ANASAYFA
TV PROGRAMLARI
PROGRAMLAR
YAYIN AKIŞI
CANLI YAYIN
24 RADYO
REKLAM
İLETİŞİM VE KÜNYE

ABD'nin Grönland harekatı NATO'yu harekete geçirdi

Deniz Zeybek - | Son Güncelleme Tarihi:
ABD'nin Grönland harekatı NATO'yu harekete geçirdi

ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı zorla ilhak etme tehditleri karşısında, Almanya, İsveç, Fransa ve Norveç gibi NATO ülkeleri Danimarka ile ortak tatbikat düzenlemek üzere Grönland'a askeri personel göndermeye başladı. Bu hamle, Avrupa'nın ABD liderliğindeki güvenlik ittifakında yaşanan benzeri görülmemiş bir krizi göstermektedir.

Kapat

HABERİN DEVAMI

Avrupa ülkeleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Arktik adasını zorla ilhak etme tehditleri tırmanırken, Grönland'a asker konuşlandırma kararı almıştır. Bu gelişme, NATO'nun en büyük ve en güçlü üyesinin bir diğerinin topraklarını ilhak etme ihtimalini gündeme getirerek, Avrupa'nın on yıllardır süren ABD liderliğindeki güvenlik ittifakını ciddi bir krize sokmuştur. Trump, petrol yöneticileriyle yaptığı basın toplantısında "Grönland konusunda bir şeyler yapacağım, beğenseler de beğenmeseler de" diyerek kararlılığını ortaya koymaktan çekinmemiştir.

Grönland'ın savunmasından sorumlu olan Danimarka, Grönland'a yapılacak herhangi bir saldırının NATO'yu neredeyse sona erdireceği konusunda uyarıda bulunmuş ve Çarşamba günü "NATO müttefikleriyle yakın işbirliği içinde" askeri varlığını genişlettiğini duyurmuştur. Bu açıklama, Avrupa'nın Trump'ın tehditlerine karşı ne kadar ciddi bir şekilde tepki verdiğini göstermektedir.

Avrupa ülkelerinin dayanışma gösterisi

Almanya, İsveç, Fransa ve Norveç, bu hafta Danimarka birlikleriyle ortak bir tatbikat için Grönland'a askeri personel gönderdiklerini doğrulamışlardır. Alman Savunma Bakanlığı, Danimarka'nın davetlisi olarak diğer ortak ülkelerle birlikte "bir keşif görevi" için Perşembe günü Grönland'a 13 askeri personelden oluşan bir "keşif ekibi" gönderdiğini açıklamıştır. İsveç de Danimarka'nın talebi üzerine Çarşamba günü Grönland'a belirtilmemiş sayıda asker göndermiş, Başbakan Ulf Kristersson bu kararı sosyal medyada duyurmuştur.

İsveç subayları, diğer müttefik ülkelerden gelen askerlerden oluşan bir grubun parçası olacak ve birlikte "Operasyon Arktik Dayanıklılık" adlı yaklaşan bir tatbikata hazırlanacaklardır. Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransa'nın da bu operasyona katılacağını belirtmiş ve "İlk Fransız askeri birlikleri zaten yolda. Diğerleri takip edecek" diye açıklamıştır. Norveç de Grönland'a iki savunma personeli göndererek bu dayanışma gösterisine katılmıştır.

NATO ülkelerinin diğer NATO ülkelerinde eğitim için asker göndermesi olağandışı değildir ve ABD de dahil olmak üzere müttefiklerin Kuzey Kutup Dairesi'nde ortak tatbikatları artırma yönünde yıllardır süren bir çaba vardır. Ancak Avrupa ülkelerinin son açıklamalarının hem zamanlaması hem de sembolizmi, NATO içinde benzeri görülmemiş bir gerginlik döneminde önemli bir dayanışma gösterisidir.

