ABD'de 41 kez kaydedildi! Ağaçların fırtınada yaydığı koro ışığı şaşırttı

Pennsylvania Eyalet Üniversitesi'nden meteorolog Patrick McFarland liderliğindeki bilim ekibi, ABD'nin doğu kıyısında gerçekleşen fırtınalar sırasında ağaçların yayımladığı 'koro' adı verilen ultraviyole ışık patlamalarını ilk kez doğrudan gözlemledi. Araştırmacılar, daha önce yalnızca laboratuvar ortamında simüle edilen ve varlığı uzun süredir tartışılan bu fenomenin, gerçek fırtına koşullarında da meydana geldiğini kanıtladı. Elde edilen bulgular, ormanlarda fırtına sırasında yaşanan elektriksel değişimlerin, ağaçların yaprak uçlarında gözle görülemeyen ancak hassas cihazlarla tespit edilebilen kısa süreli ultraviyole ışık yayılımına neden olduğunu ortaya koydu.

Patrick McFarland ve ekibinden doğada ilk koro gözlemi

Koro fenomeni, daha önce yalnızca laboratuvar ortamında yeniden yaratılmış ve teorik olarak varlığı öne sürülmüştü. Ancak Patrick McFarland ve ekibi, bu gizemli olayı doğada belgelemek için özel olarak donatılmış bir araçla fırtına takibi yaptı. Araştırmacılar, 2013 model bir Toyota Sienna'nın üzerine monte ettikleri hava durumu istasyonu, elektrik alanı dedektörü, lazer mesafe ölçer ve ultraviyole kameradan oluşan sistemle, fırtına sırasında ağaçların yaydığı ışığı tespit etmeye çalıştı. Ekip, özellikle Kuzey Carolina'da yaşanan şiddetli bir fırtına sırasında, tatlı sakız (Liquidambar styraciflua) ve loblolly çamı (Pinus taeda) gibi ağaçlarda, 0.1 ila 3 saniye arasında süren 41 farklı ultraviyole ışık patlamasını kaydetti. Bu ışık patlamalarının, yapraktan yaprağa zıplayarak ve bazen aynı yaprak üzerinde tekrar ederek düzensiz bir şekilde yayıldığı gözlemlendi. Laboratuvarda yapılan deneylerle örtüşen bu bulgular, koro fenomeninin doğadaki varlığını kesin olarak doğruladı.

Koro fenomeninin atmosfer ve ekoloji üzerindeki etkileri tartışılıyor

Koro olarak adlandırılan bu ultraviyole ışık yayılımı, fırtına sırasında bulutlar ile yer arasındaki elektrik yüklerinin ağaç gövdesi ve dalları boyunca ilerlemesiyle ortaya çıkıyor. Yüksek nem içeren ağaç yapıları, elektrik akımının geçişi için uygun bir yol oluşturuyor. Ancak yükün ilerlemesi, havadaki yalıtkan tabaka nedeniyle yaprak uçlarında birikiyor ve burada kısa süreli ultraviyole ışık patlamaları meydana geliyor. Araştırma ekibi, bu patlamaların her biri için yaklaşık 100 milyar fotonun yayıldığını ve dalga boyunun yaklaşık 260 nanometre olduğunu belirtti. Koro fenomeni, Pennsylvania'dan Florida'ya kadar uzanan geniş bir bölgede, farklı fırtına koşullarında tekrar tekrar gözlemlendi. Bilim insanları, bu olayın ağaçlar tarafından yayılan hidrokarbonların giderilmesi, yaprak hasarı ve fırtına elektrifikasyonu üzerinde önemli etkiler yaratabileceğini vurguladı. Ayrıca, koro fenomeninin atmosfer kimyası, orman ekolojisi ve ağaç sağlığı üzerindeki uzun vadeli sonuçlarının henüz tam olarak anlaşılamadığı belirtiliyor.