ABD Yüksek Mahkemesi'nden Trump'a kritik yetki kararı

ABD Yüksek Mahkemesi, pazartesi günü Donald Trump için hem tarihi bir zafer hem de üç önemli yenilgiyle sonuçlanan kritik kararlar açıkladı. Başkanlık yetkilerini genişleten kararla Trump'a önemli bir avantaj sağlanırken, aynı gün içinde Federal Rezerv ve seçim yasalarıyla ilgili davalarda Trump'ın beklentileri karşılanmadı. Ayrıca, Trump'ın iftira davasındaki temyiz başvurusu da sessizce reddedildi. Bu gelişmeler, ABD'nin siyasi ve hukuki dengelerinde önemli değişimlerin habercisi olarak değerlendiriliyor.

Yüksek Mahkeme'den Trump'a başkanlık yetkilerini artıran karar

ABD Yüksek Mahkemesi, yaklaşık bir asırdır uygulanan bir geleneği sona erdirerek, başkanın bağımsız düzenleyici kurumlar üzerindeki kontrolünü önemli ölçüde artıran bir karara imza attı. Mahkeme, başkanın, Kongre tarafından bağımsız olarak kurulan ve başkanlık yetkisinden izole edilmesi amaçlanan federal düzenleyici kurum üyelerini görevden alma hakkına sahip olduğuna hükmetti. Bu karar, Trump'ın Federal Ticaret Komisyonu'nda yaşadığı bir anlaşmazlık vesilesiyle gündeme geldi. Mahkemenin altı muhafazakâr yargıcı, başkanların bu tür komisyon üyelerini görevden alabilmesine onay verirken, üç liberal yargıç karara karşı çıktı. Baş Yargıç John Roberts, çoğunluk görüşünde, "Başkanın yetkisini kullanan astlar, başkan tarafından görevden alınabilir" diyerek, başkanın halka karşı hesap verebilirliğini vurguladı. Bu emsal karar, sadece Federal Ticaret Komisyonu'nu değil, seçim yasalarını yorumlayan, iletişim politikalarını belirleyen, iş uyuşmazlıklarını çözen, finansal ve çevresel düzenlemeleri oluşturan diğer tüm düzenleyici kurumları da kapsayacak. Uzmanlar, bu kararın, başkanlık değişimlerinde politikaların daha hızlı ve köklü biçimde değişmesine zemin hazırlayacağını belirtiyor. Trump, kararı "90 yıllık emsal tamamen ve kesin bir şekilde iptal edildi" sözleriyle kutladı ve başkanlık yetkisinin en çok ihtiyaç duyulan bir dönemde genişlediğini savundu.

Trump, Federal Rezerv ve seçim yasalarında beklediğini bulamadı

Mahkemenin aynı gün açıkladığı diğer iki kararda ise Trump'ın talepleri karşılık bulmadı. İlk olarak, Trump'ın Federal Rezerv Yönetim Kurulu üyesi Lisa Cook'u görevden alma girişimi, Yüksek Mahkeme tarafından reddedildi. Kararda, iki muhafazakâr yargıç, üç liberal yargıçla birlikte hareket ederek, başkanların Federal Rezerv üzerinde sınırsız yetkiye sahip olamayacağına hükmetti. Baş Yargıç Roberts, Cook'un görevden alınmasına karşı savunma hakkının bulunduğunu ve iddiaların daha fazla kanıt gerektirdiğini belirtti. Ayrıca, başkanların Federal Rezerv üzerinde tam kontrol sağlaması durumunda ortaya çıkabilecek olumsuz sonuçlara dikkat çekti. Trump, Cook'u ipotek dolandırıcılığıyla suçlamış olsa da, mahkeme, bu iddiaların yeterince temellendirilmediği görüşünde birleşti. İkinci olarak, seçim yasalarıyla ilgili davada mahkeme, seçim günü postaya verilen ancak sonrasında ulaşan oy pusulalarının sayılmasına ilişkin Trump'ın taleplerini reddetti. Kararda, eyaletlerin kongre seçimlerinin zaman, yer ve şekli konusunda geniş yetkilere sahip olduğu vurgulandı. Trump'ın seçimlerde postayla oy kullanımının dolandırıcılığa açık olduğu yönündeki iddiaları da mahkeme tarafından kabul görmedi. Amy Coney Barrett tarafından kaleme alınan çoğunluk görüşünde, bu tür meselelerin "demokratik süreç" içinde çözülmesi gerektiği ifade edildi. Trump ise, Kongre'yi postayla oy kullanımını kısıtlayan bir seçim reformu yasası geçirmeye çağırdı. Ancak, bu yasa Demokratların ve bazı Cumhuriyetçilerin direnciyle Senato'da engellendi.