Konsolosluk açılışları ve diplomatik adımlar

Kanada ve Fransa, Grönland'ın başkenti Nuuk'ta konsolosluk açmayı planladıklarını söylemiştir. Fransa, geçen yıldan beri üzerinde çalışılan bir hamle olan 6 Şubat'ta Grönland'da bir konsolosluk açacağını duyurmuştur. Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, Pazar günü sosyal medyada Grönlandlı ve Danimarkalı mevkidaşlarını arayarak "Danimarka Krallığı ve Grönland'ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne Kanada'nın sarsılmaz desteğini" yinelemiştir.

Anand, Kanada'nın resmi konsolosluğunu Nuuk'ta açmak ve Kanada'nın Arktik'te "bölgesel güvenlik ve korumaya derin bağlılığını" iletmek için "önümüzdeki haftalarda" Grönland'a seyahat edeceğini söylemiştir. Bu adımlar, Grönland'ın uluslararası arenada ne kadar önemli bir konuma sahip olduğunu ve Avrupa ülkelerinin bölgeye ne kadar ciddi bir şekilde bağlı olduğunu göstermektedir.

Danimarka ve ABD arasındaki görüşmeler

Avrupa'nın Grönland'a konuşlandırma haberi, Trump'ın Truth Social'da ABD'nin Grönland kontrolünden "daha az olan her şeyin" "kabul edilemez" olduğunu söylemesinden saatler sonra, Danimarkalı ve Grönlandlı yetkililerin Çarşamba günü ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile görüşmesiyle gelmiştir. Trump, Çarşamba sabahı erken saatlerde "NATO, Grönland BİRLEŞİK DEVLETLER'in elinde olduğunda çok daha güçlü ve etkili hale gelir" diye yazarak, ABD'nin Grönland kontrolünün NATO'ya da fayda sağlayacağını savunmuştur.

Bu toplantı çok az somut sonuç vermiştir. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, kendisinin ve Grönlandlı meslektaşının Rubio ve Vance ile "açık ama aynı zamanda yapıcı bir tartışma" yaptığını, ancak "temel bir anlaşmazlığın" devam ettiğini belirtmiştir. Yine de Rasmussen, tarafların önümüzdeki haftalarda toplanması beklenen "ortak bir yol bulup bulamayacaklarını araştırmak için yüksek düzeyli bir çalışma grubu" oluşturmayı kabul ettiklerini söylemiştir.

NATO'nun temel ilkesi ve Fransa'nın uyarısı

NATO, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü olarak, 30 Avrupa devletinin yanı sıra ABD ve Kanada arasında uzun süredir devam eden bir askeri ittifaktır. Bu ittifak, herhangi bir üyeye yapılan saldırının hepsine yapılmış bir saldırı olarak kabul edilmesi ilkesi üzerine inşa edilmiştir. Bu durum, ABD'nin Grönland'a yönelik tehditlerini – Danimarka ile ilişkisi nedeniyle NATO'nun bir parçası olan – bu kadar olağanüstü kılan şeydir.

Danimarka savunma bakanı Troels Lund Poulsen, ABD'nin Grönland'a olası bir saldırısını "tamamen varsayımsal" olarak nitelendirmiş ve "Bir NATO ülkesinin başka bir NATO ülkesine saldırması pek olası değil" demiştir. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, ABD'yi Grönland'ı tehdit etmeyi bırakmaya çağırarak, "Başka bir NATO üyesine saldırmak mantıklı olmaz, hatta Amerika Birleşik Devletleri'nin çıkarlarına aykırı olur... ve bu nedenle bu şantaj açıkça durmalıdır" demiştir.

Tüm bu gelişmeler, Grönland meselesinin sadece bölgesel bir kriz olmaktan çıkıp, NATO'nun temel yapısını ve Transatlantik ilişkilerini sorgulayan bir sorun haline geldiğini göstermektedir. Avrupa ülkelerinin Grönland'a asker konuşlandırması, Trump'ın tehditlerine karşı birlik ve beraberlik mesajı vermek anlamına gelmektedir. Bu hamle, Avrupa'nın kendi güvenliğini sağlamak için ne kadar kararlı olduğunu ve NATO ittifakının değerini korumak için ne kadar istekli olduğunu ortaya koymaktadır.


Etiketler:
Grönland NATO Trump Danimarka Arktik