400 yıl sonra geri döndüler! Şehrin kaderi değişti

Londra'nın batısındaki Ealing semtinde, uzun yıllardır yaşanan sel sorununa çözüm arayan yerel yönetim ve doğa korumacıları, sıra dışı bir yönteme başvurdu. 2023 yılında başlatılan projeyle, yaklaşık 400 yıl önce nesli tükenen kunduzlar, Paradise Fields adlı 24 dönümlük alana yeniden yerleştirildi. Kunduzların bölgeye dönmesiyle birlikte, şiddetli yağışlarda sıkça yaşanan sel baskınlarının önüne geçildi. Yerel yetkililer, bu doğal mühendislerin kentsel alanda oluşturduğu sulak alanların, sel riskini belirgin şekilde azalttığını açıkladı.

Ealing'de kunduzlar sel riskini düşürdü

Ealing semtinde yıllardır devam eden sel baskınlarının çözümü için önce geleneksel mühendislik projeleri gündeme geldi. Beton ve ağır makinelerle yapay bir rezervuar inşa edilmesi planlandı. Ancak, Ealing Kunduz Projesi'nin başında bulunan veteriner ve yaban hayatı korumacısı Sean McCormack ve ekibi, doğa temelli bir çözüm önererek kunduzları bölgeye getirmeye karar verdi. 2023'te Paradise Fields'a beş kunduzun taşınmasıyla başlayan proje, kısa sürede etkisini gösterdi. Kunduzlar, dişleriyle ağaç dallarını oyarak doğal barajlar ve göletler oluşturdu. Bu barajlar, yağmur sularını tutarak sel riskini azalttı ve arazinin sünger gibi suyu emmesini sağladı. McCormack, "Paradise Fields'ta on yıl sonra ilk kez sel baskını yaşanmadı" diyerek projenin başarısına dikkat çekti. Kunduzların oluşturduğu yeni habitatlar, kuşlar, kelebekler, yarasalar ve tatlı su canlıları gibi birçok türün bölgeye geri dönmesini sağladı. Şu anda alanda sekiz kunduz bulunuyor ve yeni doğan yavruların sayısı merakla bekleniyor.

Kunduzlar doğal mühendislikte çığır açtı

Kunduzlar, Birleşik Krallık'ta yaklaşık dört asır önce kürkleri ve miskleri için avlanarak yok edilmişti. Son yıllarda ise bu yarı sucul kemirgenler, doğal mühendislik yetenekleri sayesinde yeniden doğaya kazandırılıyor. Kunduzların dişleri, ağaçları kolayca oymalarını sağlıyor ve inşa ettikleri barajlarla doğal rezervuarlar oluşturuyorlar. Bu barajlar, yalnızca sel kontrolüyle sınırlı kalmıyor; aynı zamanda kuraklık dönemlerinde suyun çevreye yayılmasına yardımcı oluyor ve orman yangınlarına karşı da koruma sağlıyor. Minnesota Üniversitesi'nden coğrafya uzmanı Emily Fairfax, kunduzların sulak alanlar inşa ederek ekosisteme büyük katkı sunduğunu belirtti. Fairfax, "Kunduzlar sel sularını geniş bir alana yayarak hasarı azaltıyor" ifadeleriyle bu canlıların doğa üzerindeki etkisini vurguladı. Ayrıca, kunduzların oluşturduğu göletler, çeşitli hayvan türlerinin yaşam alanı bulmasına olanak tanıyor ve bölgedeki biyolojik çeşitliliği artırıyor.

Uzmanlardan kunduz projelerine temkinli yaklaşım

Kunduzların yeniden doğaya kazandırılması, İngiltere ve ABD'de giderek daha fazla ilgi görüyor. Ancak uzmanlar, her bölgenin bu tür projelere uygun olmadığını belirtiyor. Leeds Üniversitesi'nden koruma profesörü George Holmes, kunduzların bazen "kunduz bombası" olarak adlandırılan, kontrolsüz ve yasadışı şekilde salındığı bölgelerde sorunlara yol açabileceğini söyledi. Kunduzların kazdığı tüneller, çiftçiler ve arazi sahipleri için risk oluşturabiliyor; nehir kenarlarında açılan delikler, tarım arazilerinin ve altyapının su baskınına uğramasına neden olabiliyor. Holmes, "Kunduzlar bazı topluluklarda istenmeyen bir unsur olarak görülüyor" diyerek, projelerin dikkatli planlanması ve toplumsal uzlaşı ile yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Fairfax ise, kunduzların ekosistem mühendisliği konusunda milyonlarca yıllık deneyime sahip olduğunu, doğru alanlarda onların doğaya katkı sağlamasına izin verilmesi gerektiğini ifade etti. Ealing'de ise topluluk, projeye büyük ilgi gösteriyor; vatandaşlar kunduzları gözlemlemek için bölgeyi sıkça ziyaret ediyor ve çocuklar, okul dönüşü kunduz barajlarının yanından geçiyor.