanı ve çeşitli yerleşim kalıntılarını belirledi. Bu alanlar, Amazon'un toplam yüzölçümünün yalnızca yüzde 3'ünü oluşturmasına rağmen, tahmin edilen nüfus yoğunluğu ve tören alanlarının sayısı, bölgenin geçmişteki sosyal ve kültürel canlılığını gözler önüne seriyor. Bilim insanları, bu bulguların Amazon'daki antik toplulukların sanılandan çok daha büyük ve örgütlü olduğunu ortaya koyduğunu vurguladı. Özellikle Aquiry medeniyetinin devasa tören merkezleri inşa ettiği ve bu alanların, topluluklar arası ilişkileri güçlendirmek, siyasi kararları almak ve toplumsal etkinlikler düzenlemek için kullanıldığı belirtildi.

Aquiry medeniyeti Amazon'un ekolojisini ve iklimini kalıcı biçimde etkiledi

Aquiry medeniyetinin Amazon ekosistemi üzerindeki etkileri, yalnızca nüfus ve tören alanlarının büyüklüğüyle sınırlı kalmadı. Araştırmada, bu antik toplulukların ormanları dönüştürdüğü, bambusuz orman alanlarını yakarak mısır, kabak ve manyok tarlaları açtığı, ayrıca anıtsal tören merkezleriyle bu alanları birbirine bağlayan geniş yollar inşa ettiği tespit edildi. Tarım faaliyetlerinin yanı sıra, Aquiry halkı bahçecilikle uğraşarak topraklarında değerli ağaç türlerinin yayılmasına öncülük etti. Bugün Amazon'da hâlâ bulunan Brezilya fındığı ağacı ve şeftali palmiye gibi protein açısından zengin türlerin, bu uzun vadeli insan etkisinin bir sonucu olduğu düşünülüyor. Baş araştırmacı Martti Pärssinen, "Amazon bölgesinin geçmişine dair anlayışımızı altüst eden veriler elde ettik" diyerek, bu bulguların bölgenin biyokültürel tarihini ve iklim modellerini yeniden değerlendirmek gerektiğine işaret etti. Araştırmacılar, Aquiry'nin karbon üretimi ve dengesi üzerinde de önemli bir rol oynadığını, bu etkinin gelecekteki iklim analizlerinde mutlaka hesaba katılması gerektiğini belirtti.

Lazer tarama teknolojisiyle Amazon'un gizli tarihine ışık tutuldu

Amazon ormanlarının altında saklı kalan bu devasa medeniyetin izleri, hava tabanlı lazer tarama (LiDAR) teknolojisi sayesinde gün yüzüne çıktı. Finlandiya Coğrafi Araştırma Enstitüsü'nden Juha Hyyppä'nın teknik yürütücülüğünde, yaklaşık 4.500 kilometrekarelik bir alan sistematik olarak tarandı ve daha önce hiç incelenmemiş bölgelerde binlerce antik yapı tespit edildi. Araştırma sırasında, 450 kilometre uzunluğunda düz transektler uçularak, her 10 kilometrede bir 1 kilometre genişliğinde şeritler haritalandı. Bu yöntem, büyük bir sürekli alanı kapsama imkânı sağladı ve Amazon'un derinliklerinde saklanan geniş geometrik şekiller, uzun ve düz yollar gibi yapılar ortaya çıkarıldı. Turku Üniversitesi'nden Risto Kalliola, bu yapıların farklı boyut, şekil ve inşa yöntemlerinin, bölgenin coğrafi ve kültürel çeşitliliğini yansıttığını belirtti. Dijital arazi modellerinde gölge ve renklerle vurgulanan bu yapılar, Amazon medeniyetinin ne kadar gelişmiş ve örgütlü olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.