5 bin yıllık buzun altından çıkan bakteri antibiyotiklere meydan okuyor

Romanya'nın kuzeybatısında yer alan Scărişoara Mağarası'nda yapılan bilimsel araştırmalar, modern tıbbın karşı karşıya olduğu antibiyotik direnci sorununa yeni bir boyut kazandırdı. Bilim insanları, mağaranın derinliklerinde 5 bin yıl boyunca donmuş halde kalan bir bakteri türünün, günümüzde yaygın olarak kullanılan on farklı antibiyotiğe karşı dirençli olduğunu tespit etti. Bu çarpıcı bulgu, antibiyotik direncinin yalnızca modern çağın bir sonucu olmadığını, doğal koşullarda da binlerce yıl boyunca gelişebildiğini gözler önüne serdi.

Antibiyotik direnci antik çağlara uzanıyor

Scărişoara Mağarası'nda keşfedilen Psychrobacter SC65A.3 adlı bakteri suşu, 5 bin yıllık buz tabakasının altında korunmuş halde bulundu. Araştırmacılar, bu bakterinin sekiz farklı antibiyotik sınıfına ait on modern ilaca dirençli olduğunu belirledi. Romanya Akademisi Biyoloji Enstitüsü'nden Dr. Cristina Purcarea, söz konusu bakteri suşunun 100'den fazla antibiyotik direnç geni taşıdığını açıkladı. Bu genlerin, bakterinin aşırı soğuk ve izole ortamlarda hayatta kalmasını sağladığı gibi, günümüzde tüberküloz, kolit ve idrar yolu enfeksiyonları gibi ciddi hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlara karşı da direnç geliştirdiği vurgulandı. Araştırmacılar, bu bulgunun antibiyotik direncinin doğal evrimsel süreçlerle binlerce yıl önce de ortaya çıkabileceğini gösterdiğini ifade etti.

Mağaranın Büyük Salon olarak bilinen bölümünden alınan 25 metrelik buz çekirdeği üzerinde yapılan analizler, yalnızca Psychrobacter SC65A.3 değil, farklı bakteri türlerinin de düşük sıcaklıklarda yaşamlarını sürdürebildiğini ortaya koydu. Bilim insanları, bu bakterilerin genetik dizilimlerini inceleyerek, soğuk ortamlara uyum sağlayan ve antibiyotik direnci kazandıran genleri tespit etti. Bu çalışmalar, antimikrobiyal direncin yalnızca insan eliyle değil, doğada da kendiliğinden gelişebileceğini ortaya koydu.

Antibiyotik direnci küresel bir tehdit olmaya devam ediyor

Antibiyotik direnci, günümüzde dünya genelinde her yıl milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine yol açan ciddi bir sağlık sorunu olarak öne çıkıyor. Avrupa'da her yıl 35 binden fazla ölüm antibiyotik direnciyle ilişkilendiriliyor ve bu sayının önümüzdeki yıllarda daha da artması bekleniyor. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), yaşlanan nüfus, ilaçların aşırı kullanımı ve enfeksiyon kontrolündeki eksikliklerin antibiyotik direncinin yayılmasında etkili olduğunu rapor etti. Ayrıca, ilaçlara dirençli patojenlerin sınırları aşarak hızla yayılması da tehlikenin boyutunu artırıyor.