ABD istihbaratından Çin uyarısı! Uzaydaki uydular yeni bir tehditle karşı karşıya kalabilir

ABD Savunma İstihbarat Ajansı (DIA), Çin'in 2020'lerin sonlarına doğru uzay tabanlı yönlendirilmiş enerji silahlarıyla uyduları tehdit edebileceği uyarısında bulundu. Pazartesi yayımlanan rapora göre bu kapasite, Pekin'in hâlihazırda uyduları karıştırabilen, zayıflatabilen veya hasara uğratabilen karadan konuşlu sistemlerine yeni bir uydu karşıtı kabiliyet ekleyebilir.

Gizlilik derecesi bulunmayan ve temmuz ayı itibarıyla güncel olan rapor, Çin, Rusya, İran ve Kuzey Kore'nin uzay alanındaki tehditlerini ele alıyor. Rapor, ABD'nin kendi uydu karşıtı kabiliyetleri hakkında daha açık konuşmaya başladığı bir dönemde yayımlandı. ABD'li askeri yetkililer geçen ay ülkenin yörüngede silahlara sahip olduğunu ilk kez kabul etmişti.

Çin daha yüksek yörüngeleri hedefleyebilir

Challenges to Security in Space başlıklı raporda, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun yönlendirilmiş enerji silahlarını uydular üzerinde geri döndürülebilir ve geri döndürülemez etkiler yaratabildikleri için ideal uzay karşıtı sistemler olarak gördüğü belirtildi.

Rapora göre Çin, 2020'lerin sonlarına doğru daha yüksek yörüngelerdeki uyduları tehdit edebilecek uzay tabanlı yönlendirilmiş enerji sistemlerini ve daha yüksek güçlü karadan konuşlu yönlendirilmiş enerji silahlarını kullanıma sunabilir. Raporda Çin'in lazer, yüksek güçlü mikrodalga, parçacık ışını veya bunların birleşimini geliştirip geliştirmediği açıklanmadı.

Geri döndürülebilir saldırılar arasında uydu sinyallerini karıştırmak ve optik sistemleri geçici olarak kör etmek bulunuyor. DIA, 2021'de Çin Halk Kurtuluş Ordusu medyasının lazer silahlarının "altın çağa" girdiğini savunduğunu ve sensörleri geçici olarak kör etmenin bu silahların operasyonel kullanım alanlarından biri olduğunu bildirdi.

Geri döndürülemez saldırılar ise kalıcı hasar vermeyi amaçlıyor. Bu kapsamda lazerle uyduda delik açılması, yüksek güçlü mikrodalgalarla hassas sistemlerin devre dışı bırakılması, güneş panellerine aerosol pigment püskürtülmesi, doğrudan yükselişli önlemeler ve uzayda nükleer silah kullanılması gibi seçenekler yer alabilir. Bir uyduyu başka bir uyduyla fiziksel olarak etkisiz hâle getirmek de olası yöntemler arasında bulunuyor.

Çin'in istihbarat uyduları üç kattan fazla büyüdü

Çin'in yörüngedeki varlığı son yıllarda hızla genişledi. Raporda, Pekin'in istihbarat, gözetleme ve keşif uydusu filosunun Temmuz 2026 itibarıyla 510'dan fazla sistem içerdiği ve 2018'den bu yana üç kattan fazla büyüdüğü belirtildi.

DIA, bu uyduların çoğunun görünüşte ticari ve sivil görevlerle bağlantılı olduğunu, ancak çift kullanımlı kapasiteleri ve Çin'in askeri-sivil füzyon politikaları nedeniyle topladıkları verilerin Çin Halk Kurtuluş Ordusu tarafından kullanılabileceğini bildirdi.

Çin, uzay uçakları gibi yeni kavramlara yönelik kapasitesini de geliştiriyor. Yönlendirilmiş enerji silahları uydulara yerleştirilebildiği gibi, deneysel görevlerde veya sınırlı kapasiteyle kullanılan uzay uçaklarına da eklenebilir. Bu araçlar, uydulara kıyasla daha öngörülemez hareket edebilir.

Çin akademisi uzay tabanlı silahları araştırıyor

Rapor ayrıntılı bilgi vermese de Çin akademisinin yıllardır uzay tabanlı silahlar üzerinde çalıştığı belirtildi. DIA'ya göre hükümetle bağlantılı akademisyenler en az 2006'dan bu yana yörüngeden kara, deniz veya hava hedeflerine saldırmak için kullanılabilecek uzay tabanlı kinetik silahlarla ilişkili havacılık ve uzay mühendisliği teknolojilerini araştırıyor.

Bu araştırmalar, hedefleme amacıyla yeniden giriş, faydalı yükün ayrılması, taşıyıcı araçlar ve transfer yörüngelerine ilişkin yöntemleri kapsıyor.

DIA, Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun uydu karşıtı doktrininin büyük bölümünün bu sistemleri bölgesel bir çatışmaya dış müdahaleye karşı caydırıcı veya çatışmanın tırmanmasını yönetme aracı olarak gördüğünü belirtti. Çin ilk saldırıyı seçerse ABD ve müttefiklerinin uzay tabanlı algılama ile iletişim için kullandığı uyduların başlıca hedefler arasında yer alabileceği kaydedildi.

Çin uydusu başka bir uyduyu yörüngeden çıkardı

DIA raporuna göre Çin'in kamuoyunca bilinen uzay tabanlı uydu karşıtı kabiliyetleri, diğer uydulara yaklaşabilen ve onları takip edebilen sistemlere odaklanıyor. 2022'de bir Çin uydusunun başka bir uyduyu yakaladığı, normal jeosenkron yörüngesinden çıkardığı ve "süper mezarlık sürüklenme yörüngesi"ne taşıdığı gözlemlendi.

Bu olay, inceleme veya müdahale amacıyla diğer uydulara yaklaşabilen sistemlerin kullanım alanlarına ilişkin soruları artırdı. Bu tür uyduların oluşturabileceği tehdit, Rus uydusu Kosmos 2612'nin bu ayın başında Ukrayna'ya görüntü sağlayan ICEYE şirketine ait ABD tescilli ICEYE-X36'nın yaklaşık 26 metre yakınına gelmiş olabileceğinin ortaya çıkmasıyla yeniden gündeme geldi.

Herhangi bir temas veya hasar tespit edilmedi. Ancak olay, Rus uydusunun ICEYE-X36'ya kasıtlı ya da istemeden zarar vermiş olabileceği endişelerine yol açtı.