5 bin yıllık bakteri alarmı! Modern tedavilere meydan okuyor

Romanya'daki Scărişoara Buz Mağarası'nda yapılan bilimsel kazı çalışmasında, yaklaşık 5 bin yıl önce oluşmuş buz tabakası içinde donmuş bir bakteri gün yüzüne çıkarıldı. Romanya Akademisi'nden araştırmacıların yürüttüğü incelemede, Psychrobacter SC65A.3 adlı bu bakteri, modern hastanelerde yaygın biçimde kullanılan 28 antibiyotiğin 10'una karşı dirençli çıktı. Araştırma, antik çağlardan günümüze kadar uzanan antibiyotik direncinin doğal çevrede çok daha eskiye dayandığını gözler önüne serdi. Uzmanlar, bu bulgunun hem sağlık sektörü hem de bilim dünyası için çarpıcı sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

Romanya Akademisi ekibi: Antibiyotik direnci binlerce yıl öncesine uzanıyor

Romanya Akademisi'nde görevli bilim insanları, Scărişoara Buz Mağarası'nın Büyük Salonu'nda 25 metre derinliğe ulaşan bir buz çekirdeği çıkardı. Bu çekirdek, yaklaşık 13 bin yıllık iklim ve mikrobiyal geçmişin izlerini taşıyor. Araştırmacılar, 5 bin yıl öncesine ait buz katmanında izole ettikleri Psychrobacter SC65A.3 bakterisinin genomunu analiz etti. Gen haritası, bakterinin soğuk ortamlara ve düşük besin koşullarına dayanmasını sağlayan genlerin yanı sıra, günümüzün en güçlü antibiyotiklerine karşı direnç sağlayan genleri de barındırdığını gösterdi. Bu bulgu, antibiyotik direnci kavramının yalnızca modern tıbbın bir sonucu olmadığını, doğada binlerce yıl boyunca evrimleşmiş bir özellik olduğunu ortaya koydu.

Bilim insanları: Antik bakteriler modern tedavilere meydan okuyor

Laboratuvar ortamında yapılan testlerde, SC65A.3 bakterisinin rifampisin, vankomisin, siprofloksasin, trimetoprim, klindamisin ve metronidazol gibi sekiz farklı antibiyotik sınıfına ait on ilaca karşı dirençli olduğu tespit edildi. Bu, şimdiye kadar bu kadar geniş bir antibiyotik direnç profiline sahip ilk bakteri olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, soğuk ortamlara uyum sağlamış mikropların, antibiyotik direnç genleri için uzun vadeli bir rezervuar oluşturduğuna dikkat çekti. Ayrıca, bakterinin genomunda antibiyotik direnciyle ilişkili 100'den fazla gen ve fonksiyonu henüz bilinmeyen yaklaşık 600 gen bulunduğu belirlendi. Bu genlerden 11'inin, diğer mikropları öldürebilen veya büyümelerini yavaşlatabilen bileşikler ürettiği anlaşıldı.

Scărişoara Buz Mağarası'ndan çıkan bakteri: Hem risk hem fırsat sundu

Psikrobakter SC65A.3, laboratuvar testlerinde Staphylococcus aureus, Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae gibi tehlikeli patojenlerin gelişimini durdurmayı başardı. Araştırmanın ortak yazarı Cristina Purcarea, bu bakterinin bir yandan modern antibiyotiklere karşı dirençli olmasının endişe verici olduğunu, öte yandan sahip olduğu enzimatik aktivitelerin biyoteknolojik uygulamalar için umut vadettiğini söyledi. Bilim insanları, buz çekirdeğinde bulunan genlerin, gelecekte yeni antimikrobiyal ilaçların geliştirilmesinde ve endüstriyel enzimlerin elde edilmesinde değerli bir kaynak olabileceğini belirtti. Ancak uzmanlar, laboratuvarlarda bu tür antik mikropların sıkı güvenlik önlemleriyle incelenmesi gerektiği konusunda uyarıda bulundu.